Deze week hebben we goed nieuws gehad, de vergunning voor één van onze belangrijke projecten voor dit jaar gaat binnenkomen, de administratie heeft dit per mail al bevestigd en een copie van de brief bijgevoegd. Het gaat hier over een biomassa installatie die via vergassing van o.a. groenten elektriciteit en warmte gaat produceren. Veel meer kan ik nog niet zeggen over dit project maar van zodra de vergunning binnen is zullen we hierover een persbericht de ether in sturen. De mensen die dit project mogelijk hebben gemaakt zijn een aantal ervaren lokale specialisten en managers die dit project na hun uren ontwikkeld hebben. De rol van NPG energy is om de energiestromen administratief op te volgen en natuurlijk samen met o.a. Delta energy de investering te organiseren. Zodra we hierover kunnen communiceren kom ik zeker in meer detail terug op dit project daar de voorbereiding hiervan zeer professioneel verlopen is. Naast dit project zal tegen de zomer ons eerste windmolenpark besteld worden zodat dit medio 2011 operationeel wordt, de biomassa zal ergens tweede helft van 2011 tevens operationeel kunnen worden. Verder hebben onze lokale partners in de ontwikkeling van potentïele zonnepanelen projecten ook een geweldig werk verricht door op minder dan vijf maanden bij een groot aantal bedrijven een uitgewerkt voorstel neer te leggen. Het realiseren van de windmolen, biomassa en PV projecten zijn onze hoofdobjectieven dit jaar en zijn binnen handbereik. Verder bouwen onze lokale partners tevens verder om ook in 2011 minstens voor twee windmolenparken een vergunning te verkrijgen aangevuld met minstens 1 tot 2 biomassa projecten en een verdere uitbouw van potentïele PV parken.
De samenwerking met onze partner Delta energy blijft de basis waarop wij deze ontwikkelingen kunnen doen maar dankzij onze partners zullen ook lokale(lees Belgische) bedrijven mee kunnen investeren in deze projecten. De lokale verankering blijft belangrijk in onze energiemarkt om zo ook aktief te kunnen worden in bijvoorbeeld andere delen van de energieketen.
Verder had ik deze week een zeer interessant gesprek met één van de bekenste Vlaamse topindustrielen waar wij een analyse mogen doen van mogelijke duurzame projecten op al zijn sites. Deze man heeft zich al enkele jaren verdiept in de duurzame energiemarkt en wilt zelf investeren in mogelijk industriele projecten. Vooral de bouw van het materiaal interesseert hem als industrieel ondernemer. Dat dit niet gemakkelijk blijkt te zijn is nogmaals een bewijs dat de energiemarkt een moeilijk te nemen horde is en dit zelfs voor onze beste industriele ondernemers. Het is voor mij nogmaals een bewijs dat wanneer men niet aktief is in de verschillende delen van de energie waardeketen het heel moeilijk is om de risico’s onder controle te kunnen houden. Het hebben van eigen productie van bijvoorbeeld zonnepanelen/cellen kan een toegevoegde waarde zijn, het risico van bijvoorbeeld eroderende marges kunnen echter beter opgevangen worden als men ook bijvoorbeeld installateur is, project-ontwikkelaar, trader, leverancier, grijze stroom producent, etc.. om zo de schokken op te vangen en ook een waardebepaling te kunnen doen over de verschillende delen van de energieketen hen.

Sinds in België de federale regering een akkoord heeft gesloten met de uitbater/eigenaar van de kerncentrales is er een windstilte gekomen. De slag is thuisgehaald, door wie? Volgens mij vooral door de uitbater die voor een relatief bescheiden bedrag eigenlijk zekerheid heeft gekregen over niet alleen een verlenging van de oudste drie kerncentrales voor tien jaar maar eigenlijk ook indirect een bevestiging heeft voor de andere kerncentrales. Een bevestiging dat als deze niet zouden sluiten in 2025(wat bijna zeker is gezien de omvang van de basislast productie van 4000MW) het bedrag dat betaald moet worden laag zal zijn daar men altijd kan teruggrijpen naar dit akkoord. Wat vooral onrustwekkend is het ontbreken van enig initiatief op federaal of regionaal vlak om de energiemarkt(en telecom) open te breken op een moment dat onze federale controle organen in koor roepen dat door het uitblijven van een echte liberalisering onze bedrijven en consumenten veel teveel betalen voor hun nutsfuncties energie en telecom. Trots kondigde de nationale hoogspanningsbeheerder Elia zijn jaarcijfers aan die wederom op het niveau staan als een privé bedrijf à la Microsoft(qua marges). De brutomarge swingt de pan uit, met een bedrijfskasstroom van meer dan 40% en een nettowinst van meer dan 10% kunnen onze bedrijven zien waarom onze energierekening hoog blijft(samen met de distributiebedrijven of zoals wij ze kennen als intercommunales en het monopolie van de producenten). Het blijft wraakroepend dat onze beleidsmakers de marges niet per wet vastleggen voor gereguleerde of gemonopoliseerde/dominante activiteiten. Dit komt natuurlijk ook door het dubbel belang van de overheid die zowel speler als scheidsrechter is(zowel aandeelhouder in de netten als wetgever/regelgever).
Wat ook de prijs nog verder gaat opdrijven zijn de ambities van Elia en Tennet(in Nederland) om hoogspanningsnetwerken op te kopen in het buitenland(vooral Duitsland) met gelden verkregen vanuit hun gereguleerde activiteiten(lees van openbaar nut). Men ziet in Nederland bijvoorbeeld Tennet die een hoogspanningsbedrijf in Duitsland overneemt dat drie keer groter is dan zijzelf. Dat dit niet zonder risico is lijkt me logisch gezien de forse bedragen die betaald moeten worden bij dit soort verkopen, de Nederlandse burger zal hiervoor mogen opdraaien de eerste jaren daar er zeker goodwill zal betaald worden(lees teveel betaald) als de leningen waar intrest op betaald moet worden om deze netwerken te kunnen kopen. Vanuit Nederland heeft men mij medegedeeld dat de eerste prijsverhogingen door Tennet al zijn aangekondigd! Wat voor Tennet geldt zal men ook terug kunnen zien bij Elia. Dat men ernaar streeft om een sterk Europees hoogspanningsnet aan elkaar te knopen is een goed idee maar dit zou wel moeten vertrekken vanuit een politiek draagvlak en gedragen door de verschillende overheden. Als men dit overlaat aan nationale gereguleerde bedrijven als Elia of Tennet dan vraagt men om problemen.
Een ander voorbeeld van zogenaamde schaalvergroting met negatieve korte termijn effecten(lees zeker minstens vijf jaar) is de overname van Nuon door Vattenfall, vanuit Nuon bereiken mij verschillende berichten dat het licht er uit kan, dat wil zeggen in de Benelux, niks kan meer. De hoge(lees te hoge) prijs die Vattenfall betaald heeft van grosso modo 9 miljard Euro moet worden terugverdiend. Een bedrijf dat ongeveer 6.5 miljard Euro waard is kopen voor 9 betekend gewoon dat de 2.5 miljard Euro snel moet worden terugverdiend of afgeschreven als goodwill. Voor de Belgische markt is er nog slechter nieuws door Nuon in België één van de weinige nieuwe aanbieders zijn die ook van plan waren om te investeren in eigen elektriciteitsproductie. Onlangs is al bekend gemaakt dat daar voorlopig niks meer van in huis komt(lees in de diepvries). De concentratie die gaande is betekend voor kleine landen als Nederland en België dat zij niet meer beslissen wat er geïnvesteerd wordt en dus hoeveel concurrentie er zal zijn.
Onze energieministers(vier in totaal) hebben het laatste jaar geen één maatregel genomen die de concurrentie gaat stimuleren of de huidige dominantie van één speler aanpakt en ben ik dus zeer hoopvol dat we binnenkort een stortvloed gaan krijgen aan plannen daar men in één jaar zeker de tijd heeft gehad om gedetailleerde plannen te maken.

Het stof is nog niet gaan liggen na de zoveelste aankondiging van een regulator, in dit geval de CREG, dat er iets schort aan de marktwerking. Deze week heeft men mij gevraagd wat eigenlijk ontbreekt of beter gezegd wat er zou moeten gebeuren zodat de bedrijven en de burgers van dit land eindelijk een faire energieprijs krijgen. Fair wilt niet zeggen laag, persoonlijk denk ik dat de energieprijs een stuk hoger moet en kan willen wij onze schaarse fossiele brandstoffen beginnen te sparen. Tevens zou een verhoging van de energieprijs de groene en toekomstige blauwe economie een extra stimulans geven. Dit neemt niet weg dat een faire energieprijs betekent dat deze in eerste instantie transparant wordt zodat de regulatoren kunnen bevestigen dat er geen verborgen marges zitten in onderdelen van de prijs. Hierna som ik toch nog even enkele van de punten op die naar mijn mening nodig zijn voor een betere marktwerking zonder dat deze volledig beaamt te zijn;

1) Introductie van SMP, Significant Market Power, dit principe is onder andere gehanteerd bij de liberalisering in de telecom industrie(Europees voorstel) en zorgt ervoor dat geen één bedrijf meer dan Xpercent van de markt of een deelmarkt kan bezitten(voor de energiemarkt bij voorkeur maximum 25%). Dit gebeurd door effectief wet- en regelgeving voor de schrijven die dan door de regelgevers kunnen opgevolgd en waar nodig ingegrepen kan worden. Twee voorbeelden hiervan; wanneer een marktpartij meer dan 25% van de klanten heeft dan kan deze gedurende bepaalde tijd zijn prijzen niet laten zakken totdat ze voldoende marktaandeel heeft verloren(was effectief in de telecomsector), anderzijds bij de toekomstige bouw van een nieuwe elektriciteitscentrales(base load/basislast) kan de overheid ervoor zorgen dat dergelijke grote centrales alleen in groep mogen gebouwd worden en geen één marktpartij meer dan 25% van de centrale mag bezitten, zo bouwt men meer concurrentie op de groothandelsmarkt.

2) In relatie tot toegang tot productiecapaciteit is het belangrijk dat in afwachting van meer concurrentie die investeren in nieuwe centrales de bestaande capaciteit herverdeeld wordt, hiervoor hebben we in de studie een oplossing voorgesteld door tijdelijk(10 tot 15 jaar) de overheid tussen de producent(en) die dominant zijn en de leveranciers te plaatsen en de energie aan kostplus door een NV van publiek recht te laten aankopen en deze aan te bieden aan de verschillende leveranciers. Dit idee is trouwens ook even in de pers geweest door dhr. Magnette maar hij werd blijkbaar snel teruggefloten en het idee werd vakkundig begraven.

3) De federale regelgever moet meer macht krijgen en rechtstreeks aan het parlement(of commissie) eenmaal per jaar rapporteren of op vraag, zij moet de macht hebben die bijvoorbeeld de Europese Commissie heeft wanneer ze bedrijven bestraft als zij over de schreef gaan door middel van hoge boetes. Tevens dient de regelgever het recht te hebben om wanneer zij dit nodig acht audits te kunnen uitvoeren bij de marktpartijen ten einde transparant te kunnen optreden als dominante marktpartijen jaar na jaar de winst laat stijgen en alle andere in de markt hun winst minimaal blijft bijvoorbeeld. Verder zou het de regelgever moeten zijn en niet de raad van mededinging die additionele voorwaarden kan opleggen wanneer er te weinig marktwerking is(bijvoorbeeld dominante marktpartijen tijdelijk verplichten om deel van hun productiecapaciteit te veilen aan derden met een minimum van voor Belgie van 3500 MW verdeeld in base en peakload)

4) De gasmarkt; hier is het probleem ook groot daar gas een fysiek product is en er geen eigen gasvelden zijn in BelgIe, hier zou de regelgever de macht moeten krijgen via wet- en regelgeving om de opslagcapaciteit te herverdelen(in Zeebrugge bijvoorbeeld) zodat geen één marktpartij meer dan 25% van de opslagcapaciteit kan hebben. Hetzelfde geldt trouwens voor het marktaandeel van groothandelaars als Distrigas die ook aan de voorwaarden vermeldt in punt 1 dienen te voldoen daar ze vandaag een veel te groot marktaandeel hebben.

5) Duurzame ontwikkeling; hier dient voorrang gegeven te worden aan nieuwe installaties en het ombouwen van bestaande installaties(voorbeeld Awirs en binnenkort ook in Vlaanderen van Electrabel die oude kolencentrales ombouwt tot biomasse centrales en zo met een gigantisch aantal groene stroom certificaten gaat lopen en dus subsidie betaald door de burger en met als klap op de vuurpijl met zeer lage efficiëntie(lager dan 40%). De subsidie voor groene stroomontwikkeling door middel van de groene stroom certificaten en de ecologiepremie zou dus uitsluitend moeten gelden voor nieuwe installaties(wijziging in de regelgeving op regionaal niveau)

6) Controle op de kostprijs van energie : er wordt altijd geschoten op de leveranciers maar men vergeet er bij te zeggen dat de overheid even schuldig is aan de gigantisch gestegen energieprijzen zijnde de ongekend hoge transport en vooral distributiekosten, taksen en heffingen. De regulator zou door middel van jaarlijkse audits de macht moeten krijgen(via regionale wetgeving) om jaarlijks vast te stellen wat de distributievergoeding mag zijn(gebeurd ook zo in Nederland, en daar daalt hij ieder jaar door de afschrijvingen en het eisen van meer efficiëntie). Het is niet logisch dat onze kosten hier stijgen in plaats van dalen ondanks het feit dat de netwerkbedrijven nog niks hebben geïnvesteerd in de toekomstige slimme netwerken. De stijging van 25 tot 30% van de distributiekost is dus totaal niet te rechtvaardigen en wij zouden zelfs een daling hebben moeten zien in België.(ondanks de stijging van zonnepanellen projecten in Vlaanderen waar de certificaten kost door de netbeheerder betaald wordt)

De hierboven punten zijn slechts een greep uit essentiele voorwaarden om van enige marktwerking te kunnen gaan spreken en ervoor te zorgen dat onze bedrijven minder betalen voor hun energie zodat de consument dit vervolgens dit ook gaat zien in de prijs van de eindproducten. Vandaag heeft de liberalisering naar de gezinnen toe(op de huidige manier) geen enkele zin en kan men beter een tarief opleggen totdat er voldoende marktwerking is.

Wat mij vooral aan de studie opvalt en zeker de reacties hierop is dat er alleen werd gesproken over Suez/Electrabel versus SPE/Luminus en de concurrentie positie van de ene ten opzichte van de andere. Wellicht zegt dit alles, deze twee historische monopolisten beheersen nog voor een groot deel de markt, zelfs na jaren van zogenaamde liberalisering. Enigszins wrang voor de oud oprichter van WattPlus/Essent België daar het vooral de nieuwe spelers zijn geweest die ervoor gezorgd hebben dat er een constante prijsdruk is gebleven in de markt, en dit ondanks hun beperkte wapens in deze strijd. De twee oude monopolisten hebben zich voornamelijk beperkt tot reageren waar nodig en handig gebruik gemaakt van de zogenaamde vrije markt en zijn speelregels. Zelf herinner ik mij nog de berichten van massale drops(klanten die door hun leveranciers opgezegd worden en terugvallen op de standaardleverancier zijnde de netwerkbedrijven) door de historische monopolisten toen de markt werd geopend en zij handig hun “slechte” klanten(lees klanten waar men problemen mee had op het vlak van betaling van facturen o.a.). De regelgevers keken ernaar en zagen dit ook maar hebben geen machtsmiddelen om in te grijpen. Dat dit gebeurde op een moment dat de markt openende en de nieuwe leveranciers zo benadeeld werden met de komst van extreme klantprofielen(lees relatief veel slechte betalers door toevloed gedropte klanten) Buiten de geschiedenis en ervaringen van de liberalisering dient de overheid vooral in eigen boezem te kijken als zij spreekt over de zogenaamde woekerwinsten van de historische marktspelers. Dat de regionale en nationale ministers en hun kabinetten de liberalisering mislukt noemen omdat de tarieven gestegen zijn kan ik begrijpen, echter het zijn bijvoorbeeld dezelfde politici op lokaal niveau die via hun bestuursfuncties in de verschillende intercommunales de tarieven dramatisch verhoogd hebben. Anders dan de productie van elektriciteit en het gebruik van gas kan men niet zeggen dat de netwerkbedrijven hun prijs zien verhogen omdat de olieprijs stijgt, nochtans zijn het vooral de netwerktarieven die het hardst gestegen zijn en dit met toestemming van dezelfde beleidsmakers die moord en brand roepen dat onze energiefactuur gestegen is.
Wat moet er eigenlijk nu gebeuren? We hebben onder andere nieuwe spelers nodig die zowel actief zijn als leverancier als producent. De ambitie van de Vlaamse regering om een nieuwe duurzaam energiebedrijf te willen bouwen is bewonderenswaardig. Nu zie je bijvoorbeeld ook in Nederland dat de steden en gemeenten allemaal nieuwe initiatieven aan het nemen zijn op het vlak van duurzame energie nadat ze veel geld hebben gekregen uit de verkoop van Essent en Nuon. Voor België is het verdwijnen van Essent en Nuon als autonome energiebedrijven uit de Benelux een forse teruggang daar België nu een appendix is geworden van een appendix. Verder is het belangrijk om te kijken wat Eon gaat doen in België na de swap van productie met Electrabel. Indien we enkele nieuwe spelers in de markt kunnen introduceren kunnen zij de markt een nieuwe dynamiek geven en zorgen dat er op lange termijn een sterkere Belgische concurrentie komt.

Als men de onlangs gepubliceerde statistieken mag geloven dan bengelt ons land nog steeds onderaan wat betreft de ontwikkeling van windenergie. Nu is de vergelijking met andere landen wel niet zo eenvoudig als de artikels van de Standaard ons willen doen geloven maar er is wel een grond van waarheid. Ons land vergelijken met landen zoals Duitsland, Frankrijk of Spanje is gewoon zinloos, wij hebben gewoonweg de plaats niet om de wedijveren met landen met een relatief lage bevolkingsdichtheid. Het enige land waar je België enigszins mee mage vergelijken is Nederland. Ook een klein land met een hoge bevolkingsdichtheid(nog hoger dan in België) Maar alvorens dat te doen moet je België eerst opdelen in Vlaanderen en Wallonie daar de ontwikkeling van duurzame energie een gewestelijke bevoegdheid is, behalve dan de windmolens op zee die wederom een federale bevoegdheid zijn. In Vlaanderen is er gewoon nog minder plaats dan in Nederland daar de bevolkingsdichtheid nog hoger is dan in Nederland. Betekent dit dat we aan ons maximum potentiële benutting zitten in Vlaanderen? Totaal niet, als je bijvoorbeeld door onze havens rijdt en je ziet hoe weinig windmolens er tot nu toe gebouwd zijn dan klopt er iets niet. Eén van de grootste problemen blijft de processie die je moet doormaken om een vergunning te krijgen. Je moet toch al snel een drie jaar rekenen voor een vergunning volledig in orde is(met voorstudies e.d.), dan moet je nog bestellen en dat betekent dus dat je in het beste geval een eerste wiekslag hoort na een kleine vijf jaar!. Dit is gewoon te lang om van een echte explosie van marktvraag te kunnen spreken. Welke onderneming heeft het geduld en de middelen om vijf jaar tijd, aandacht en geld te besteden. Ondertussen loop je ook het risico dat van de drie projecten die je ontwikkelt er één vergund wordt!. Het bekende” nimbya” syndroom is één van de grootste hinderpalen in Vlaanderen(en Wallonie) daar de overheid zeer voorzichtig blijft met de lokale bevolking van anders te overtuigen.
Het Belgische vermogen bedraagt nu 563 megawatt. Ondanks een groei van meer dan 30 percent vorig jaar vergroot onze achterstand dus nog op de meeste landen in Europa. Natuurlijk zullen de aangekondigde parken in zee ons land een beter doelsaldo geven, dit is als deze er allemaal komen…

Sowieso zullen landen als Duitsland en Spanje het leeuwenaandeel blijven nemen, toch ieder geval voor molens aan land.(ze hebben samen meer dan de helft van alle windenergie op land in Europa).

Voor Vlaanderen dat vandaag een 240 MW uit zijn windmolens haalt is de weg nog lang maar de bevoegde minister van den Bossche belooft beterschap en is bezig aan een plan om de procedure te versoepelen en investeringen te stimuleren. Hopelijk vergeet zij niet dat “lead by example” ook hier kan gelden en dat de Vlaamse overheid een inventaris maakt van zijn goede gronden(die dus geschikt zijn wind) en deze via een openbare procedure(lees aanbesteding) aanbied aan partijen met een limiet factor dat één partij niet meer dan x percent kan bekomen en dat deze gronden ook niet kunnen verworven worden door andere openbare bieders. Ook dienen dominante marktpartijen bij voorkeur beperkt te worden om er zo voor te zorgen dat er voldoende concurrentie blijft of komt.

Deze week had ik weer een aantal interessante gesprekken met verschillende bedrijven die overwegen om met ons bedrijf een overeenkomst te sluiten zodat wij op hun terrein installaties kunnen bouwen. De interesse van de gemiddelde ondernemer is de laatste vierentwintig maanden toch veel groter geworden voor groene stroom oplossingen en lokale productie. Velen zijn geïnteresseerd om deze lokaal opgewekte energie af te nemen om toch enigszins hun energiefactuur in de hand te kunnen houden. De ondernemingen stonden trouwens deze week weer terecht aan de klaagmuur betreffende hun hoge energiekost. De politiek ging direct volledig akkoord met de werkgeversorganizaties maar blijkbaar begrijpen ze niet dat de sleutel tot een correcte energieprijs deels(lees groot) in hun handen legt. Begin bij jezelf is altijd raadzaam, de vaste kosten zijn onredelijk hoog in België, de distributie- en transportkosten zijn gewoon niet meer gebaseerd op de reëele kosten, als men de leeftijd van ons netwerk(hoog- en laagspanning) in acht neemt en het feit dat dit ieder jaar ouder wordt en dus meer afgeschreven wordt is een daling niet meer dan normaal. Nu kunnen andere kosten zoals de subsidiering van groene stroom de prijs weer verhogen maar men zou kunnen beginnen door volledige inzage te geven en kost plus te gaan werken. Gereguleerde activiteiten zouden tevreden moeten zijn met een brutomarge van 6%.
Aan de andere kant hoe hoger de energiekost wordt hoe meer iedere onderneming en personen gaan overwegen om zelf energie op te wekken en minder te gaan verbruiken. Hiervoor heb ik deze week ook met twee partijen gesproken teneinde te kijken of een deel van de lokaal opgewekte energie ook lokaal kan worden opgeslagen. Zo kan de energie afgenomen worden wanneer men deze nodig heeft. Het koppelen van elektriciteitsproductie aan opslag is niet nieuw op zich(neem bijvoorbeeld meren die als grote batterij gebruikt worden door s’nachts de overschot aan kernenergie te gebruiken door water weer omhoog te pompen en zo reserve capaciteit te hebben) Het nieuwe is om dit lokaal te doen op de plaats waar de energie ook verbruikt wordt, men kan zich een toekomst voorstellen dat zelfs op huis niveau dit mogelijk zal worden. De opgewekte elektriciteit lokaal kunnen opslaan is één ding, de netbeheerder dient ook in staat te zijn om te zien hoeveel energie er lokaal op elk moment is opgeslagen. Zo kan de netbeheerder zelf berekenen hoeveel energie zij moet voorzien op welk moment. Men kan zelfs zo ver gaan door in het toekomstig slimme netwerk de netbeheerder in staat te stellen om deze energiestromen te gaan beheren zodat de kwaliteit gewaarborgd blijft. Indien men van enkele tientallen energiecentrales naar honderdduizenden lokale kleine centrales gaat zou dit de bevoorradingsgarantie zelfs moeten verbeteren en veiliger maken. De mogelijke ongelukken met micro installaties staat in geen verhouding met de mogelijke ongelukken die kunnen gebeuren met grote centrales. Ook wordt het verlies van transport zo weggewerkt waardoor de netto opwek versus gebruik beter wordt. Dat de oplossing vandaag niet gekend is weet iedereen maar dergelijke testen kunnen aantonen dat decentrale productie van elektriciteit wel degelijk kan bijdragen tot een efficienter energiegebruik.

De boodschap is duidelijk, onze federale minister Magnette vindt dat de liberalisering van de energiemarkt in België mislukt is. Positief dat de minister dit nog eens herhaald, vele ministers met en voor hem hebben dit de laatste jaren al meermaals gezegd. Het onvermogen uit deze woorden is deze te schrijnender daar hij in dezelfde zin de verantwoordelijkheid bij de leveranciers legt die volgens hem de enige zijn die geprofiteerd hebben van de liberalisering. Zelf vraag ik mij af waarom hij alle leveranciers over één kam scheert daar de weinige nieuwe leveranciers de laatste 8 jaar vooral bloed, zweet en tranen hebben gezien en gelaten. Men blijft bang om een onderscheid te maken tussen de historische monopolisten en de nieuwkomers. En toch blijf ik herhalen dat de verantwoordelijkheid voor het gebrek aan liberalisering volledig bij de beleidsmakers ligt. Waarom, het is vrij simpel, als men beslist om een markt te openen heeft men nieuwe spelregels nodig en moet men waar nodig de markt klaarmaken voor een opening. Een voorbeeld hier is bijvoorbeeld de US die in 1984 besloot om de telecom markt te openen en besloot om het nationale telecom bedrijf AT&T in negen delen op te delen. Dit had men ook moeten doen in België(en Frankrijk) daar deze landen maar één monopolist hadden die zo goed als heel de markt in handen hadden(hebben). Dit was zelfs in België mogelijk geweest daar Europa weinig in de weg zou leggen zelfs als men tijdelijk positieve discriminatie zou toepassen. Zonder het eigendomsrecht te schenden had men een wetgeving kunnen schrijven die zou bepalen dat geen één partij meer dan 35% van de markt mag bezitten(absolute maximum en eigenlijk al teveel, men zou eerder naar maximum 20% moeten streven). Dit principe dat beter bekend is als SMP(Significant Market Power) is iets beter bekend geweest in de telecom sector. Hierdoor kan je bijvoorbeeld aan bedrijven die meer dan het maximum percentage van een bepaalde markt hebben gedurende een bepaalde tijd extra regelgeving opleggen zodat ze automatisch marktaandeel verliezen. Verder kan men ook dominante marktpartijen verplichten om een deel van hun productie output te veilen aan hun concurrenten totdat hun marktaandeel onder dit percentage is gegaan. Dit werd trouwens in 2005 in Gembloux beslist door de toenmalige regering maar nooit uitgevoerd.
Dit maar om aan te geven dat het schrijnend is dat een toch wel intelligent man als dhr. Magnette zonder veel inspanning de handdoek in de ring gooit. Hiermee neemt hij een verpletterende verantwoordelijkheid op zich daar hij de dominante marktpartijen zo een vrijbrief geeft om het status quo te behouden. Wellicht is de afkoopsom voor het langer openhouden van de oudste kerncentrales niet helemaal los te zien van zijn opmerking. Positief is dan weer dat we na tien jaar strijdt een ombudsman hebben, dhr. Houtman is een capabel iemand en hij kan zo toch een aantal consumenten helpen. Nu lijkt me ook voor hem het geen leuk begin als je eigen minister(hij werkte op zijn kabinet) nu net zegt dat er niet veel liberalisering is.
Ook de Creg roert zich, Dhr. Possemiers beschuldigd de leveranciers ervan om de gasprijs gemanipuleerd te hebben. Zonder inhoudelijk te willen reageren vraag ik me toch af waarom ook hier weer geen namen genoemd worden daar er zo goed als geen gasleveranciers zijn in België. De meeste zogenaamde gasleveranciers zijn eigenlijk doorverkoper van een gasproduct dat ze verdelen voor de historische monopolisten. Ook weet ik niet of het veel zin heeft om dit soort beschuldigingen te vroeg in de media te sturen. Hopelijk heeft men nu al 100% onomstotelijk bewezen dat dit gebeurd is anders ondergraaft men zijn eigen geloofwaardigheid.

Vorige week heb ik weer vele meetings gehad met verschillende marktpartijen in de Benelux die allemaal ambities hebben om hun marktaandeel te laten groeien of het nu in duurzaam is of in aantal klanten. Hoewel er zeker veel interessante gesprekken bij waren voel ik mij enigszins geslagen door onze eigen kleine dagdagelijkse beslommeringen als men aan de andere kant van de oceaan zowat met de grond gelijk is gemaakt. Wat me vooral bijblijft, is de ongelofelijke broosheid van ons bestaan als zoiets als een aardbeving onze maatschappij raakt. Stel eens voor dat België geraakt wordt door een richter 7! Met onze dichte bevolkingsdichtheid en onze zware industrie zou de chaos nog een factor groter zijn, zijn onze installaties berekend op dit soort krachten? Zeggen dat het hier niet kan is niet juist, breuklijnen heb je op vele plaatsen en ook in België. De basisinfrastructuur in een land als het onze is nog belangrijker om op korte termijn te kunnen overleven daar wij geen temperaturen kennen waar je zonder hulpmiddelen in kan overleven. Hoe erg de aardbeving ook is men wordt ten minste nog gespaard van het klimaat(lees koude temperatuur). Een wellicht sarcastische opmerking maar op zo’n momenten moet je wel positief blijven voor wat je nog hebt. De goede initiatieven volgen elkaar nu op, de rijke landen zullen zeker de komende weken hun best doen om hun menselijkheid te laten zien en dat is maar goed ook. Waar men aan voorbijgaat is dat de armoede in Haiti al onbeschrijfelijk groot was en nu zeker nog groter wordt. Nu is het bouwen van steden op of dichtbij breuklijnen niet voor herhaling vatbaar dus zou men wellicht moeten denken aan het verplaatsen van de hoofdstad, anders loopt men het risico om iedere 200 jaar volledig met de grond gelijk gemaakt te worden. Het klinkt drastisch maar het is eigenlijk de enige echte oplossing, dit geldt trouwens voor vele andere steden die op de verkeerde plaats zijn gebouwd. Ook voor hun energiebehoeften zouden we ineens voor duurzame oplossingen kunnen kiezen door gebruik te maken van bijvoorbeeld zonnepanelen op grote schaal(en wind). Energie is trouwens één van de grote problemen op ieder eiland daar alles met de boot moet ingevoerd worden. Macro gezien is het dus eiland verlaten of gebruik maken van duurzame oplossingen. Het klinkt wellicht te eenvoudig daar wij geen betrokken partij zijn maar eigenlijk zouden we alle mensen die op een eiland wonen moeten helpen onder voorwaarde dat ze geholpen willen worden natuurlijk. De verontwaardiging die iedereen nu uit zal snel verstommen maar wellicht biedt dit ook de opportuniteit om echte oplossingen aan te brengen en niet alleen eerste nood hulp.

De recente koude koudegolf over West-Europa zorgt ervoor dat het energieverbruik ontploft, toch in ieder geval het gebruik van fossiele brandstoffen. Wat mij vooral opvalt dat niemand nog praat over CO2 of Kopenhagen maar overgaat tot het probleem van de dag, zout, veel zout. De mislukte top lijkt alweer begraven en iedereen praat vooral over de koude, wat mij toch opvalt is de contradictie tussen de 2020 doelstellingen om minder energie te verbruiken(minder CO2 uitstoot, meer groene stroom, etc…) en we minder dan 10 jaar voor 2020 meer aan het verbruiken zijn dan ooit. De goede voornemens beginnen altijd bij jezelf en dus gaan we dit jaar gewoon zoveel mogelijk duurzame projecten realiseren en dit in samenwerking met verschillende partijen. Sinds NPG afgelopen augustus 2009 tot een operationeel akkoord is gekomen met Delta zijn we begonnen met de uitbouw van het bedrijf om de ontwikkeling van meer projecten beter te kunnen ondersteunen. Eén van de beslissingen die ik heb genomen na het afsluiten van dit akkoord is dat ik mijn Deense vrienden heb moeten mededelen dat ik niet voor hun kan blijven optreden in strategische dossiers. De contacten zijn echter nog steeds uitstekend en zij hebben begrip hiervoor. De uitbouw van NPG kost de komende tijd mijn aandacht. Na meer dan twee en half jaar met Dong te hebben samengewerkt en regelmatig met de leden van de raad van bestuur van gedachte te hebben gewisseld en opportuniteiten te hebben besproken is een afscheid altijd een beetje dubbel. Dong is sowieso een beetje een a-typisch energiebedrijf daar ze oorspronkelijk olie- en gasvelden ontgonnen en uitbaten, sinds 2006 is dit bedrijf echter aktief in zowat alle delen van onze energieketen. Hun ambitie om binnen 20 jaar 85% van hun elektriciteitsproductie te halen uit groene stroom is uniek in onze industrie(toch zeker voor een bestaand energiebedrijf) en wellicht zullen zij in de toekomst hiervoor ook de Benelux gaan ontdekken. Als men naar Delta kijkt krijg ik ook de indruk dat ze enigszins a-typisch zijn voor de huidige energiebedrijven, als één van de weinige overgebleven echte nuts bedrijven hebben ze zeer veel verschillende activiteiten. Naast hun productieactiviteiten hebben ze bijvoorbeeld ook een goed ontwikkelde afvaltak(met. o.a. Indaver) en hebben ze ook zwaar ingezet op de productie van zonnecellen(o.a. eigen zonnecellen fabriek Solland in Heerlen) en toebehoren. Vooral dat laatste is zeker vooruitstrevend te noemen en heeft naar de toekomst toe nog veel potentie. Deze week sprak ik met een collega bij een ander energiebedrijf in de Benelux en zij wisten mij te vertellen dat ze in het kader van klantretentie(lees proberen de klanten te binden) overwegen om ook een combinatie aan te gaan met een installateur in zonne-energie. Op het eerste gezicht is dat nieuw in de Benelux maar dit heeft wel potentie. In Frankrijk doet Poweo dit al meer dan één jaar met succes in voornamelijk Zuid-Frankrijk. Zij hebben als energieleverancier een aparte tak uitgebreid binnen de groep van installatiebedrijven en bieden zo combinaties aan. Buiten hun klassieke aanbieding van zonnepanelen installaties bieden ze hun elektriciteits-en gas product aan als leverancier. Dit soort “koppelverkoop” zal zeker door de regulatoren onder de loep genomen worden maar mits de juiste insteek zal dit toegelaten kunnen worden. Zodra Nederland mee op de ontwikkeling van zonne-energie voor gezinnen gaat inspelen kan dit van belang worden voor leveranciers die in beide landen actief zijn. Door dit concept eerst in Vlaanderen te testen kan dit dus snel in andere aangrenzende gebieden aangeboden worden wanneer dit zou aanslaan.