Het nieuws van de week was toch wel dat SUEZ/GDF met succes een belangrijke overname hebben afgerond(International Power uit Engeland). Deze overname die al enige tijd te verwachten was is vanuit Suez/GDF een goede zet met weinig overlap op internationaal niveau. De internationale activiteiten verdubbelen zowat in omvang en op mondiaal vlak worden ze zowat de grootste producent. Voor de aandeelhouders is dit op termijn goed nieuws daar zo de risico’s over zowat alle continenten gespreid worden en er opnieuw meer groeipotentieel is. Dat het belang van de Belgische activiteiten hierdoor meer zal afnemen is een logisch gevolg maar hier over klagen is unfair. Onze energiehuishouding zijn we al lang geleden kwijt geraakt(vanaf 1989, dan in 1999 en de totale overname van Electrabel in 2005) en is dit dus een detail. Echter vanuit Europa zou men ook hier moeten ingrijpen en eisen dat de dominante positie die de groep nog altijd houdt in de Benelux verder wordt afgebouwd om zo hun verdere verspreiding over de continenten en binnen Europa toe te laten. De spreekwoordelijke “cash cow” was en is tot een bepaalde hoogte nog steeds de Benelux en dan vooral België waar men zowel in het recente verleden(door de verkoop van Tractebel aan Electrabel voor vele miljarden en zo de cash uit Electrabel naar Parijs heeft gesluist, een naar mijn mening volkomen begrijpelijke actie om zo meer middelen in Parijs te krijgen en je dochter met meer schuld te beladen, is uiteindelijk als aandeelhouder je recht) als vandaag de dag nog steeds een belangrijk deel van zijn winst haalt(onder andere door de grote winsten op de afgeschreven centrales). Neem aan dat deze overname door Europa getoetst zal moeten worden en het zou dus onbegrijpelijk zijn dat er geen eisen aan verbonden worden. Verder blijft het jammer dat weer een energiebedrijf verloren gaat en de concentratie hierdoor weer toeneemt. Als triest voorbeeld kan men zelfs het voorbeeld van T-Power nemen waar International Power een aandeel in heeft en één van de weinige nieuwe centrales in België zou ook onder de (tijdelijk) vleugels van Suez/GDF komt die hierdoor zijn machtspositie en vooral het status quo vergroot. Neem aan dat de aandeelhouders van deze centrale op de site van Tessenderlo Chemie wel een voorkooprecht zullen hebben in het geval International Power wordt overgenomen door een andere partij?

Verder was er deze week ook melding van een capaciteitsprobleem in West Vlaanderen op het hoogspanningsnet van Elia. Dit zou zogezegd komen door de offshore windmolenparken en voor een deel is dit ook correct ook al moet gezegd worden dat voor deze een aparte leiding/kabel voorzien wordt die vanuit zee rechtstreeks naar het binnenland wordt getrokken. Denk dat daarnaast er sowieso een probleem was/is in West-Vlaanderen met de capaciteit van het hoogspanningsnet en dat het bouwen van een nieuwe lus/ring in die regio wellicht nodig is gezien de vele nieuwe initiatieven voor kleine duurzame sites. Hierbij enkele van mijn reacties/bedenkingen/voorstellen hierover(dit als extra toelichting daar bijvoorbeeld een radio interview afgelopen donderdagnamiddag op radio 1 uitgezonden, slechts één voorbeeld kan toelichten) :

In hoeverre is Elia tekort geschoten : Denk dat dit niet het geval is daar het op voorhand plannen van netwerken - als je niet weet waar de projecten komen - zeer moeilijk is, wel denk ik dat er meer overleg moet komen tussen overheid, Elia en de duurzame sector op een structurele basis(bij voorbeeld om de drie/zes maanden planning samen doornemen). Verder dient de overheid af te dwingen dat er versneld werk wordt gemaakt van de nieuwe lus richting Zeebrugge maar dan moet ze Elia wel helpen door het verkrijgen van nodige vergunningen erdoor te drukken. Dit kan wellicht het proces een jaar bespoedigen(maar ook niet meer).

- Vrijmaking van de markt als oorzaak? : Denk ik niet daar de Europese doelstellingen voor 2020 zelfs losstaan van de liberalisering en wellicht zit hier wel een deel van het probleem dat er in markten zoals die in België die gedomineerd worden door enkele of één partij er geen” incentive” meer is om versneld in eigen land te investeren(doen ze liever in andere landen daar ze goed weten dat de politiek geen voorstander is om het monopolie nog te vergroten).

Kan dit roet in het eten gooien voor het behalen van de doelstellingen:

- Dit specifieke lokale probleem zal niet het probleem zijn voor het behalen van de doelstellingen maar er zal door de overheid een investeringsplan(samen met de sector zodat er een masterplan komt en een idee of de objectieven wel haalbaar zijn tegen 2020) dienen opgesteld te worden die de doelstellingen kan halen, nu wordt dit teveel aan het toeval overgelaten, hiermee bedoel ik dat de huidige ondersteuningsmaatregelen niet voldoende zijn en nieuwe partijen die projecten ontwikkelen in bijvoorbeeld een windmolenpark of biomassa centrale veel te lang bezig zijn met vergunningen en bouwen alvorens ze echt in de markt actief kunnen worden.
Offshore parken, schiet Elia te kort? Denk ik niet direct wat betreft de offshore parken maar er dient wel een oplossing gegeven te worden aan de vele projecten die wachten op het land.

Enkele mogelijke oplossingen:

- Hiervoor heb ikzelf studies laten uitvoeren en heb deze toegelicht aan alle politieke rangen om nieuwe investeringen te stimuleren, één van de oplossingen kan er uit bestaan dat de overheid tijdelijk ingrijpt in de bestaande productiemarkt en de bestaande producenten dwingt om hun capaciteit aan de overheid te verkopen aan kost + een redelijke marge en de overheid deze dan aanbiedt aan de markt met als extra ondersteuning voor die bedrijven die investeren in nieuwe duurzame centrales dat ze in afwachting van hun eigen centrales al productie krijgen toegewezen(lees de output) zodat ze direct in de markt actief kunnen worden.(wordt ook het Single buyer principe genoemd, vooral bedoeld in markten die zwaar lijden onder monopolie wat voor België zeker het geval is)

- Vlaanderen is bijvoorbeeld al bezig met de oprichting van een nieuw energiebedrijf dat vooral ondersteunend zou kunnen werken naar nieuwe investeringen(is enkele weken geleden over geschreven dat de Vlaamse overheid 200 miljoen Euro overheeft om in nieuwe duurzame zaken te investeren of ter beschikking te stellen als zogenaamde incubatorrol.

- Als overheid dien je een redelijke termijn te kunnen geven aan investeerders om aansluiting en vergunningen te verkrijgen voor kleinschalige duurzame projecten(lees tot 20 MW) van maximum twee jaar. Dit zou met de nodige garanties moeten gegeven worden zodat bij overschrijding van deze termijn de overheid een wachtvergoeding geeft zodat de investeerders zeker hun project kunnen realiseren voordat ze zonder adem komen te zitten. Hierdoor zal de overheid ook het voordeel hebben dat ze veel beter kunnen plannen hoeveel capaciteit er komt(daar ze actief mee helpt om de moeilijke jaren tot de site begint te produceren) en ook zal het aantal projecten dat in ontwikkeling gaat aanzienlijk kunnen stijgen(dit daar de ontwikkelaars meer zekerheid hebben dat hun investeringen gedurende de ontwikkelingsperiode meer kans op slagen hebben daar de overheid betrokken partij wordt). De overheid(regionaal en federaal) dient te begrijpen dat het de bestaande subsidie alleen begint te werken(lees certificaten en stroominkomsten) wanneer de installatie begint te werken of wanneer het zeker is dat het project volledig uitontwikkelt is en de bouw begint(lees ecologiepremie) en dat het zwaartepunt dus teveel in de operationele fase ligt. Hiermee wil ik niet zeggen dat de ontwikkelingsfase niet tot het ondernemersrisico moet blijven behoren maar de overheid dient wel redelijke termijnen te hanteren om een project te ontwikkelen wilt zij echt een goede duurzame mix van nieuwe kleinschalige productie hebben tegen 2020 en daarna.

Zoals ik al enige malen had geschreven is het van de week weeral pijnlijk duidelijk geworden dat wij ons letterlijk blauw betalen voor onze energie. De Creg die terecht dit onrecht nogmaals bekend heeft gemaakt bewijst ook zijn onmacht over deze materie daar dit eigenlijk hun bevoegdheid is(bepaling van het transport van de netwerktarieven van Elia en de lokale distributienetwerken). Zij stellen echter terecht dat ze hierin niet gesteund worden vanuit de bevoegde minister. De reden ligt natuurlijk voor de hand, de intercommunales zijn gewoon spreekwoordelijke “cash cows” voor de lokale overheden en een manier geworden om hun steeds stijgende kosten via slinkse weg naar de burger en onze bedrijven op te leggen. Op zich heb ik niks tegen het feit dat we een bijdrage leveren aan de goede werking van onze gemeenten maar doe dit dan transparant! Hiervoor heb je gemeentelijke belastingen en doe dit niet via de energiefactuur. Steeds word de liberalisering aangevallen als de boosdoener van de stijgende prijzen, niks is echter minder waar, het is vooral de politiek die hier volledig gefaald heeft in haar doelstelling om via open marktwerking betere voorwaarden te bekomen. Ten eerste heeft ze nagelaten de markt echt te liberaliseren door de output van onze productie niet te herverdelen en ten tweede heeft ze de liberalisering aangrepen om een massaal aantal nieuwe taksen en heffingen te introduceren, toeval? Weet ik niet, in ieder geval was er in de tijd van monopolie veel minder sprake van al deze taksen en heffingen voor onze bedrijven en burgers. Op de dag dat de intercommunales niet meer moesten instaan voor onze factuur maar dit moest gebeuren door aparte leveranciers op die dag is er een explosie gekomen van deze nieuwe taksen en heffingen. De overheid weet heel goed dat bij een prille liberalisering men voorzichtig moet zijn met al teveel wijzigingen want die zijn er al genoeg. Wat zijn nu de oplossingen voor bovenstaande explosie van onze transportkost? Ten eerste moet de Creg alle macht krijgen om in te grijpen wanneer nodig. Net zoals in bijvoorbeeld Nederland dienen de netwerkbedrijven jaarlijks aan te tonen aan de DTE(Nederlandse regelgever)(transparant en onderbouwd) wat de echte netwerkkost is en dienen zij ieder jaar efficiënter te worden. Het kan toch niet zijn dat ik ieder jaar in Nederland de netwerkkost zie dalen(periode 2007-2010) en wij hier als vergelijkbaar land de kost zien exploderen. Dat er een impact is voor de bijdrage voor een verduurzaming van ons productiepark tot daar aan toe(lees groene stroombijdrage) maar er is geen enkele andere reden waarom deze verhoging er is gekomen. Eén van de nodige oplossingen is dat de Creg eerst eens een volledige financiële doorlichting laat doorvoeren om een moment opname te krijgen van interne financiele huishouding van de netwerkbedrijven, daarna kan men vanaf dit nul moment de netwerkbedrijven jaarlijks een voorstel laten doen zoals hierboven omschreven(transparant en ieder jaar efficiënter). Er is mij al een aantal keren gevraagd om een vergelijkend onderzoek te laten uitvoeren door de Belgische en Nederlandse distributietarieven naast elkaar te leggen, wellicht is dit moment nu echt aangebroken. Er zal minstens een vijf tot zes vergelijkingen in komen qua geografie(minstens drie steden bijvoorbeeld Amsterdam met Brussel, Rotterdam met Antwerpen, Maastricht met Luik en Hasselt, en dit voor een twee tot drie verschillende klantengroepen,zijnde de families, kleine bedrijven en grotere(hoogspanning) bedrijven). Dit neemt niet weg dat de volgende regering nu eens echt werk moet gaan maken van het geven de nodige macht aan de Creg om te kunnen optreden zonder politieke inmenging.

Deze week had Eandis de buitenwereld uitgenodigd voor een première bij te wonen over de installatie van de zogenaamde slimme meters. Er is al veel gesproken en geschreven over de slimme meter als oplossing van vele problemen. Met de slimme meter is het zoals met de liberalisering van de energiemarkt, in de oplossing om tot een slim netwerk te kunnen komen is de slimme meter één onderdeel(en dient men dus naar alle onderdelen te kijken). Terecht wordt gesteld dat de investering in een slimme meter uiteindelijk door de gebruiker(lees klant) zal betaald worden via een verhoging van het netwerktarief. Dit is voor een deel terecht maar dus niet helemaal, de voordelen van op ieder moment te weten wat het verbruik is van iemand en zelfs in staat te zijn om zijn verbruik te sturen(lees elektrische apparaten sturen zodat verbruik stabiel blijft op heel het netwerk en de netbeheerder zo geld kan besparen en de kwaliteit van de werking kan blijven garanderen is positief maar dient dus niet doorverrekend te worden aan de gebruiker. In eerste instantie dient de regelgever mee te bepalen in alle transparantie voor wie welke voordelen zijn voor dat men de kost van deze meters gaat afwentelen op de gebruiker die toch geen keuze heeft. Verder zou de regelgever ook de leveranciers dienen te betrekken bij de introductie van slimme meters want daardoor kan het aanbod aangepast worden en er meer producten op de markt gebracht worden. De besparing voor de leveranciers om zo geen eindafrekening meer te moeten maken geeft ook een aanzienlijke kostenbesparing daar onaangename verrassingen en betalingsproblemen zo voorkomen worden. Ook kan zelfs de klant het recht krijgen dat hij mits een korte opzeg steeds van leverancier kan veranderen door de extra flexibiliteit die men verkrijgt via de behandeling van de gebruikersdata. Dat een klant die kiest voor een open contract misschien iets meer zal moeten betalen is wellicht dan jammer maar het zou het zou de huidige dominantie van de twee standaardleveranciers(lees de historische monopolisten) verder kunnen aantasten daar het voor klanten gemakkelijk wordt om van leverancier te wisselen. Verder zou het nuttig zijn indien onze netwerkbedrijven samen met de Nederlandse netwerkbedrijven kiezen voor één oplossing om zo toch enig schaalvoordeel te bekomen(dit daar onze landen individueel heel marginaal klein blijven om maatwerk te rechtvaardigen wanneer gevraagd). Voor de verduurzaming en opkomst van lokale elektriciteitsproductie is het gebruik van slimme meters ook nodig om de netbeheerder in staat te stellen een volledig overzicht te houden op de beschikbare productie en deze in de lokale netten te houden en/of te gebruiken in aangrenzende gemeenten waar een tekort zou zijn op een bepaald moment. Het is in ieder geval positief dat deze grootschalige test van Eandis van start gaat daar we in Europa al behoorlijk achter lopen op dit gebied en zo een snelle inhaalslag kunnen maken gezien de relatieve schaal van ons netwerk en land. Verder ben ik benieuwd wat de totaal visie is voor het slimme netwerk van de toekomst op dit ogenblik daar deze liefst eerder bestaat dan de implementatie van een deel ervan.

Sinds in België de federale regering een akkoord heeft gesloten met de uitbater/eigenaar van de kerncentrales is er een windstilte gekomen. De slag is thuisgehaald, door wie? Volgens mij vooral door de uitbater die voor een relatief bescheiden bedrag eigenlijk zekerheid heeft gekregen over niet alleen een verlenging van de oudste drie kerncentrales voor tien jaar maar eigenlijk ook indirect een bevestiging heeft voor de andere kerncentrales. Een bevestiging dat als deze niet zouden sluiten in 2025(wat bijna zeker is gezien de omvang van de basislast productie van 4000MW) het bedrag dat betaald moet worden laag zal zijn daar men altijd kan teruggrijpen naar dit akkoord. Wat vooral onrustwekkend is het ontbreken van enig initiatief op federaal of regionaal vlak om de energiemarkt(en telecom) open te breken op een moment dat onze federale controle organen in koor roepen dat door het uitblijven van een echte liberalisering onze bedrijven en consumenten veel teveel betalen voor hun nutsfuncties energie en telecom. Trots kondigde de nationale hoogspanningsbeheerder Elia zijn jaarcijfers aan die wederom op het niveau staan als een privé bedrijf à la Microsoft(qua marges). De brutomarge swingt de pan uit, met een bedrijfskasstroom van meer dan 40% en een nettowinst van meer dan 10% kunnen onze bedrijven zien waarom onze energierekening hoog blijft(samen met de distributiebedrijven of zoals wij ze kennen als intercommunales en het monopolie van de producenten). Het blijft wraakroepend dat onze beleidsmakers de marges niet per wet vastleggen voor gereguleerde of gemonopoliseerde/dominante activiteiten. Dit komt natuurlijk ook door het dubbel belang van de overheid die zowel speler als scheidsrechter is(zowel aandeelhouder in de netten als wetgever/regelgever).
Wat ook de prijs nog verder gaat opdrijven zijn de ambities van Elia en Tennet(in Nederland) om hoogspanningsnetwerken op te kopen in het buitenland(vooral Duitsland) met gelden verkregen vanuit hun gereguleerde activiteiten(lees van openbaar nut). Men ziet in Nederland bijvoorbeeld Tennet die een hoogspanningsbedrijf in Duitsland overneemt dat drie keer groter is dan zijzelf. Dat dit niet zonder risico is lijkt me logisch gezien de forse bedragen die betaald moeten worden bij dit soort verkopen, de Nederlandse burger zal hiervoor mogen opdraaien de eerste jaren daar er zeker goodwill zal betaald worden(lees teveel betaald) als de leningen waar intrest op betaald moet worden om deze netwerken te kunnen kopen. Vanuit Nederland heeft men mij medegedeeld dat de eerste prijsverhogingen door Tennet al zijn aangekondigd! Wat voor Tennet geldt zal men ook terug kunnen zien bij Elia. Dat men ernaar streeft om een sterk Europees hoogspanningsnet aan elkaar te knopen is een goed idee maar dit zou wel moeten vertrekken vanuit een politiek draagvlak en gedragen door de verschillende overheden. Als men dit overlaat aan nationale gereguleerde bedrijven als Elia of Tennet dan vraagt men om problemen.
Een ander voorbeeld van zogenaamde schaalvergroting met negatieve korte termijn effecten(lees zeker minstens vijf jaar) is de overname van Nuon door Vattenfall, vanuit Nuon bereiken mij verschillende berichten dat het licht er uit kan, dat wil zeggen in de Benelux, niks kan meer. De hoge(lees te hoge) prijs die Vattenfall betaald heeft van grosso modo 9 miljard Euro moet worden terugverdiend. Een bedrijf dat ongeveer 6.5 miljard Euro waard is kopen voor 9 betekend gewoon dat de 2.5 miljard Euro snel moet worden terugverdiend of afgeschreven als goodwill. Voor de Belgische markt is er nog slechter nieuws door Nuon in België één van de weinige nieuwe aanbieders zijn die ook van plan waren om te investeren in eigen elektriciteitsproductie. Onlangs is al bekend gemaakt dat daar voorlopig niks meer van in huis komt(lees in de diepvries). De concentratie die gaande is betekend voor kleine landen als Nederland en België dat zij niet meer beslissen wat er geïnvesteerd wordt en dus hoeveel concurrentie er zal zijn.
Onze energieministers(vier in totaal) hebben het laatste jaar geen één maatregel genomen die de concurrentie gaat stimuleren of de huidige dominantie van één speler aanpakt en ben ik dus zeer hoopvol dat we binnenkort een stortvloed gaan krijgen aan plannen daar men in één jaar zeker de tijd heeft gehad om gedetailleerde plannen te maken.

Vorige week heb ik weer vele meetings gehad met verschillende marktpartijen in de Benelux die allemaal ambities hebben om hun marktaandeel te laten groeien of het nu in duurzaam is of in aantal klanten. Hoewel er zeker veel interessante gesprekken bij waren voel ik mij enigszins geslagen door onze eigen kleine dagdagelijkse beslommeringen als men aan de andere kant van de oceaan zowat met de grond gelijk is gemaakt. Wat me vooral bijblijft, is de ongelofelijke broosheid van ons bestaan als zoiets als een aardbeving onze maatschappij raakt. Stel eens voor dat België geraakt wordt door een richter 7! Met onze dichte bevolkingsdichtheid en onze zware industrie zou de chaos nog een factor groter zijn, zijn onze installaties berekend op dit soort krachten? Zeggen dat het hier niet kan is niet juist, breuklijnen heb je op vele plaatsen en ook in België. De basisinfrastructuur in een land als het onze is nog belangrijker om op korte termijn te kunnen overleven daar wij geen temperaturen kennen waar je zonder hulpmiddelen in kan overleven. Hoe erg de aardbeving ook is men wordt ten minste nog gespaard van het klimaat(lees koude temperatuur). Een wellicht sarcastische opmerking maar op zo’n momenten moet je wel positief blijven voor wat je nog hebt. De goede initiatieven volgen elkaar nu op, de rijke landen zullen zeker de komende weken hun best doen om hun menselijkheid te laten zien en dat is maar goed ook. Waar men aan voorbijgaat is dat de armoede in Haiti al onbeschrijfelijk groot was en nu zeker nog groter wordt. Nu is het bouwen van steden op of dichtbij breuklijnen niet voor herhaling vatbaar dus zou men wellicht moeten denken aan het verplaatsen van de hoofdstad, anders loopt men het risico om iedere 200 jaar volledig met de grond gelijk gemaakt te worden. Het klinkt drastisch maar het is eigenlijk de enige echte oplossing, dit geldt trouwens voor vele andere steden die op de verkeerde plaats zijn gebouwd. Ook voor hun energiebehoeften zouden we ineens voor duurzame oplossingen kunnen kiezen door gebruik te maken van bijvoorbeeld zonnepanelen op grote schaal(en wind). Energie is trouwens één van de grote problemen op ieder eiland daar alles met de boot moet ingevoerd worden. Macro gezien is het dus eiland verlaten of gebruik maken van duurzame oplossingen. Het klinkt wellicht te eenvoudig daar wij geen betrokken partij zijn maar eigenlijk zouden we alle mensen die op een eiland wonen moeten helpen onder voorwaarde dat ze geholpen willen worden natuurlijk. De verontwaardiging die iedereen nu uit zal snel verstommen maar wellicht biedt dit ook de opportuniteit om echte oplossingen aan te brengen en niet alleen eerste nood hulp.

This week I visited a small company that has developed an efficient type of fuel cell or better said an important part of it.  This company is focused on the commercialization and volume production of PEM fuel cell stacks.  As this industry is still very new the world volume is still very small, the biggest producer in the world has a turnover of less than 100 million Euros.  Nevertheless there is a large potential for this type of power production and storage.  Especially if we try to imagine a future were production is decentralized (for a part) and production sites will be small and will have to be sustainable.  A few years ago we saw in the transport sector manufacturers announcing prototypes run on fuel cell technology but these days you only hear of battery run cars.  I wonder what has happened between then and now?  If you look at the potential of both technologies they could and should co-exist with each other.  Perhaps they can even work together in the future cars when you use batteries in the cities or for short distances and hydrogen for the long distance.  Even today we are speaking to investigate the possibility to install refueling stations at waste sites for electrical cars.  Where we(NPG energy) would supply the electricity produced in a sustainable way(read green energy) and as such the electrical cars would run in the most sustainable manner we can think of today.  But also in the grid I see a potential for fuel cells as a flexible way of back-up in the future smart grid.  When we will have tens of thousands of decentralized small production units the grid operators would like to be able to control all these energy flows.  For this it will be necessary to have back-up power and flexibility.  Today there are already fuel cell installations up to 1 MW of production capacity.  I can imagine a smart grid were every 200 households(in the local power grid stations) there is also a stack of fuel cells acting as flexible back-up power. 
During the next Olympics in London in 2012 the ferry boats on the Themes will run on electrical power, the waste sites will produce sustainable electricity for these boats when they need to be reloaded.  What is missing today for example to introduce electrical and hydrogen cars is a large distribution network of local reload stations like we know now.  We will need thousands of fuel stations in every country in order to compete successfully with our current petrol stations and as such with the technology.  For the Benelux this could be a real opportunity to take the lead in Europe as we are very small countries with a high density of population/cars/roads.  The investment cost as such will be much more efficient compared with large countries (and less people).   The minute that our transport sector, cars/trucks/boats/motorcycles, can fuel everywhere the manufacturers will provide enough choice for the consumer.  The governments in the Benelux should create a common investment plan and have a role out plan limited in time, preferable five years.  As such the manufacturers will be sure that their heavy investments in electrical and hydrogen cars will be supported by an infrastructure and know in advance when it will be fully available.  This will even be beneficial for are car assembling plants which are having a difficult time to compete against the BRIC countries.  We should aim for the future and innovate as soon as possible our current infrastructure.

www.europeanpowergeneration.com

Een beetje grappig is het wel, nog geen drie dagen geleden stond Eandis aan de Klaagmuur over een symbool dossier Katoennatie die een 25MW zonne-energie park willen bouwen.  Terecht wijst men hier op de betaalbaarheid van een systeem als men dergelijke parken gaat bouwen maar dit is relatief eenvoudig op te lossen door een plafond in te bouwen.  Men kan gemakkelijk zeggen dat geen één partij meer dan 5MW per jaar mag bouwen en met een maximum van 5 MW per project.  De klaagzang is ook enigszins achterhaald daar na 2010 dergelijke projecten niet meer haalbaar zijn door de drastische daling van de nieuwe subsidie normen.  Zelfs 2010 kan het eindpunt zijn voor zonne-energie als de investeringskost niet met 20% gaat zakken.  Waar de netwerkbedrijven niet over praten zijn hun zeer gezonde bruto marges die zij nog steeds maken op een grotendeels afgeschreven netwerk.  De netwerkbedrijven in de Benelux maken veel te grote marges op dit ogenblik en zien zichzelf als geldmachines.  Dit is toch eigenaardig daar zij een natuurlijk monopolie hebben en ook gereguleerde tarieven hanteren.  Het woord gereguleerd klopt hier blijkbaar niet want als de regulatoren hun werk zouden doen(of kunnen doen) dan zouden we allemaal een meer redelijke vergoeding betalen voor het gebruik van de netwerken. Zowel de Creg als in mindere mate de Nederlandse Dte lopen nog steeds achter de feiten aan als het komt op transparante en billijke tarieven.  Het normaal rendement op een gereguleerde en gemonopoliseerde bedrijfstak zou maximum 6% op het geïnvesteerd vermogen mogen zijn.  Deze week kwam bijvoorbeeld ook de Belgische hoogspanningsbeheerder Elia met zijn jaarcijfers naar voren en deze zijn fantastisch “slecht”(lees goed voor de aandeelhouders).  De brutomarge voor intrest, afschrijvingen, waardevermindering en taksen is nog meer gestegen t.o.v. 2007 en zit fors boven de 40%!!  Nu moet u weten dat dergelijke percentages niet gezien zijn, zelfs niet in de normale economie(lees vrije markt). Zelfs onze mobiele operatoren kunnen dergelijke cijfers niet meer voorleggen en iedereen weet dat men in het verleden niet voor niks spraken over de ”licenses to print money”. Op een omzet van 757 miljoen Euro maakt Elia een EBITDA van 334 miljoen Euro!  Als reden wordt opgegeven dat er nu goedgekeurde jaartarieven zijn, voor een goed lezer wil dit zeggen dat de meerjaren tarieven blijkbaar nog hoger zijn dan de vorige tarieven.  Elia zal hier toch vroeg of laat(lees laat want de meerjaren tarieven zijn al goedgekeurd) door de Creg opnieuw beoordeeld moeten worden.  Ondanks het feit dat het laatste kwartaal bedrijven als Arcelor Mittal, Nyrstar en alle andere grote elektriciteitsverbruikers op een zeer laag pitje hebben gedraaid(en dus minder gebruik van het netwerk hebben gemaakt) heeft Elia hier helemaal geen last van.  Een aandachtige lezer van hun cijfers kan er gewoon uit afleiden dat er een explosie is geweest in de stijging van onze transporttarieven. Als men deze grote winsten dan zou gebruiken om zwaar te investeren(lees extra investeren om ons netwerk klaar te maken voor de toekomst en tegelijkertijd de economie ondersteunen door geplande investeringen naar voor te halen) dan komt dit de gemeenschap direct ten goede.  Het is te hopen dat de aandeelhouders(lees vooral de publieke aandeelhouder zijnde de gemeenten)hier rekening mee zullen houden voor dat ze zich hun dividenden uitkeren.

Deze week kwam het nieuws dat Suez een swap overeenkomst voor productie heeft bereikt met Eon.  De timing van deze memorandum(definitieve overeenkomst wordt verwacht tegen midden volgend jaar) is wellicht toeval maar toch…
Minister van Quickenborne heeft net gesproken over een mogelijke heffing van 750 miljoen Euro daar GDF/Suez te dominant blijft.  Dat de dominantie van één partij met 8 percent afneemt qua productie is zeker positief te noemen en is een stapje in de goede richting.  Het verandert echter niks aan de dominantie van GDF/Suez, je hoeft echt niet 100% van een markt te bezitten om hem te kunnen controleren.  Vanaf 35% kan men de markt “beïnvloeden”(lees mogelijkheid tot manipulatie) daar men steeds leidend is als de markt beweegt. 
Het heffen van een mogelijke dominantie taks is op zich niet verkeerd zolang het maar niet de enige maatregel is.  We hebben in België ook veel nieuwe productie nodig en daar zijn ook stimuli voor nodig die vandaag ontbreken(behalve voor duurzame en wkk).
Of deze broodnodige maatregelen er nu snel gaan komen is zeer twijfelachtig daar onze federale regering net gevallen is(of bijna).  Het is voor een ondernemer met hart voor het land onbegrijpelijk dat men zo speelt met het land op een moment dat wij de investeringen moeten stimuleren.  De media en oppositie zijn zeker zwanger gezien hun collectieve hysterie, men schreeuwt voor bloed en bieden nul alternatief.  Voor mijzelf betekent dit gewoon dat ik in het buitenland aan buitenlandse energiebedrijven weer kan gaan uitleggen dat België geen bananenrepubliek is en het investeringsklimaat op politieke steun kan rekenen(wat enigszins hilarisch is).  Terugkomend op de gebeurtenissen van de week had ik ook een interessant gesprek met een regelgever, hij bevestigde ook dat er nu dringend iets moet gaan gebeuren om nieuwe productie te bouwen.  We hadden het ook nog over een mogelijk idee om een gemeenschappelijk initiatief te starten om een beleid en advies uit te werken over het netwerk van morgen.  Inclusief vraagstukken als decentrale opwek, slimme meters, kostprijs, etc.…  Mijn voorstel is om dit samen met de regelgever in Nederland(de DTE) te initiëren en dan ook de netwerkbedrijven(van beide landen) uit te nodigen om dit initiatief samen uit te werken. Hoewel hij het een interessant idee vindt vreest hij ook dat grensoverschrijdende initiatieven op veel weerstand kunnen rekenen, leve Europa!  We hebben afgesproken om na de kerstvakantie hierover terug van gedachte te wisselen en eventueel stappen te ondernemen.

Eind deze week werd duidelijk dat na de drastische stijging van de nettarieven(in België) dit jaar met meer dan 20% we ons volgend jaar nog aan een extra stijging van 15% kunnen verwachten.  Dat de CREG grotendeels vleugellam is gemaakt door de diverse regeringen en door de rechthebbende macht ligt eigenlijk aan de oorzaak van deze stijgingen.  Maar wat is de oorsprong?  Men vergeet al te snel dat de kostenstructuur van de netbedrijven juist de oorzaak zijn van onze te hoge nettarieven.  Een aantal jaren geleden is men akkoord gegaan met de kostenstructuur van deze bedrijven vanuit de verschillende overheden(lees kosten uit het commerciële gedeelte zijn overgebracht naar het publieke gedeelte namelijk bij de netbedrijven, bijvoorbeeld de pensioenlast bij deze bedrijven is opgepompt)  Ondanks dit jammerlijk gebeuren kan men toch stellen dat de marges bij de netbedrijven nog steeds zeer hoog zijn.(lees veel hoger dan in het commerciële gebeuren)  Dit is trouwens niet alleen in België maar ook in Nederland het geval.  De netbedrijven zijn eigenlijk voor een deel niets anders dan gemeentelijke en provinciale taksen/heffingen/belastingen.  Daar de directe belastingsdruk al gigantisch hoog is wordt men heel creatief daar men nog steeds meer geld nodig heeft om het publiek orgaan te kunnen blijven betalen(ook door de toekomstige pensioenkost lees vergrijzing die bij het publieke bedrijf nog zwaarder doorweegt)
Wat mij ook opvalt is het verschil in kosten ten opzichte van Nederland bijvoorbeeld, daar ikzelf ook in Nederland klant ben van een energiebedrijf kan ik goed het verschil zien met België.  In België betaal ik een 240€ per maand aan Essent wat voor de helft bestaat uit netkosten/heffingen/taksen.  Als ik naar mijn maandelijkse facturen(in Nederland) zie( 2 x 14€ voor gas en elek netwerkkosten/taksen/heffingen) dan betaal ik voor de commodity(gas en elek produkt kost exclusief netwerkkosten/taksen en heffingen)108€.  Als men deze twee vergelijkt dan betalen we in Vlaanderen(Antwerpen) twee keer zoveel voor netkosten/taksen/heffingen(percentueel).  Dit verschil is zo groot dat er ergens een verklaring moet zijn anders dan demografie of geografie!?   Denk dat het tijd is voor een nieuwe studie die bijvoorbeeld vergelijkbare regio’s met elkaar vergelijkt, bijvoorbeeld Belgisch met Nederlands Limburg(dan is trouwens Nederlands Limburg nog in het nadeel door de geografische eigenschappen(lees de “Dutch Mountains”)), daarnaast Nederlands Brabant met de provincie Antwerpen en ten laatste Zeeuws Vlaanderen met Oost Vlaanderen(dan is België trouwens weer in het voordeel daar de bevolkingsdichtheid in Antwerpen en Oost-Vlaanderen veel hoger is dan de twee gekozen Nederlandse gebieden en is dus de investering sneller terugverdiend in België).  De uitslag is voor mij al duidelijk maar ik denk dat het noodzakelijk is dat we voor eens en altijd duidelijk maken dat onze netbedrijven enorme marges genereren.  Belangrijker is echter dat het geld goed wordt aangewend om klaar te zijn voor de toekomst die vergt dat het netwerk hiervoor klaar is, zaken zoals decentrale opwek en slimme meters zijn een uitgelezen kans voor de netbedrijven om te bewijzen dat ze innovatief kunnen zijn ondanks dat ze een natuurlijk monopolie hebben.  Wellicht kan minister Quickenborne hiervoor de middelen laten vrijmaken zodat we de juiste informatie hebben alvorens te beslissen of deze prijsstijgingen correct zijn of gewoon verdoken belastingen.
Er dient ook een audit te gebeuren van de laatste tien jaar zodat men kan zien wat er vroeger gebeurd is toen de dominante marktpartij zijn kosten is gaan transfereren naar de netbedrijven(een deel).

Deze week was ik op uitnodiging van de Nederlandse netwerkbedrijven spreker op hun congres in Apeldoorn.  Dat deze sector andere vraagstukken heeft dan het deel dat geliberaliseerd is lijkt logisch.  Het woord dat je hier meer hoort is de noodzaak voor innovatie.  Er werd natuurlijk gesproken over buzz woorden zoals “smart grid” maar ook over de richting waar deze sector naar toe moet.  Wat mij ook opviel was de besluiteloosheid, de sector heeft behoefte aan sturing vanuit de overheid daar alles met deze wordt doorgerekend.  Er was ook iemand van de overheid die begon met zeggen dat hij in eigen naam sprak, wat vooral naar boven kwam was de wens om nu niks te beslissen en te kijken wat anderen(lees andere landen) doen met hun netwerkontwikkeling.  Dit beloofd niet veel goeds voor de Nederlandse netwerkbedrijven als ze het woord innovatie gebruiken, innovatie is volgens mij toch iets waar je actie voor moet nemen en je nek uitsteken om zaken te proberen en dan niet als laatste maar als eerste.  De tegenstelling met de presentatie van Wubbo Ockels kon niet groter zijn, hij sprak over zijn idee van de toekomst met hoofdzakelijk energie van de zon en openbare bussen die tevens werkten op zonne-energie.  Wat het slimme meter vraagstuk betreft zal het zeker nog enkele jaren duren voordat er definitief een doorbraak komt daar men hier ook wilt afwachten wat de “ideale” meter wordt(lees standaard).  Wat betreft decentrale opwek en de toekomstige noodzaak tot een stabiel subsidie regime voor de ontwikkeling van groene stroom productie in Nederland waren er ook nog geen duidelijke antwoorden en zal het wachten zijn op duidelijke krachtlijnen vanuit Den Haag.  Leuk was wel de ontwikkeling van een elektrische Lotus door Essent(dhr. André Postma) waar zeker toekomst in zit.