In het Nederlandse Brabant kwam onlangs de netbeheerder ook met het nieuws dat deze provincie na Utrecht ook op slot gaat. Niet alleen in Nederland heeft men hiermee te maken en vele landen zullen hier met oplossingen moeten komen.
Lokale opslag kan in een aantal gevallen wel helpen, maar is zeker geen totale oplossing in vele gevallen. Het is ook een dure oplossing als je bijvoorbeeld geen eigen lokale productie hebt die je kan opslaan. Voor bedrijven die willen groeien wordt er wel naar gekeken om forse batterijen te plaatsen om zo toch maar extra capaciteit te hebben.
Had dit voorkomen kunnen worden? De groei van centrale naar decentrale vormen van productie in een netwerkconfiguratie die hier niet voor gebouwd is, zorgt bijna automatisch voor spanning en kun je niet voorkomen. Anticiperen was wellicht wel mogelijk geweest en vooral ingrijpen in ongebreidelde groei. De euforieberichten van de vele GW-zones die op land her en der zijn neergezet zonder enige beperking, zijn een van de oorzaken van het huidige probleem.
Een bijkomend fenomeen zijn de extreme energieprijzen binnen de dag, gezien op zonnige momenten er veel te veel stroom is en 's avonds er dan ineens tekorten zijn. De afname van grote elektriciteitscentrales is al heel lang aan de gang en zorgt ook voor meer onvoorspelbaarheid.
Alleen zon en wind in je energiemix in combinatie met opslag kan een belangrijk deel van onze behoefte dekken, maar er zal steeds behoefte zijn aan flexibele centrales die ondersteuning nodig hebben, gezien het aantal draaiuren steeds meer zal afnemen en de kost per geproduceerde MWh dan hoger wordt, gezien de afschrijving en het onderhoud op steeds minder uren wordt gespreid.
De aangekondigde ambitie om in België en Nederland nieuwe kerncentrales te gaan bouwen kan theoretisch bijdragen aan de energiemix van de toekomst, alleen komt dit ook met een prijs. Dit type centrales heeft alleen maar zin als je heel veel draaiuren hebt en dit zonder dat je andere bronnen negatief beïnvloedt. Het kan natuurlijk niet de bedoeling zijn om windparken af te schakelen om dan voorrang te geven aan bijvoorbeeld kerncentrales, wat nu wel gebeurt.
Bij toekomstige kerncentrales zullen dus ook andere oplossingen nodig zijn, bijvoorbeeld de plaatsing van electrolysers en/of batterijen. De energiemix kan zo optimaal worden ingezet, maar de kostprijs gaat hierdoor wel omhoog. Ook voor batterijopslag en productie van waterstof geldt dat er voldoende draaiuren nodig zijn.
Ondertussen is de plaatsbepaling van de nieuwe kerncentrales ook geen eenvoudige opdracht. In Nederland is nu sprake van twee mogelijke locaties, namelijk Terneuzen en de Eemshaven. Dit zijn dan locaties waar grote kerncentrales kunnen worden gebouwd. Voor de kleinere type kerncentrales van de toekomst, genaamd SMR, zijn meer mogelijkheden gezien er relatief weinig ruimte voor nodig is.
Dat de windparken op zee opnieuw subsidie ontvangen, is logisch, gezien er geen positieve rendementen meer werden gehaald. De illusie dat wind op zee zonder subsidie kon worden gebouwd, bleek een droom die snel naar het rijk der fabelen is verwezen.
Voor de kerncentrales gaan we trouwens ook veertig jaar subsidie dienen te voorzien naar Engels voorbeeld, en dat is niet goedkoop. De gegarandeerde minimum prijs beweegt al vlot naar de 120-140€ per MWh en lijkt me alleen maar te voorkomen wanneer de overheid deze centrales zelf zou bouwen en de kost in de algemene begroting zou nemen. Weinig waarschijnlijk, gezien we in het verleden net alle energiebedrijven die we in beide landen hadden verkocht hebben aan buitenlandse privé-spelers.
Ondertussen zie ik aan de horizon een volgend probleem komen: de explosie van batterijprojecten in ontwikkeling is op zich positief te noemen, alleen is coördinatie hoog nodig! Na de ongebreidelde groei van zonneparken maakt men nu weer dezelfde fout en dat kan ten koste gaan van andere oplossingen. Een jaarlijkse quota zou beter zijn, waarbij men dan wel extra hulp biedt aan de investeerders, zodat de basis steviger wordt van de inkomsten in de toekomst.