Zoals velen ben ik de laatste weken op vakantie geweest en deze keer hadden we gekozen voor een rondreis per trein naar Schotland. Over de vakantie kan ik kort zijn, fantastische bestemming gezien de flora adembenemend mooi is. Als je van hiken houdt ideale omgeving.
De reis zelf verliep uitermate aangenaam en nergens vertraging of lange zoektochten naar het verblijf. Met de trein kom je sowieso altijd aan in het centrum van een plaats en hoef je natuurlijk zelf niet naar een parkeerplaats te zoeken via vaak onbekende wegen.
Het blijft wel gek dat reizen per trein duurder is dan vliegen. Het niet doorrekenen van de maatschappelijke kost van vliegreizen, lees er is niks vervuilender dan een vliegtuig in de lucht krijgen, om toch maar de lieve vrede te bewaren met de kiezer zorgt voor deze kromme situatie. Binnen Europa is vliegen voor 90% overbodig op voorwaarde dat het treinaanbod nog verbetert. Waarom we nog steeds geen snelle treinen hebben tussen alle steden in Europa is een raadsel.
Vliegen zal noodzakelijk blijven voor reizen buiten Europa, maar in de duurzame wereld van morgen dient de infrastructuur voor openbaar reizen drastisch aangepakt te worden willen we de volgende generaties hun gedrag zien aanpassen.
Met de huidige oorlogen in Oekraïne en in het Midden-Oosten is de vraag naar energie nog toegenomen en vooral de beschikbaarheid ervan een uitdaging. De megawinsten door de oliebedrijven doen terecht pijn aan de ogen alleen is dat niet hun schuld en/of verdienste. Bij iedere oorlog stijgen de olie(en gas)prijzen dus niets nieuws onder de zon.
In een opiniestuk van journalist Tobe Steel van de krant De Tijd schrijft hij terecht dat een oliecrisis ook goede kanten heeft daar mensen en bedrijven naar (groenere)alternatieven gaan zoeken. Dat de overheden rond de Noordzee opnieuw subsidies ter beschikking stellen aan toekomstige concessies voor windparken op zee bewijst ook dat men haast wil maken van alternatieven die de import van dure olie en aardgas doen afnemen.
Bewustwording is ook van belang en hier dient vaak dezelfde boodschap herhaald te worden, één van de interessante stellingen die ik tegenkwam de laatste dagen is dat een groene stroom kWh overdag niet dezelfde waarde heeft als een groene kWh tijdens de nacht.
De stelling die hier geponeerd wordt is dat een wind kWh nachts kolencentrales wegdrukt terwijl overdag er veel meer groene stroom op momenten aanwezig is door zonnepanelen. Dit toont ook het belang van opslag aan en het omzetten van groene stroom in andere producten.
Deze tegenstelling van de waarde van geproduceerde groene stroom tussen dag en nacht zal steeds groter worden naarmate het aandeel van zon en windproductie toeneemt. Doe daar de wens bovenop van België en Nederland om nieuwe kerncentrales te bouwen en de nood aan efficiënte oplossingen wordt nog groter. Zon en wind dienen steeds voorrang te krijgen, maar dit mag dan wel niet ten koste gaan van andere productiebronnen anders dreig je het rendement van deze onderuit te halen terwijl je deze productie toch nodig hebt.
Ook dient er meer aandacht te komen voor het efficiënt beheer van onze netwerken zodat de investeringen ook hier optimaal gebeuren en dat men niet steeds roept dat meer transportcapaciteit nodig is. Het is ook de manier waarop we produceren van centraal naar decentraal die vandaag voor congestie zorgt. Miljarden extra uitgeven voor een paar honderd uren per jaar overbelasting te voorkomen is een heel dure oplossing.
Ook het transport zelf kan nog een stuk efficiënter, DC netwerken kunnen hier een deel van de oplossing zijn en hier zijn ook oplossingen voor beschikbaar, maar er dient meer geïnvesteerd te worden in grootschalige pilootprojecten om daarna te kunnen beslissen om dit grootschalig uit te rollen op het hoogspanningsniveau.
De recente aankondiging van extra versterking op het hoogspanningsnet tussen België en Nederland(Brabo III project rond de haven van Antwerpen waar Elia en TenneT samenwerken) draagt ook bij tot netwerkstabiliteit en efficiëntie.