Onlangs hebben we een nieuw huis gekocht.,”Nieuw” is relatief, vermits het een hoeve betreft van 1730. Dat een dergelijk gebouw niet optimaal geïsoleerd is behoeft geen verrassing. De standaard stookolieketel heeft ook niet echt een duurzaam karaker en ik zoek dan ook raad en daad bij diverse fabrikanten en installateurs van bijvoorbeeld warmtepomp experts. Welke keuze van warmtepomp is nog niet helemaal gemaakt, maar het boren wordt moeilijk door een ongeschikte ondergrond (rotsachtig) en een luchtwarmtepomp is de meest waarschijnlijke optie.

Verder zal er ook een zonneboiler geïnstalleerd worden om het water maximaal duurzaam te verwarmen. Verder is de kans groot dat er ook een zonnepaneleninstallatie wordt geïnstalleerd om ook elektrisch duurzaam te maken en deze optimaal af te stemmen met de andere duurzame systemen.

Het verkrijgen van voldoende informatie en op maat gemaakte offertes is niet eenvoudig gebleken tot nu toe voor de duurzame toepassingen, maar wellicht zit de wedren naar het eindejaar toe er voor iets tussen. Het wegvallen van vele vormen van subsidies voor investeringen in duurzaamheid per eind 2011 zal de wedren naar het eindejaar toe nog versneld hebben.

Dat de federale overheid zo snel dergelijk grote wijzigingen in de mogelijke aftrekbaarheid van duurzame toepassingen doorvoert is geen goed bestuur op een moment dat de bouwsector al moeilijkheden heeft om continuïteit te verzekeren in zijn werkgelegenheid. Het afschaffen op zich van deze ondersteunende maatregelen kan op zich wel naarmate de technologie en bekendheid meer ingeburgerd is, maar men dient overgangsmaatregelen te nemen. Het huidige federale beleid lijkt een beetje ad hoc en paniekvoetbal wat energiebeleid betreft en men hoopt dat de deelstaten zowat automatisch de maatregelen en de kost ervan wel zullen overnemen.

Nu denk ik zelf dat zaken zoals het isoleren van je huis of goed isolerende ramen installeren verplicht dient te worden, maar dan ook weer met een duidelijke communicatie vanaf wanneer. Een paar jaar geleden vroeg een burgemeester van een stad in Vlaanderen mij wat er moest gebeuren om de energiehuishouding te verduurzamen. Tegen haar heb ik voorgesteld om het verplicht te stellen dat alle daken van haar stad geïsoleerd diende te zijn tegen 2020-2025 (2025 voor gebouwen ouder dan 20 jaar bijvoorbeeld) zodat eigenaren zich ruim op voorhand konden voorzien.

De federale overheid blijft zeer vaag wat haar energiebeleid betreft en de nieuwe staatssecretaris Dhr. Wathelet zou toch stilaan met zijn beleid naar buiten kunnen komen.  Men begrijpt nog steeds niet dat deze sector grote mogelijkheden biedt qua investeringen vermits bijvoorbeeld ons productiepark stilaan aan vervanging toe is.  Dat ons onroerend patrimonium zeer oud is en dus ook naar moderne duurzame technieken dient gebracht te worden. Wellicht had deze regering beter een speciale ministerpost gecreëerd met als hoofddoel investeringen op gang te brengen en het economisch gebouw van België te hertekenen.

Dat ons land vooral bestaat uit kmo’s en hier ook een belangrijk deel van zijn middenstand welvaart heeft mee opgebouwd is een feit, maar geen garantie voor de toekomst.  De vele succesvolle kmo’s die geen opvolgers hebben of vinden zijn tevens een feit en tasten ons economisch weefsel aan. Of ons economisch gebouw in de toekomst uit kmo’s zal bestaan is helemaal geen automatisme en nog minder een antwoord voor het behoud van onze welvaart. Jezelf heruitvinden is niet alleen een verplichting die we als individu hebben. Maar ook als samenleving en dat lijken onze politici niet voldoende te beseffen.

De opwarming van ons klimaat door menselijke interventie staat al een tijd vast, alleen worden berichten hierover steeds somberder. Het algemeen aanvaard getal van maximum 2 graden opwarming is een uitgevonden getal waarvan eigenlijk niemand zeker weet of dit al aangewezen zou zijn om te voorkomen dat sommige gebieden onleefbaar worden.

De klimaatconferentie in Durban is wederom afgelopen met een sisser door te beslissen om het Kyoto-protocol nog even te verlengen om zo meer tijd te kopen ten einde toch met een nieuw protocol op de proppen te komen. Als klap op de vuurpijl kondigde Canada enkele dagen later aan om uit het huidige Kyoto-protocol te stappen onder voorwendsel dat de Verenigde Staten en China toch niet meedoen en zij juist de grootste vervuilers zijn. Dat China daarop zeer negatief reageerde heeft meer dan één reden, enerzijds wensen zij ook hun economische groei te verduurzamen want hun land vervuilt zeer snel, maar anderzijds willen ze deze groei ook niet in gevaar brengen en kan het zijn dat ze op zoek zijn naar excuses om dan ook maar niet toe te treden in een toekomstig nieuw protocol.

De timing van Canada is trouwens geen toeval, want ze maakten toch al geen kans om de doelstellingen te behalen die in het Kyoto-protocol zijn opgenomen (CO₂-uitstoot niveau 1990). Ze zouden wel eens de bedenkelijke eer kunnen hebben als meest vervuilende land per hoofd van de bevolking in de wereld, dit natuurlijk ook voor een deel te wijten aan het koude gebied waarin zij wonen. 

Zonder veel energie is dergelijk gebied strikt genomen gewoon niet leefbaar en zou je de ganse bevolking moeten laten immigreren naar het zonnige zuiden. Een niet echt waarschijnlijk scenario om meer dan 20 miljoen mensen en een ganse economie te verplaatsen, althans niet binnenkort.

President Reagan had bijvoorbeeld serieuze plannen om het zogenaamde Mid-West (onder andere de Dakota’s) in de jaren tachtig te ontvolken gezien de enorme afstanden tot de aanvoer uit havens en de relatieve lage bevolkingsdichtheid.

Waar zit de sleutel nu echt om de klimaatopwarming door menselijke impact te verminderen en ook ineens veel minder afhankelijk te worden van de klassieke manieren van het produceren van energie? Dat we meer groene energie dienen te gaan produceren is iedereen het er wel over eens, alleen de weg ernaar toe lijkt nog bezaaid met vele obstakels. We hebben veel meer vormen van groene energie nodig en vooral ook betrouwbare vormen van duurzame energie.

De meest duurzame vorm is echter niet vormen van groene energie, maar van efficiëntie en besparing (lees minder gebruiken). Diverse internationale studies (onder andere het IEA, International Energy Agency) schatten dat energiebesparing goed zal zijn voor 50 tot 60% van de algemene doelstelling, de verduurzaming van ons energieproductiepark zal voor 20 tot 25% bijdragen, de rest is het optimaliseren van bestaande vormen van productie zoals kernenergie en opslag van CO₂ uit kolencentrales (CCS of Carbon Capture Storage).

We moeten ook onze impact als energiesector niet overschatten, want energie draagt voor 25% bij aan de noodzakelijke toekomstige investeringen in een slimme energiehuishouding. De hele transportindustrie (met inbegrip van privéwagens) is goed voor 34% van de toekomstige investeringen om naar een lage CO₂-uitstoot economie te gaan.

Wat betreft de noodzakelijke wijzigingen in onze energiehuishouding gaat dit dus veel verder dan slimme distributienetwerken of duurzame productie, maar zal iedereen in het bad moeten springen om naar een duurzame economie te streven. Eén van de problemen blijft toch de verslaving van onze overheden aan de jaarlijkse noodzaak van 2% groei.  In het huidig uitgavenmodel van een overheid zit dit ingebakken daar ze ieder jaar meer geld nodig hebben, zo stimuleren ze het in stand houden van ons huidig model in plaats van het bouwen aan een (investering)beleid voor de toekomst. Er zal op een gegeven ogenblik op de spreekwoordelijke “reset” knop moeten gedrukt worden, willen we toekomstige generaties dezelfde kwaliteit van leven garanderen.

Deze week werd er terecht nog eens op gewezen door een Europese klimaatdenktank dat de aankoop van CO_{2 -} rechten in het buitenland (lees buiten Europa) door Europese landen een omgekeerd effect dreigt te hebben.

 De zogenaamde ontwikkelingslanden of BRIC-landen die nog een theoretisch overschot hebben aan CO₂-certificaten verkopen deze tegen marktprijs aan Westerse landen die zo eigenlijk uitstel kopen voor hun te grote CO_{2 -} uitstoot. Wat dreigt er nu te gebeuren als Europese landen zouden gaan stoppen met de aankoop van deze certificaten in landen met overschotten? Deze landen gaan gewoon meer CO₂ in de lucht pompen, want ze hebben geen beloning meer voor minder te produceren.

Men moet zo snel mogelijk toch stoppen met het aankopen van CO_2–rechten in het buitenland en zelf de klimaathuishouding op orde krijgen. Aan de andere kant moet er ook voor landen een ander groeipad komen naar het behalen van de CO_{2 -}doelstellingen zodat deze de tijd krijgen om hun industrie aan te passen aan de te behalen objectieven. Landen als Nederland of België met hun hoge bevolkingsdichtheid en zware industrie kunnen nu eenmaal niet zo gemakkelijk CO₂  besparen tegen 2020 dan landen die toevallig een veel lagere bevolkingsdichtheid hebben of door toeval bijvoorbeeld veel natuurlijke energiebronnen hebben (lees bijvoorbeeld Noorwegen, Zwitserland e.d. die door stom toeval nu eenmaal veel waterkracht hebben om elektriciteit te produceren).

Om ervoor te zorgen dat de BRIC-landen en de ontwikkelingslanden niet massaal CO₂ meer gaan dumpen in onze atmosfeer moet er een negatieve beloning komen. En dit in de vorm van een CO₂ taks als deze landen zich niet houden aan de internationale verdragen (zelfs als ze deze niet getekend hebben moeten ze hun producten wel maken conform de Europese regels).

Nu zitten zelfs superkritische kolencentrales onrechtstreeks in de CO_{2_-}certificaten daar de besparing ten opzichte van klassieke kolencentrales verkocht wordt aan het Westen.  Men moet weten dat zelfs deze nieuwe typen van kolencentrales massale hoeveelheden CO₂ (NOX en andere stoffen) de lucht inblazen en dat hun efficiëntie nog steeds laag is (in vergelijking met bijvoorbeeld gascentrales in combinaties met warmtekrachtkoppeling die een efficiëntie hebben van 80-90%). Oude kolencentrales hebben een efficiëntie van 35-37% waardoor de nieuwe superkritische kolencentrales op 45-46% zitten.

Streep door wet groene stroom; de ontslagnemende minister Van der Hoeven heeft twee dagen voor haar vertrek een belangrijk wetsvoorstel voor groene elektriciteit ingetrokken. Dat dit naar alle waarschijnlijkheid op vraag van anderen is gebeurd is geen verrassing, op zich is het jammer dat nieuwe groenestroomproductie geen voorrang zal krijgen op het hoogspanningsnet op een moment dat Nederland de komende jaren behoorlijk veel nieuwe grootschalige productie gaat bouwen. De lobby van de grote energiebedrijven heeft in deze goed gewerkt en zal het voor nieuwe kleinschalige(decentrale) duurzame productie nog moeilijker maken om de aandacht te eigenaar) trekken. Denkt u zelf even na, wie/wat zal Tennet kiezen, de aansluiting van een grootschalige nieuwe kolencentrale(van 1000 MW bv) of de aansluiting van bijvoorbeeld 50 kleinschalige biomassacentrales verspreid over heel het land (kan ook gelden voor andere duurzame vormen van opwek zoals zon en wind). Het is jammer dan de minister niet kiest voor een en/en-verhaal maar gewoon heeft laten kiezen. Nu is haar erfenis wat energie betreft in ieder geval bijzonder mager maar daarin is ze zeker niet de enige minister van energie. Mocht iemand mij één voorbeeld kunnen geven van goed energiebeleid van haar dan mag u mij mailen naar beneman@telenet.be

Overleg met landbouwsector ten bate van energiegewassen

Deze week hebben we een avond georganiseerd ten bate van de toekomstige biomassacentrale die in Tongeren komt. De interesse van de landbouwsector voor de toekomstige teelt van energiegewassen is zeker groot daar zij op zoek zijn naar een betrouwbare basis voor hun inkomen dat niet afhankelijk is van een goede oogst in land X, Y of Z. In dit geval gaat het over energiemaïs dat uitermate geschikt is voor het maken van biogas en tevens een ontlasting betekent van het milieu. Buiten de uitgespaarde CO2 door het maken van biogas is er ook minder behoefte aan mest en dient er minder gesproeid te worden. Dat de relatieve onbekendheid van energiegewassen in België dit soort avonden noodzakelijk maakt is zeker gebleken maar is tevens een opportuniteit om biomassa eindelijk zijn rechtmatige plaats te geven. Het groeipotentieel van biomassa is gewoonweg veel groter dan voor wind of zon(in output KWh) maar men dient de juiste keuzes te maken. De kans om met eigen lokaal(in een straal van 20km) geproduceerde brandstof(in dit geval energiemaïs) grote hoeveelheden biogas te produceren is één van de weinige schone en duurzame toepassingen. Het feit dat landen als Duitsland, Nederland en Denemarken hierin voorlopen is op zich zelfs goed want dan heb je bewezen voorbeelden. In Duitsland is bijvoorbeeld 12% van de beschikbare landbouwoppervlakte gebruikt voor de teelt van energiegewassen, dit resulteert in meer dan 5000 biogascentrales. Dat biogas in de toekomst niet alleen maar zal gebruikt worden om groene stroom te maken(zoals nu in Tongeren zal gebeuren) maar dat men ook biogas zal gebruiken in het huishouden is zo goed als zeker.(het zogenaamde groene gas waar in Duitsland en Nederland al de eerste proeven mee lopen, dit biogas wordt geïnjecteerd in het gasnet na filtering)

De zin en onzin van kolencentrales

Deze week stonden in Nederland Greenpeace en een aantal energiebedrijven met de messen tegenover elkaar, de voorziene bouw van een aantal nieuwe kolencentrales in Nederland wordt door Greenpeace aangegrepen om hierover een duidelijke campagne te voeren tegen de grote CO2/NOX uitstoot van deze “oude” productievorm. De energiebedrijven werpen op dat de centrales modern zijn en relatief schoon. Een moeilijk verhaal om te brengen, want het is een beetje zoals kiezen tussen de pest en cholera. Ook al zijn de nieuwe centrales schoner dan ongeveer 40-50 jaar geleden ze blijven natuurlijk wel miljoen tonnen schadelijke uitstoot veroorzaken en daar moet je eerlijk over communiceren. Daar gaat het eigenlijk ook niet om, de verantwoordelijkheid ligt in Den Haag(of Brussel) waar een overheid gewoon heeft gekozen om van grote kolencentrales een deel van de de oplossing te maken nadat de gasreserves in Nederland zijn uitgeput. Het zijn de beleidsmakers die deze keuzes maken en niet de energiebedrijven en schiet Greenpeace hier gedeeltelijk op de verkeerde mensen. In Vlaanderen hebben ze een andere keuze gemaakt(voorlopig), geen nieuwe kolencentrales. Ook hier zal men moeten afwachten of men geen draai gaat maken en de vraag gaat moeten beantwoorden of men kolen uit de “fuelmix” in België wil halen. Voor mij gaat dit voorbij aan een andere vraag, wordt decentrale opwek een deel van de oplossing of blijft men uitgaan van centrale productie als hoofdoplossing?

Uitgenodigd door een stad

Deze week was ik uitgenodigd door een manager die verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van een oude industriële site. De meer dan 100 hectaren gaan de komende 20 jaren een grote verandering ondergaan en men heeft gekozen dat duurzaamheid centraal zal staan(naast een aantal andere thema’s). Op zich is het goed dat men dit in zijn visie schrijft maar het venijn zit hem in de oplossingen en de wil om ze uit te voeren. Een duurzaam energiebeleid bijvoorbeeld houdt in dat je over alle facetten nadenkt en deze ook waar mogelijk opneemt in je plan. Dit betekent dus naar mijn mening dat je op een dergelijk terrein niet alleen nadenkt over lokale groene stroom productie(de basis van inkomsten wellicht) maar ook over je eigen energienetwerk(slim) en sturing(software). Dit zijn radicale keuzes want dit betekent bijvoorbeeld dat een energieterrein in de toekomst mede zorgt voor zijn energieverbruikproductie en er nog maar één of twee connectiepunten met het publieke net zijn. Dit ongeacht de mogelijk regelgevende beperkingen hieromtrent (je moet wel op je eigen terrein blijven als je netwerken bouwt anders valt dit onder de opdracht van de netwerkbeheerders). Wat mij ook opvalt als leek over het transportvraagstuk en onze files, dat men geen intentie heeft om mensen terug dicht bij het werk te laten wonen, iets wat men in Duitsland veel meer ziet daar de bedrijven daar nog veel meer deel uitmaken van de stadskernen. In het kader van een duurzaam beleid zal men het aantal gereden kilometers ook drastisch moeten proberen terug te brengen en is het bouwen van woningen bij de businessparken één van de oplossingen.(In ieder geval bij de nieuwe businessparken die bij voorkeur niet bij de autosnelwegen leggen anders zuigt men nog meer verkeer aan.

Afgelopen woensdag was ik op de jaarlijkse beurs in München waar zowat alles wat met de zonne-industrie te maken had aanwezig was, toch zeker het gedeelte van het opwekken van elektriciteit via allerhande technologieën. Wat mij vooral opviel was de gigantische grote van de deze beurs(alleen voor Europa, je hebt nog eens dezelfde voor Amerika en Azië) om een idee te hebben, deze is minstens zo groot als een doorsnee autobeurs(a la Brussel bijvoorbeeld). Er stonden meer dan 1800 exposanten uit heel de wereld en er waren ook veel bezoekers. Eén ding is toch wel duidelijk, deze industrie is geen niche of tijdelijk fenomeen maar hier om te blijven en te groeien. Nu is de wereldmarkt een beetje over hit op dit ogenblik door de vraag vanuit Duitsland. De eerste zes maanden van dit jaar werd er voor maar liefst 3 GW besteld/geïnstalleerd is(in verhouding met Vlaanderen bijvoorbeeld die in heel 2009 voor ongeveer 230 tot 300MW geïnstalleerd heeft, Duitsland is op zijn eentje goed voor 1/3 van de wereldmarktafname), betekent dat de fabrikanten hun marges tijdelijk kunnen optrekken. De “schuldige” hier is de Duitse overheid die had aangekondigd dat de subsidie per 1 juli met 15% zou gaan dalen. Dit soort wedren tegen de tijd is heel slecht voor een stabiele uitbouw voor zo’n grote markt, de overheden dienen nu eens eindelijk te begrijpen dat ze maatregelen veel langer op voorhand moeten aankondigen.(en niet constant brandjes staan te blussen met een tuinslang terwijl de wind aantrekt en het huis dreigt af te branden) Op korte termijn kan dit wellicht goed zijn voor de orders en marges van de verschillende fabrikanten en installateurs maar zij gaan ook het eerste slachtoffer worden als de markt afkoelt. Hoewel ik vernomen heb dat het Duitse parlement voor een uitstel tot september heeft gevraagd om de subsidie te herbekijken maar zich wel het recht voorbehoud om alsnog met terugwerkende kracht vanaf 1 juli eventuele verlagingen in te voeren. Dit soort cowboy gedrag past niet bij een goed beleid, denkt men nu echt dat een industrie op dergelijke basis zijn strategie kan bepalen. Europa moet hier eigenlijk optreden en vanuit een centraal punt één systeem aankondigen en dit voor bijvoorbeeld de komende vijf tot tien jaar. Hopelijk begrijpen ook onze lokale verantwoordelijken of het nu de Vreg/Creg of de bevoegde ministers(zoals Freya vanden Bossche) dat men niet ongestraft zo kan omspringen met eender welke industrie. Dat men voorzichtig is met dergelijke gesubsidieerde markten kan ik mij helemaal in vinden alleen moet men bezinnen voor men begint. Dergelijke korte termijn aankondigen(zoals onlangs ook in de media in Vlaanderen even werd besproken na de alarmerende berichten van de Creg/Vreg en de reactie van de bevoegde ministers die dan maar even snel riepen laat ons dan het systeem maar aanpassen) gaan ervoor zorgen dat de zogenaamde “grid parity”(lees duurzame energie zoals zon kunnen installeren zonder subsidie) langer gaan uitblijven omdat fabrikanten/installateurs gaan blijven surfen op deze marktschommelingen. De investeringskost kan en moet nog drastisch dalen voor we de zogenaamde “grid parity” bereiken(nu komt 85 to 90% van de inkomsten voor zonneprojecten nog van subsidie) maar het is zeker mogelijk als de vraag blijft groeien.(dan zal men nieuwe productiecapaciteit blijven bouwen totdat het aanbod groter wordt dan de vraag en ook de kost voor productie structureel goedkoper wordt) In ieder geval zal ik dit opnemen tijdens men volgende gesprekken met de verschillende beleidsmakers en collega’s.

Gisteren werd er in zowat alle media melding gemaakt dat het energieverbruik per hoofd van de bevolking in Vlaanderen/België zowat het hoogste in Europa is. Experts en zogenaamde experts vielen over elkaar heen om deze feiten min of meer te bevestigen en verschillende voorbeelden werden gegeven. Eén van de meest hilarische voorbeelden was dat de verlichting op onze snelwegen een goed voorbeeld zou zijn van één van de redenen van ons hoog verbruik. Dit is niet alleen foutief maar zelfs misleidend want er werd gezegd dat als men Nederland binnen rijdt het ineens donker wordt. Gewoon onzin, Nederland heeft vandaag de dag overal verlichting op alle belangrijke snelwegen en dit zelfs de hele nacht.(in België gaan ze om 00.30 uit). Deze veiligheid die zeer weinig energie verbruikt door de speciale lampen die men gebruikt is zowat het enige dat nog goed is aan onze snelwegen die er zoals iedereen die deze wegen dagelijks gebruikt kan voelen. Daarnaast begon men direct over de slechte leerling die wij zijn op het vlak van isolatie(wat trouwens waar is, we zitten op het niveau van Griekenland) en wederom werd de suggestie gewekt dat dit één van de grote oorzaken zou zijn van ons hoog verbruik. Zo vlak voor de verkiezingen is het natuurlijk gemakkelijk om de falende politiek steeds te viseren met dergelijk goedkope argumenten die bovendien niet ter zake doen of toch slechts in beperkte mate. Even nog enkele gegevens op een rijtje, België verbruikt in totaal 80 tot 85 TWh elektriciteit. Enkele voorbeelden, de top tien verbruikers in België zijn zowat goed voor 18 tot 20 TWh elektriciteitsverbruik(inclusief de spoorwegen die de grootste energieverbruiker van dit land is met meer dan 2 TWh ieder jaar). De top 1500 verbruikers in België zijn goed voor de helft van het totale elektriciteitsverbruik(zijnde dus 40 tot 42 TWh). Alle 4.6 miljoen gezinnen of 10.6 miljoen inwoners van dit land verbruiken samen 16 tot 18 TWh elektriciteit. Wat het gasgedeelte betreft is het huishoudelijk verbruik iets groter en afhankelijk van de weersomstandigheden(ongeveer één derde van de 19 bcm op jaarbasis), de energiecentrales nemen ook een derde voor hun rekening en de bedrijven de rest. Ook hier weet men heel goed dat het gasverbruik bijvoorbeeld nog fors zal gaan stijgen de komende jaren door nieuwe gascentrales en anderzijds door de verdere ontsluiting van gas naar de huishoudens in België.
Dit betekent niet dat isolatie zeker noodzakelijk is en zelfs verplicht dient te worden, dit zou men eerst moeten belonen(zoals nu het geval is) en tegen de bevolking zeggen dat tegen 2020 een bepaalde norm verplicht is(bijvoorbeeld alle daken moeten tegen die tijd geïsoleerd zijn). Verder dient men verder te gaan met decentrale opwek(zoals micro-wkk’s, zonneboilers, etc.…) en de netwerkbedrijven verplichten om hun netwerk klaar te maken voor deze manier van opwek.
Ook onze ambitie om het logistieke hart(hiermee bedoel ik vooral het transport langs de weg) te worden in Noordwest Europa is een energetische nachtmerrie daar al deze logistiek ook energie nodig heeft en ons kleine landje/gewest daar eigenlijk helemaal geen plaats voor heeft, de eerste plaats qua files in Europa bewijzen dit nu wel.
Dit neemt niet weg dat er heel veel hypocriete stellingen zijn op dit ogenblik, als men een groei van 2% per jaar noodzakelijk blijft vinden om een gezonde economie te hebben en een begroting die verantwoord blijft dan zal het energieverbruik blijven groeien. Niemand praat over echte oplossingen, waarom niet afstappen van een economie die moet blijven groeien maar naar een meer duurzame vorm streven. Voor economische groei zullen we steeds meer energie nodig hebben ondanks de mooie slagzinnen van 20/20/20. Het borstgetrommel staat in schril contrast met de statistieken die duidelijk maken dat het energieverbruik nog enorm gaat stijgen(hiermee bedoel ik ook buiten België).

Vorige week was ik uitgenodigd in Nederlands Limburg in het mooie kasteel van St. Gerlach waar een ronde tafel was van een aantal experts die aktief zijn in de automobiel sector. Naast een aantal wetenschappers actief aan de universiteit van Aken was bijvoorbeeld de directeur van Nedcar ook aanwezig. Het doel was om via een aantal presentaties van deelnemers een aantal interessante stellingen te bespreken. Tijdens deze gesprekken was professor De Kort vooral een lans aan het breken voor de elektrische auto op basis van lithium batterijen met een modulaire capaciteit. Dit betekent dat men kan kiezen wat de afstand is die de wagen kan afleggen gaande van 50 tot 250 km. Er werd ook duidelijk gesteld dat dit soort wagens vooral diende voor korte verplaatsingen maar gezien het gros van de mensen minder dan 40 km per dag rijdt is dat geen probleem. Wat wel een probleem blijkt te zijn is het ontbreken van elektrische wagens vandaag, in Nederland zijn er vandaag minder dan 100 en beterschap is nog niet in zicht. Men bevestigde zelfs dat er nog geen standaard is afgesproken wat betreft de batterij technologie en de manier van opladen. Hiermee bedoelden ze op wereldvlak. De professoren vonden de ambitie van de Nederlandse netwerkbedrijven om alvast tienduizend oplaadpalen te gaan installeren dan ook echt voorbarig. Een soort déjà vu gevoel overviel mij als ik naar mijn sector zie die ook op een gegeven moment onder politieke impuls is gaan roepen de markt is open en dan pas is gaan nadenken over een degelijke set procedures en spelregels(in de juiste volgorde). Eigenlijk kreeg ik ook de indruk dat ook hier een degelijk stappenplan ontbreekt en dat is toch zorgwekkend gezien de noodzaak voor een betrouwbare logistiek en transport. Er werd ook tijd besteed aan het verduurzamen van de elektriciteit opwek en hier begreep men al snel dat pariteit een belangrijke voorwaarde zal worden als groene stroom de wereld gaat overnemen. Dat groene stroom vandaag gemakkelijk drie tot acht keer duurder kost dan de huidige groothandelsprijs voor elektriciteit is toch een serieus obstakel. Om deze pariteit te behalen is mij na deze vergadering ook duidelijk geworden dat de energieprijs zal stijgen en dit men een factor drie tot vijf. En dit niet alleen door de nieuwe groene stroom productie maar ook de netwerkbedrijven die er bij waren bevestigden dat ze voor grote investeringen staan om het netwerk aan te passen aan de moderne noden. Na enig aandringen werd toch al snel een verdubbeling verwacht van de huidige netwerkkost. De vraag die ik mij stel is of de politiek zich hier van bewust is en nog belangrijker zijn ze bereid om dit toe te laten? Veel keuze lijken we niet te hebben maar ik ben toch benieuwd, als u weet dat bijvoorbeeld 100 MW zonne-energie in Vlaanderen jaarlijks 300-350 miljoen Euro kost en dit 20 jaar lang dan kan men de optel som zelf even maken. Deze kost wordt rechtstreeks in het netwerktarief opgenomen en men zal dus in Vlaanderen zijn netwerkfactuur fors zien stijgen. Is dit erg, de facto niet als er draagvlak is voor de verduurzaming van onze energiebehoefte en de kostprijs die hier aanhangt. Het positieve is wel dat de investeringskost zal blijven dalen zolang de markt fors groeit en dit lijkt nu het geval te zijn. De nodige subsidies zullen hierdoor blijven dalen en de potentiële markt zal blijven groeien. Verder worden hier duizenden jobs mee gecreëerd ook al zijn dit dan grotendeels gesubsidieerde jobs. Ondanks deze positieve gevolgen zal onze energiekost dus stijgen met een factor van drie tot vijf.

Deze week had ik weer een aantal interessante gesprekken met verschillende bedrijven die overwegen om met ons bedrijf een overeenkomst te sluiten zodat wij op hun terrein installaties kunnen bouwen. De interesse van de gemiddelde ondernemer is de laatste vierentwintig maanden toch veel groter geworden voor groene stroom oplossingen en lokale productie. Velen zijn geïnteresseerd om deze lokaal opgewekte energie af te nemen om toch enigszins hun energiefactuur in de hand te kunnen houden. De ondernemingen stonden trouwens deze week weer terecht aan de klaagmuur betreffende hun hoge energiekost. De politiek ging direct volledig akkoord met de werkgeversorganizaties maar blijkbaar begrijpen ze niet dat de sleutel tot een correcte energieprijs deels(lees groot) in hun handen legt. Begin bij jezelf is altijd raadzaam, de vaste kosten zijn onredelijk hoog in België, de distributie- en transportkosten zijn gewoon niet meer gebaseerd op de reëele kosten, als men de leeftijd van ons netwerk(hoog- en laagspanning) in acht neemt en het feit dat dit ieder jaar ouder wordt en dus meer afgeschreven wordt is een daling niet meer dan normaal. Nu kunnen andere kosten zoals de subsidiering van groene stroom de prijs weer verhogen maar men zou kunnen beginnen door volledige inzage te geven en kost plus te gaan werken. Gereguleerde activiteiten zouden tevreden moeten zijn met een brutomarge van 6%.
Aan de andere kant hoe hoger de energiekost wordt hoe meer iedere onderneming en personen gaan overwegen om zelf energie op te wekken en minder te gaan verbruiken. Hiervoor heb ik deze week ook met twee partijen gesproken teneinde te kijken of een deel van de lokaal opgewekte energie ook lokaal kan worden opgeslagen. Zo kan de energie afgenomen worden wanneer men deze nodig heeft. Het koppelen van elektriciteitsproductie aan opslag is niet nieuw op zich(neem bijvoorbeeld meren die als grote batterij gebruikt worden door s’nachts de overschot aan kernenergie te gebruiken door water weer omhoog te pompen en zo reserve capaciteit te hebben) Het nieuwe is om dit lokaal te doen op de plaats waar de energie ook verbruikt wordt, men kan zich een toekomst voorstellen dat zelfs op huis niveau dit mogelijk zal worden. De opgewekte elektriciteit lokaal kunnen opslaan is één ding, de netbeheerder dient ook in staat te zijn om te zien hoeveel energie er lokaal op elk moment is opgeslagen. Zo kan de netbeheerder zelf berekenen hoeveel energie zij moet voorzien op welk moment. Men kan zelfs zo ver gaan door in het toekomstig slimme netwerk de netbeheerder in staat te stellen om deze energiestromen te gaan beheren zodat de kwaliteit gewaarborgd blijft. Indien men van enkele tientallen energiecentrales naar honderdduizenden lokale kleine centrales gaat zou dit de bevoorradingsgarantie zelfs moeten verbeteren en veiliger maken. De mogelijke ongelukken met micro installaties staat in geen verhouding met de mogelijke ongelukken die kunnen gebeuren met grote centrales. Ook wordt het verlies van transport zo weggewerkt waardoor de netto opwek versus gebruik beter wordt. Dat de oplossing vandaag niet gekend is weet iedereen maar dergelijke testen kunnen aantonen dat decentrale productie van elektriciteit wel degelijk kan bijdragen tot een efficienter energiegebruik.

De recente koude koudegolf over West-Europa zorgt ervoor dat het energieverbruik ontploft, toch in ieder geval het gebruik van fossiele brandstoffen. Wat mij vooral opvalt dat niemand nog praat over CO2 of Kopenhagen maar overgaat tot het probleem van de dag, zout, veel zout. De mislukte top lijkt alweer begraven en iedereen praat vooral over de koude, wat mij toch opvalt is de contradictie tussen de 2020 doelstellingen om minder energie te verbruiken(minder CO2 uitstoot, meer groene stroom, etc…) en we minder dan 10 jaar voor 2020 meer aan het verbruiken zijn dan ooit. De goede voornemens beginnen altijd bij jezelf en dus gaan we dit jaar gewoon zoveel mogelijk duurzame projecten realiseren en dit in samenwerking met verschillende partijen. Sinds NPG afgelopen augustus 2009 tot een operationeel akkoord is gekomen met Delta zijn we begonnen met de uitbouw van het bedrijf om de ontwikkeling van meer projecten beter te kunnen ondersteunen. Eén van de beslissingen die ik heb genomen na het afsluiten van dit akkoord is dat ik mijn Deense vrienden heb moeten mededelen dat ik niet voor hun kan blijven optreden in strategische dossiers. De contacten zijn echter nog steeds uitstekend en zij hebben begrip hiervoor. De uitbouw van NPG kost de komende tijd mijn aandacht. Na meer dan twee en half jaar met Dong te hebben samengewerkt en regelmatig met de leden van de raad van bestuur van gedachte te hebben gewisseld en opportuniteiten te hebben besproken is een afscheid altijd een beetje dubbel. Dong is sowieso een beetje een a-typisch energiebedrijf daar ze oorspronkelijk olie- en gasvelden ontgonnen en uitbaten, sinds 2006 is dit bedrijf echter aktief in zowat alle delen van onze energieketen. Hun ambitie om binnen 20 jaar 85% van hun elektriciteitsproductie te halen uit groene stroom is uniek in onze industrie(toch zeker voor een bestaand energiebedrijf) en wellicht zullen zij in de toekomst hiervoor ook de Benelux gaan ontdekken. Als men naar Delta kijkt krijg ik ook de indruk dat ze enigszins a-typisch zijn voor de huidige energiebedrijven, als één van de weinige overgebleven echte nuts bedrijven hebben ze zeer veel verschillende activiteiten. Naast hun productieactiviteiten hebben ze bijvoorbeeld ook een goed ontwikkelde afvaltak(met. o.a. Indaver) en hebben ze ook zwaar ingezet op de productie van zonnecellen(o.a. eigen zonnecellen fabriek Solland in Heerlen) en toebehoren. Vooral dat laatste is zeker vooruitstrevend te noemen en heeft naar de toekomst toe nog veel potentie. Deze week sprak ik met een collega bij een ander energiebedrijf in de Benelux en zij wisten mij te vertellen dat ze in het kader van klantretentie(lees proberen de klanten te binden) overwegen om ook een combinatie aan te gaan met een installateur in zonne-energie. Op het eerste gezicht is dat nieuw in de Benelux maar dit heeft wel potentie. In Frankrijk doet Poweo dit al meer dan één jaar met succes in voornamelijk Zuid-Frankrijk. Zij hebben als energieleverancier een aparte tak uitgebreid binnen de groep van installatiebedrijven en bieden zo combinaties aan. Buiten hun klassieke aanbieding van zonnepanelen installaties bieden ze hun elektriciteits-en gas product aan als leverancier. Dit soort “koppelverkoop” zal zeker door de regulatoren onder de loep genomen worden maar mits de juiste insteek zal dit toegelaten kunnen worden. Zodra Nederland mee op de ontwikkeling van zonne-energie voor gezinnen gaat inspelen kan dit van belang worden voor leveranciers die in beide landen actief zijn. Door dit concept eerst in Vlaanderen te testen kan dit dus snel in andere aangrenzende gebieden aangeboden worden wanneer dit zou aanslaan.

The 50.000 fans of climate that participated at the longest concert in history over two weeks have just had the largest anti-climax possible. The audience has not asked for another song of their hero Obama. The 15000 “active” participants have worked very hard to produce a three page document after two years of preparation. The almost 180 climate ministers also proved that not one of them had one or at least a vision on which a common strategy could be build. It is strange that the media expected detailed results before even a common strategy has been agreed among all countries. Nobody understands the real baseline about the climate, a famous president in the nineties said it; “it’s the Economy, stupid”. If we want to achieve a real common goal than the best bet is an economical one, especially in light of the BRIC countries who will not accept a slower growth for their countries. If we can’t find a common formula for a sustainable economy and as such define the path towards this than we will not have a solution. It is fortunate that individuals and certain companies have taken the step to lead by example as I believe more in individual examples which the media will write about. We have to change the way we life and for this we don’ t a global agreement.
The prosperity we have known up to the present is the consequence of rapidly spending the planet’s irreplaceable capital. (Aldous Huxley)