Als men de onlangs gepubliceerde statistieken mag geloven dan bengelt ons land nog steeds onderaan wat betreft de ontwikkeling van windenergie. Nu is de vergelijking met andere landen wel niet zo eenvoudig als de artikels van de Standaard ons willen doen geloven maar er is wel een grond van waarheid. Ons land vergelijken met landen zoals Duitsland, Frankrijk of Spanje is gewoon zinloos, wij hebben gewoonweg de plaats niet om de wedijveren met landen met een relatief lage bevolkingsdichtheid. Het enige land waar je België enigszins mee mage vergelijken is Nederland. Ook een klein land met een hoge bevolkingsdichtheid(nog hoger dan in België) Maar alvorens dat te doen moet je België eerst opdelen in Vlaanderen en Wallonie daar de ontwikkeling van duurzame energie een gewestelijke bevoegdheid is, behalve dan de windmolens op zee die wederom een federale bevoegdheid zijn. In Vlaanderen is er gewoon nog minder plaats dan in Nederland daar de bevolkingsdichtheid nog hoger is dan in Nederland. Betekent dit dat we aan ons maximum potentiële benutting zitten in Vlaanderen? Totaal niet, als je bijvoorbeeld door onze havens rijdt en je ziet hoe weinig windmolens er tot nu toe gebouwd zijn dan klopt er iets niet. Eén van de grootste problemen blijft de processie die je moet doormaken om een vergunning te krijgen. Je moet toch al snel een drie jaar rekenen voor een vergunning volledig in orde is(met voorstudies e.d.), dan moet je nog bestellen en dat betekent dus dat je in het beste geval een eerste wiekslag hoort na een kleine vijf jaar!. Dit is gewoon te lang om van een echte explosie van marktvraag te kunnen spreken. Welke onderneming heeft het geduld en de middelen om vijf jaar tijd, aandacht en geld te besteden. Ondertussen loop je ook het risico dat van de drie projecten die je ontwikkelt er één vergund wordt!. Het bekende” nimbya” syndroom is één van de grootste hinderpalen in Vlaanderen(en Wallonie) daar de overheid zeer voorzichtig blijft met de lokale bevolking van anders te overtuigen.
Het Belgische vermogen bedraagt nu 563 megawatt. Ondanks een groei van meer dan 30 percent vorig jaar vergroot onze achterstand dus nog op de meeste landen in Europa. Natuurlijk zullen de aangekondigde parken in zee ons land een beter doelsaldo geven, dit is als deze er allemaal komen…

Sowieso zullen landen als Duitsland en Spanje het leeuwenaandeel blijven nemen, toch ieder geval voor molens aan land.(ze hebben samen meer dan de helft van alle windenergie op land in Europa).

Voor Vlaanderen dat vandaag een 240 MW uit zijn windmolens haalt is de weg nog lang maar de bevoegde minister van den Bossche belooft beterschap en is bezig aan een plan om de procedure te versoepelen en investeringen te stimuleren. Hopelijk vergeet zij niet dat “lead by example” ook hier kan gelden en dat de Vlaamse overheid een inventaris maakt van zijn goede gronden(die dus geschikt zijn wind) en deze via een openbare procedure(lees aanbesteding) aanbied aan partijen met een limiet factor dat één partij niet meer dan x percent kan bekomen en dat deze gronden ook niet kunnen verworven worden door andere openbare bieders. Ook dienen dominante marktpartijen bij voorkeur beperkt te worden om er zo voor te zorgen dat er voldoende concurrentie blijft of komt.

De recente koude koudegolf over West-Europa zorgt ervoor dat het energieverbruik ontploft, toch in ieder geval het gebruik van fossiele brandstoffen. Wat mij vooral opvalt dat niemand nog praat over CO2 of Kopenhagen maar overgaat tot het probleem van de dag, zout, veel zout. De mislukte top lijkt alweer begraven en iedereen praat vooral over de koude, wat mij toch opvalt is de contradictie tussen de 2020 doelstellingen om minder energie te verbruiken(minder CO2 uitstoot, meer groene stroom, etc…) en we minder dan 10 jaar voor 2020 meer aan het verbruiken zijn dan ooit. De goede voornemens beginnen altijd bij jezelf en dus gaan we dit jaar gewoon zoveel mogelijk duurzame projecten realiseren en dit in samenwerking met verschillende partijen. Sinds NPG afgelopen augustus 2009 tot een operationeel akkoord is gekomen met Delta zijn we begonnen met de uitbouw van het bedrijf om de ontwikkeling van meer projecten beter te kunnen ondersteunen. Eén van de beslissingen die ik heb genomen na het afsluiten van dit akkoord is dat ik mijn Deense vrienden heb moeten mededelen dat ik niet voor hun kan blijven optreden in strategische dossiers. De contacten zijn echter nog steeds uitstekend en zij hebben begrip hiervoor. De uitbouw van NPG kost de komende tijd mijn aandacht. Na meer dan twee en half jaar met Dong te hebben samengewerkt en regelmatig met de leden van de raad van bestuur van gedachte te hebben gewisseld en opportuniteiten te hebben besproken is een afscheid altijd een beetje dubbel. Dong is sowieso een beetje een a-typisch energiebedrijf daar ze oorspronkelijk olie- en gasvelden ontgonnen en uitbaten, sinds 2006 is dit bedrijf echter aktief in zowat alle delen van onze energieketen. Hun ambitie om binnen 20 jaar 85% van hun elektriciteitsproductie te halen uit groene stroom is uniek in onze industrie(toch zeker voor een bestaand energiebedrijf) en wellicht zullen zij in de toekomst hiervoor ook de Benelux gaan ontdekken. Als men naar Delta kijkt krijg ik ook de indruk dat ze enigszins a-typisch zijn voor de huidige energiebedrijven, als één van de weinige overgebleven echte nuts bedrijven hebben ze zeer veel verschillende activiteiten. Naast hun productieactiviteiten hebben ze bijvoorbeeld ook een goed ontwikkelde afvaltak(met. o.a. Indaver) en hebben ze ook zwaar ingezet op de productie van zonnecellen(o.a. eigen zonnecellen fabriek Solland in Heerlen) en toebehoren. Vooral dat laatste is zeker vooruitstrevend te noemen en heeft naar de toekomst toe nog veel potentie. Deze week sprak ik met een collega bij een ander energiebedrijf in de Benelux en zij wisten mij te vertellen dat ze in het kader van klantretentie(lees proberen de klanten te binden) overwegen om ook een combinatie aan te gaan met een installateur in zonne-energie. Op het eerste gezicht is dat nieuw in de Benelux maar dit heeft wel potentie. In Frankrijk doet Poweo dit al meer dan één jaar met succes in voornamelijk Zuid-Frankrijk. Zij hebben als energieleverancier een aparte tak uitgebreid binnen de groep van installatiebedrijven en bieden zo combinaties aan. Buiten hun klassieke aanbieding van zonnepanelen installaties bieden ze hun elektriciteits-en gas product aan als leverancier. Dit soort “koppelverkoop” zal zeker door de regulatoren onder de loep genomen worden maar mits de juiste insteek zal dit toegelaten kunnen worden. Zodra Nederland mee op de ontwikkeling van zonne-energie voor gezinnen gaat inspelen kan dit van belang worden voor leveranciers die in beide landen actief zijn. Door dit concept eerst in Vlaanderen te testen kan dit dus snel in andere aangrenzende gebieden aangeboden worden wanneer dit zou aanslaan.

This week the climate conference started in Copenhagen and more than 15000 participants are trying to save our planet from drastic climate change.   The aim is to stay within a 2 degree rise in temperature.  For some parts in the world this means the end, the Maldives for example will simple disappear (read sink in the ocean).  It sounds strange that we accept certain losses as long as we do not have to pay the price.  Today more than 170 climate ministers will join the conference and meet with each other to prepare a final agreement.  Now I do not know if you have ever had a meeting with 170 people at the same time?  No, that is perhaps because it is simple impossible.  Imagine they all want to speak three minutes on this issue, it will take more than 8 hours just to be able to listen to each other.  Just being there seems to be more important than participating, what strikes me more is that nobody seems to touch the real problem and that is to my humble opinion the explosion of our population versus normal growth.  Secondly it seems for me contradictory that we need an annual economic growth of 2 percent and on the other hand decrease items like transport, energy production and consumption of goods.  In order to achieve a climate meltdown it seems more likely that we have to decrease our population drastically over the next decades and create a sustainable economical model(read replace the actual one of economical constant growth and especially the need for growth in order to prevent recession).  Listening to for example Minister Cramer of the Netherlands stating that for now the Netherlands are going to built several new coal plants says it all, we agree on a new climate initiative and the next day we kill it.  Nevertheless a possible new agreement will create at least a more sustainable way of producing electricity and saving some of it.  Although looking at the underlying problem of economical growth we can discuss the benefits of sustainable investments versus the necessity of consuming and producing less(paradox).

The next weeks we will hear more and more of our World leaders on their ambitions for the next climate top in Copenhagen.  After Kyoto it has been decided that we need a new climate deal towards 2050.  It is however doubtful that Copenhagen will deliver us the final outcome of a new climate deal.  The economical crisis has left large doubts in the mind of our governments as they face enormous budget deficits.  The need for an realistic agreement on a new climate deal remain important as they also understand.   We have all read targets like 80% less carbon by 2050, the problem with such a statement(read problems) is that nobody knows how this target will be met without destroying economical growth and as such the countries budgets.  Our current economical model is addicted, addicted to a growth of minimum 2% per year.  Even our governments are addicted to the same growth as they count on this yearly 2% growth to keep their budgets positive (or read defendable).  Our industry works on fossil fuels which produce of course also carbon, we aim to drive all with electrical cars but that leaves still at least two thirds left on carbon.  More important seems to me that when targets are set for 2020 or 2050 that a detailed plan per year is attached to this overall target so that we know what to aim for per year.  We have to try to go over the marketing slogans of 2020/20/2020(meaning for Europe by 2020 20% less carbon, 20% green energy production, 20% energy savings, etc…) and work together with our smartest minds and best technicians in making this possible.  As the financial (and economical) crisis has destroyed billions of dollars/Euro’s we also face the challenge on finding the necessary money to make this possible.  What is the cost for our climate objective?  Although I agree that we do not have another option than to realize these future objectives I just wonder how we are going to realize them. As we are talking about a new industrial revolution at a moment that we have a global economy it would perhaps be a good idea to have a separate global climate government that would manage these objectives and the budgets attached to this.  If I only see at Europe and the way every country is developing a strategy itself, for example subsidy scheme for new green production, we are wasting resources, money and more important time. The creation of a new global sustainable economical model cannot be done on country by country bases and also not only by governments.  Our industry is an essential partner in this development and I do not believe that without their support we will reach our climate objectives.  A solution has to be found between the short term profit targets demanded by our shareholders and the long term impact of the future climate objectives.   It is also important that our leaders and governments understand that they have to lead by example before they can expect that others follow, the efficient usage of our energy resources is for example one of them.  If you look for example at the buildings of our governments in Europe than they are no examples of energy efficiency(a lot of times old historical buildings with a high cost of energy).  The next weeks I will write my articles in English as I am preparing myself for the yearly power generation summit held in Prague.  As I will be participating actively(as speaker and chairman) a lot of the people I will meet there are from all over Europe(and outside).  As such I hope to listen and learn more about our industries targets and goals for 2010.  As the conference is just before Copenhagen perhaps it will be an opportunity to ask to the many companies that participate at this conference to come with a common statement at the end of this conference that we can transmit towards Copenhagen and our world leaders so they understand better our concerns and possible solutions.

The Annual European Power Generation Strategy Summit
& The Power Project Financing & M&A Forum
30th November - 2nd December 2009,
The Intercontinental Prague, Czech Republic  www.europeanpowergeneration.com

De laatste maanden en vooral de laatste weken hebben een aantal mensen met veel inzet en resultaat een mooi project afgewerkt, het ging hier over één van de grootste installaties van zonnepanelen in de Benelux.  De installatie van 2.6MW op een dak van 40.000m2 is de eerste zonnepanelen realisatie op een industrieterrein in Willebroek.  Op dit oude industrieterrein worden nieuwe bestemmingen gevonden en één daarvan is distributie en logistiek.  Een aantal mensen hebben goed werk geleverd en op de eerste plaats mijn partner in NPG Jacques Adam het de laatste anderhalf jaar het grootste deel van de voorbereiding op zich had genomen.  Dat neemt niet weg dat er nog heel veel werk is verzet de laatste twee maanden door mensen bij Delta energy die op de juiste momenten hun verantwoordelijkheid hebben genomen en zich  flexibel als ervoor gezorgd hebben dat deadlines gehaald werden.  Ook de gekozen duurzame bank ASN(en de andere banken) hebben meegewerkt aan het afwerken van dit project binnen de voorziene tijdsspanne.  Ook het installatiebedrijf Solar Access houdt zich aan de planning.Wat mij opviel is dat de zogenaamde grootbanken nog een snelle en grote leercurve aan het ondergaan zijn wat duurzame investeringen betreft en dan vooral voor grootschalige PV projecten.   De installatie zal deze maand afgewerkt worden zodat deze daarna door de betreffende instanties kan worden aangesloten en goedgekeurd worden.  Verder heeft NPG energy de laatste weken ook zijn vergunning gekregen voor de bouw van een windmolenpark in België maar zoals steeds vergen dit soort projecten zelfs na verkrijging van een vergunning nog minstens zes maanden afwerking alvorens de definitieve bestellingen kunnen geplaatst worden.  De komst van nieuwe partners en collega’s komt op het juiste ogenblik daar de uitbouw van NPG energy niet kan zonder de nodige versterking op alle fronten. Naast de versterking binnen NPG energy om de projecten volledig zelfstandig te kunnen beheren in de toekomst.  Daarnaast krijgt NPG energy ook een zusterbedrijf genaamd NPG Supply zodat we in de toekomst ook kunnen optreden als leverancier.  De details hiervan zullen pas volgend jaar duidelijk worden maar men mag dit niet los zien van onze ontwikkelingsactiviteiten in duurzame energie. Het is volgens mij ook een essentieel onderdeel om op langere termijn een duurzaam ondernemingsmodel na te streven buiten deze van de gesubsidieerde. Het spreekt vanzelf dat we dit stapsgewijs gaan uitbreiden ondanks dat het mijn ervaring is dat groeien gepaard gaat met pijn maar gezien onze vroegere ervaringen kunnen we de ergste groeipijnen voorkomen. De komende drie tot zes maanden gaan echter hoofdzakelijk naar het uitbreiden van de organisatie en ondersteunende processen/oplossingen teneinde een aantal projecten parallel te kunnen uitvoeren.

Deze week heeft de Vlaamse regulator een positieve boodschap kunnen brengen, het aantal gezinnen dat een contract met groene stroom zou hebben bedraagt al 20% en bij de bedrijven is het aantal verdubbeld.  Op zich positief alleen klopt de rekening niet of toch minstens de euforie niet.  Daar ikzelf ook steeds de statistieken volg van het aantal klanten dat van leverancier verandert op maandbasis(minder dan 0.5%) versus het marktaandeel van de “nieuwe”(lees andere dan historische spelers) blijken toch andere conclusies.  Het kan best zijn dat de gezinnen “massaal” voor groene stroom kiezen maar dat doet niks af aan het status quo van de marktwerking.  Al meer dan vier jaar groeien de niet historische spelers niet meer en ziet men zelfs marktaandeel in bepaalde marktsegmenten verminderen, bijvoorbeeld kleinzakelijk segment waar de twee dominante historische spelers zijnde GDF/SUEZ/Electrabel en SPE/Luminus snel marktaandeel terugwinnen in 2009.  Op zich blijft het positief dat zowel gezinnen als bedrijven bewust nadenken over de verduurzaming van hun energie alleen weet ik niet of dat de missie was van de liberalisering en de regulator?  De liberalisering had tot doel om meer/maximale marktwerking te krijgen, de dominantie van de historische spelers te verminderen en de prijsdruk hoog te houden zodat de klanten de scherpste prijs krijgen.  Dat de regulatoren van ons land niet de macht hebben om de markt te reguleren is reeds voldoende in de media naar voor gekomen alleen zou het toch goed zijn als alle regulatoren samen hiervoor de spreekwoordelijke barricade opgaan.  Zeker op een moment dat Europa België nog eens veroordeeld heeft voor het niet omzetten van Europese regelgeving i.v.m. de vrijmaking van de energiemarkt.   Men zou geen genoegen moeten nemen met deze situatie en eisen van de politiek dat zij de middelen krijgen die ze verdienen. 
Een ander opvallend feit is toch wel dat de ontwikkeling van groene stroom projecten achterloopt op de objectieven die men voor 2020 heeft vooropgesteld.  Het bericht deze week dat de dominante marktpartij GDF/Suez/Electrabel samen met Ackermans en Van Haren(AVH) gaat investeren in groene stroom is zeker nodig maar als men dan leest dat men van plan is om een stokoude kolencentrale om te bouwen tot biomassa installatie dan frons ik mijn wenkbrauwen.  Deze historische fossielen(de huidige kolencentrales) ombouwen zorgt niet voor een duurzamere samenleving en zeker niet tot efficiënte groene stroom productie.  Op zich heb ik niks tegen grootschalige biomassa installaties maar dan wel als ze nieuw zijn en vooral moet men ervoor zorgen dat deze bestaande sites(zes in totaal) beschikbaar worden voor nieuwe projecten en andere marktpartijen dan de twee historische.  De politiek begrijpt zeer goed dat het aantal goede sites om nieuwe centrales te bouwen in België heel schaars zijn en dat dit een enorme hinderpaal is voor nieuwe investeringen.  Ook dient men te begrijpen dat voor andere groene stroomproducenten deze “luxe” van het hergebruik van oude centrales niet bestaat en zij dus de volle investering moeten dragen voor nieuwe centrales en niet de goedkopere ombouw van bestaande sites, hierdoor werkt men dus ook direct de huidige monopolie nog meer in de hand.

Gisteren hebben we op verzoek van een Vlaams TV Programma een bezoek gebracht aan een zeer bekende wijk in Nederland(en daarbuiten) en dit in aanloop naar de volgende klimaatconferentie in Kopenhagen.  Deze wijk in een plaats genaamd Culemborg is eigenlijk ontstaan in de jaren negentig naar aanleiding van een visie van een Noorse premier.  Men heeft hier met succes een aantal mogelijke bouwvormen gebruikt om zo zijn ecologische stempel te verlagen.  Buiten het efficiënt omspringen met water wordt hier ook centraal de verwarming geregeld door middel van een warmtepomp centrale, aangevuld met twee gasturbines voor wanneer het bijvoorbeeld heel koud is.  Het water dat gebruikt wordt voor de verwarming wordt eerst voorverwarmd door grondwater dat lokaal voorradig is en wordt opgepompt door het waterbedrijf.  Alle huizen hebben ook zonneboilers en zonnepanelen.   Zo hebben zij een reductie weten te bekomen van 50% op hun energiebehoeften.   Buiten de rechtstreekse kostenbesparing is de reductie in CO2 ook belangrijk en zeker als men dit op grotere schaal zou toepassen.  De meer dan 200 woningen die deel uitmaken van deze ecowijk zijn niet allemaal hetzelfde maar men heeft echt een divers aantal ontwerpen gemaakt.   Eén van de conclusies waarom dit een succesverhaal is geworden is de betrokkenheid van de mensen zelf.  Hoewel men kon opmaken dat het hier niet over een volledige doorsnede van de bevolking gaat kreeg ik helemaal geen wollen sokken gevoel, men kan dit wellicht beter zien als een middenklasse wijk maar dan wel met mensen die bewust met hun omgeving omgaan.  Auto’s staan op een gemeenschappelijke parking en men kan zelfs gezamenlijk investeren in auto’s zodat het aantal voertuigen beperkt wordt.  Het bleek ook dat men van heel de wereld naar deze wijk komt zien en ook vanuit België. Hoewel de toekomst voor slimme wijken/steden er wellicht nog anders zal gaan uitzien bewijzen zij wel dat het vandaag mogelijk is.  Zeker de overheid met zijn grote bouwprojecten(bijvoorbeeld sociale woningbouw) zou uit deze wijk lessen kunnen trekken en beslissen om steeds rekening te houden met de mogelijkheden van duurzaam bouwen.  Simpele zaken zoals alle woningen staan naar het Zuiden gericht(leefruimtes hebben hierdoor aan de juiste kant de grootste ramen), de daken zijn optimaal geïsoleerd, wanneer mogelijk centraal warmte opwekken e.d. zijn eigenlijk vandaag een must voor nieuwe bouwprojecten.  Dat dit in België moeilijker is klopt wel gezien de ouderdom van ons onroerend park maar er wordt toch ook veel nieuw gebouwd.  Wat wij met onze bestaande infrastructuur kunnen doen is deze goed isoleren om mee te beginnen en dit ook verplicht maken, bijvoorbeeld zouden de lokale overheden naast subsidies ook moeten durven zeggen dat na een periode van bijvoorbeeld 15 jaar alle huizen goed geïsoleerd dienen te zijn.  Het enthousiasme van deze inwoners was een welkome afwisseling na een toch wel trieste energieweek voor België. De liberalisering lijkt wel definitief de nek om gewrongen voor een paar zilverstukken. Toch kan er vanuit dit soort lokale initiatieven een nieuwe stroming ontstaan van duurzaam denken en dus ook een innovatie en economische sector op gang komen. De uitzending hiervan zal ergens begin december op Ter Zake Canvas te zien zijn(ergens vlak voor of tijdens de klimaatconferenctie van Kopenhagen)www.eva-lanxmeer.nl