De opwarming van ons klimaat door menselijke interventie staat al een tijd vast, alleen worden berichten hierover steeds somberder. Het algemeen aanvaard getal van maximum 2 graden opwarming is een uitgevonden getal waarvan eigenlijk niemand zeker weet of dit al aangewezen zou zijn om te voorkomen dat sommige gebieden onleefbaar worden.

De klimaatconferentie in Durban is wederom afgelopen met een sisser door te beslissen om het Kyoto-protocol nog even te verlengen om zo meer tijd te kopen ten einde toch met een nieuw protocol op de proppen te komen. Als klap op de vuurpijl kondigde Canada enkele dagen later aan om uit het huidige Kyoto-protocol te stappen onder voorwendsel dat de Verenigde Staten en China toch niet meedoen en zij juist de grootste vervuilers zijn. Dat China daarop zeer negatief reageerde heeft meer dan één reden, enerzijds wensen zij ook hun economische groei te verduurzamen want hun land vervuilt zeer snel, maar anderzijds willen ze deze groei ook niet in gevaar brengen en kan het zijn dat ze op zoek zijn naar excuses om dan ook maar niet toe te treden in een toekomstig nieuw protocol.

De timing van Canada is trouwens geen toeval, want ze maakten toch al geen kans om de doelstellingen te behalen die in het Kyoto-protocol zijn opgenomen (CO₂-uitstoot niveau 1990). Ze zouden wel eens de bedenkelijke eer kunnen hebben als meest vervuilende land per hoofd van de bevolking in de wereld, dit natuurlijk ook voor een deel te wijten aan het koude gebied waarin zij wonen. 

Zonder veel energie is dergelijk gebied strikt genomen gewoon niet leefbaar en zou je de ganse bevolking moeten laten immigreren naar het zonnige zuiden. Een niet echt waarschijnlijk scenario om meer dan 20 miljoen mensen en een ganse economie te verplaatsen, althans niet binnenkort.

President Reagan had bijvoorbeeld serieuze plannen om het zogenaamde Mid-West (onder andere de Dakota’s) in de jaren tachtig te ontvolken gezien de enorme afstanden tot de aanvoer uit havens en de relatieve lage bevolkingsdichtheid.

Waar zit de sleutel nu echt om de klimaatopwarming door menselijke impact te verminderen en ook ineens veel minder afhankelijk te worden van de klassieke manieren van het produceren van energie? Dat we meer groene energie dienen te gaan produceren is iedereen het er wel over eens, alleen de weg ernaar toe lijkt nog bezaaid met vele obstakels. We hebben veel meer vormen van groene energie nodig en vooral ook betrouwbare vormen van duurzame energie.

De meest duurzame vorm is echter niet vormen van groene energie, maar van efficiëntie en besparing (lees minder gebruiken). Diverse internationale studies (onder andere het IEA, International Energy Agency) schatten dat energiebesparing goed zal zijn voor 50 tot 60% van de algemene doelstelling, de verduurzaming van ons energieproductiepark zal voor 20 tot 25% bijdragen, de rest is het optimaliseren van bestaande vormen van productie zoals kernenergie en opslag van CO₂ uit kolencentrales (CCS of Carbon Capture Storage).

We moeten ook onze impact als energiesector niet overschatten, want energie draagt voor 25% bij aan de noodzakelijke toekomstige investeringen in een slimme energiehuishouding. De hele transportindustrie (met inbegrip van privéwagens) is goed voor 34% van de toekomstige investeringen om naar een lage CO₂-uitstoot economie te gaan.

Wat betreft de noodzakelijke wijzigingen in onze energiehuishouding gaat dit dus veel verder dan slimme distributienetwerken of duurzame productie, maar zal iedereen in het bad moeten springen om naar een duurzame economie te streven. Eén van de problemen blijft toch de verslaving van onze overheden aan de jaarlijkse noodzaak van 2% groei.  In het huidig uitgavenmodel van een overheid zit dit ingebakken daar ze ieder jaar meer geld nodig hebben, zo stimuleren ze het in stand houden van ons huidig model in plaats van het bouwen aan een (investering)beleid voor de toekomst. Er zal op een gegeven ogenblik op de spreekwoordelijke “reset” knop moeten gedrukt worden, willen we toekomstige generaties dezelfde kwaliteit van leven garanderen.

Ook dit jaar was ik rond eind november weer in Praag voor het jaarlijks congres over elektriciteitsproductie in Europa. Ieder jaar valt het op dat er nieuwe tendensen of zelfs opvallende items aan bod komen.

Eén van de zaken die dit jaar duidelijk is geworden over duurzame energie, is dat het als een belangrijke productiebron wordt aanzien. Dit zowel in absoluut volume (neem bijvoorbeeld wind in Duitsland) als in potentie naar de toekomst. Er was echter ook veel kritiek te horen over de vele vormen van subsidie (technieken) die vele landen erop na houden.

Eén van de pleidooien is toch om naar één uniform systeem te gaan wat subsidie betreft met toch een voorkeur voor een certificatensysteem. Het feed-in systeem wordt als minder stabiel aanzien gezien de landen die het toepassen de laatste tijd toch veel wijzigingen hebben aangebracht.

Een ander veelgehoorde klacht was de impact van de onvoorspelbaarheid van duurzame energie (vooral wind en zon) op de bevoorradingszekerheid en het gebrek aan maatregelen om hier iets aan te doen. De te lage elektriciteitsprijs op de groothandelsmarkt zorgt voor een acuut gebrek aan investeringen in flexibele centrales die voor een deel kunnen ingezet worden als er geen wind of zon is.

Een ander opvallend gegeven was een studie die de output van windmolenparken had samengeteld uit Spanje, Denemarken en Noord-Duitsland. Daaruit bleek dat de pieken en dalen van productie verrassend genoeg samen vielen en de stelling dat het koppelen van alle windmolenparken aan elkaar op de Noordzee stabieler stroom zou opleveren wel op losse schroeven komt te staan. Dit zal waarschijnlijk meer het geval zijn als je windmolenparken van Noord- en Zuid-Amerika aan elkaar zou koppelen. De windrichting en stromen tussen Zuid- en Noord-Europa blijken dus opvallend gelijkaardig te zijn.

Verder was er ook een opvallend duidelijke waarschuwing van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) dat in zijn verschillende scenario’s aangaf dat het 1 voor 12 is wat betreft het beperken van de opwarming van de aarde met 2 graden. Op dit ogenblik zitten we meer in de richting van 3,5graden gemiddeld en hoe langer we nu nog wachten hoe onwaarschijnlijker het halen van de 2 graden wordt. De zogenaamde eurocrisis zorgt ervoor dat het klimaat tijdelijk is ondergesneeuwd voor de korte termijn belangen (op zich begrijpelijk maar kortzichtig) en de huidige klimaatconferentie in Zuid-Afrika zal naar alle verwachting niet veel opbrengen.

De eurocrisis zorgt ook voor een beperktere voorraad aan beschikbaar geld en dan vooral voor de grotere projecten kan dit een probleem worden. Leningen van meer dan 10 jaar worden moeilijker en de vraag voor meer eigen kapitaal ligt in het verlengde. Aan de andere kant blijven investeringen in duurzame toepassingen zeker interessant als relatieve laag risico belegging.

De ramp in Fukusjima en de daarop volgende beslissing van Duitsland om uit kernenergie te stappen is opvallend genoeg al weer ondergesneeuwd door de bovenstaande uitdagingen wat eens te meer bewijst dat men snel vergeet en ook niet veel leert van de ramp en zijn gevolgen. Het is business as usual wat betreft de bouw van nieuwe kerncentrales in een heel aantal landen (zoals China, Frankrijk, Tsjechië, etc…) en het is wachten tot de volgende ramp gebeurt.

Positief was ook het niveau van de sprekers en de inhoud van hun presentaties, er was tevens meer dan voldoende gelegenheid om te netwerken zodat men toch één keer per jaar even terugkijkt en overleg kan hebben met sectorgenoten die opvallend open spreken over hun kennis en kunde. Dit congres is zowat het enige in Europa dat op dit onderwerp ingaat en het zal zeker kunnen blijven groeien en rekenen op onder andere mijn steun en hopelijk ook op deze van vele van mijn collega’s uit de sector.

Deze week is België zwaar onder vuur komen te liggen van de zogenaamde financiële markt en is de rente die betaald moet worden voor leningen met meer dan 1% op een week gestegen. Onrustwekkend op het eerste gezicht zeker, maar dit kan ook positief werken op lange termijn. Geld lenen is te goedkoop geweest of beter gezegd men leende geld voor zowat alles te betalen.

Dat geld lenen zo goedkoop mogelijk moet zijn om investeringen aan te zwengelen is op zich een goede zaak daar deze enerzijds een economie stimuleren en anderzijds ook noodzakelijk zijn. Het probleem zit hem in het geld lenen om operationele kosten te betalen. Ook in bedrijven (buiten start-ups) is het belangrijk dat men voldoende liquide middelen genereert om de dagdagelijkse kosten te kunnen betalen. Een overheid kan men ook vergelijken met een bedrijf voeren (of je financiële huishouding) en men kan dan dus ook dezelfde kerncijfers ontleden. Voor België betekent dit eenvoudig dat de overheid structureel 3 tot 4% jaarlijks te veel uitgeeft en dit gedurende tientallen jaren,  vandaar onze torenhoge staatsschuld (de meeste dateert trouwens nog altijd van de jaren zeventig en tachtig).

Dat minister Magnette deze week nogmaals bevestigde dat we bij een strenge winter wel eens een behoorlijk tekort tijdens de piekuren kunnen krijgen voor elektriciteit is geen nieuws (hij noemde minimum 700 MW) en we rekenen dan ook op de mogelijkheid om dan te kunnen importeren. Minstens even belangrijk was de bevestiging dat we de komende twintig jaar voor minstens 30 miljard euro moeten gaan investeren om eenvoudigweg onze bestaande productie te vervangen. Of dit rekening houdt met een jaarlijkse (voorzichtige) geschatte stijging van 0.8% van het elektriciteitsverbruik is niet zeker en nog minder zeker lijkt me de technologiekeuze. 

Kiest men voor nieuwe kerncentrales te bouwen, bijvoorbeeld om onze bestaande 5.500 MW te vervangen, dan kom je al snel aan dit bedrag (kijkende naar de explosie van kost in Finland waar men op dit ogenblik met veel vertraging een nieuwe kerncentrale aan het bouwen is) en hierbij moeten dan nog minstens het dubbele aan gas/wkk-centrales bijkomen met dan de rest aangevuld met duurzame energie. Nu krijg je dit allemaal niet voor elkaar in twintig jaar, maar eerder in dertig jaar (en dan moeten we de komende jaren echt een investeringsbeleid krijgen) en komt men eerder aan minimum 45 tot 60 miljard euro, want ook onze netten en het gebruik dienen drastisch vernieuwd te worden zodat decentrale productie ook echt overal mogelijk wordt (lees ook hier zullen keuzes moeten gemaakt worden en dat het dan beleid).

Als men deze week de media aanhoorde dan zou men denken dat de beurs een reflectie is van de echte economie, zowat iedere dertig minuten per dag worden we met onheilspellende berichten om de oren geslagen waar zowat niemand iets van begrijpt of toch minstens geen boodschap aan heeft. Minder dan 1% van de mensen volgt de beurskoersen al jaren en nog minder drijft er handel op en toch horen we iedere dag de koers van de zogenaamde Bel 20. Hoeveel mensen weten wat de Bel 20 is en welke bedrijven erin zitten en waarom? Hopelijk begrijpen de luisteraars dat in de media één ding geldt en dat is dat “bad news sells”. Hiermee wil ik niet gezegd hebben dat de media hier schuld aan heeft, want overheden moeten hun huishouding op orde krijgen, maar het valt toch op dat er blijkbaar niks anders is om over te praten. Dat er op dit ogenblik grof geld verdiend wordt aan de crisis (crisis is wel heel relatief als je het bestedingspatroon ziet op dit ogenblik) door een aantal professionelen. Zelf is mij bijvoorbeeld ook opgevallen dat bij de aankoop van een woning de Nederlandse banken 1 tot 1.5% meer vragen voor exact dezelfde lening (met of zonder kapitaalsaflossing) dan de Belgische banken. Er wordt ook zonder blikken en blozen gezegd in Nederland dat dit gewoon extra marge is die de bank neemt. Zonder in detail te treden (er bestaat in Nederland zoiets als hypotheekrente aftrek wat er op neerkomt dat de overheid jaarlijks zowat 50% van uw intrest terugbetaalt) is een dergelijk systeem gewoon niet houdbaar en eigenlijk volksverlakkerij eersteklas. Hoeveel mensen hebben een lening genomen zonder kapitaal af te lossen, omdat ze rekenen dat hun huis meer waard wordt? Als ze dan op pensioen gaan dan hopen ze zo een deel over te houden.

Het goede nieuws voor Belgische banken is eigenlijk dat een dergelijk systeem niet bestaat en hun portfolio aan uitstaande leningen dan ook een stuk gezonder is. Dit is mij deze week ook zo bevestigd geworden door één van de grootbanken. De broodnodige investeringen in acht genomen in ons productiepark is het goede nieuws dat er nog banken zijn die zich hier bewust van zijn en ook nog naar de lange termijn denken in plaats van naar de beurskoers van de dag.

Afgelopen week was ik gevraagd om een Euregionale namiddag te begeleiden over toekomstige toepassingen van geïntegreerde zonnepanelen/cellen in gebouwen. Het evenement ging door in Nederlands Limburg te Kerkrade, maar was wel degelijk een Euregionaal initiatief. Er waren een zestigtal bedrijven uit de drie landen waarvan de meesten uit België en Nederland. Met steun van Interreg (Eurepese fondsen) probeert men om grensoverschrijdende initiatieven van de grond te krijgen wat op zich een lovenswaardige gedachte is.

Wat mij opviel is dat de architecten vele oplossingen konden bedenken voor de integratie van zonnetechnologie, maar wellicht geen obstakel hadden in de kostprijs van de oplossing. De wens om op maat gemaakte oplossingen te krijgen staat haaks op de massale toepassing vandaag van de panelenindustrie wereldwijd. Er zijn wel wat kleinschalige BIPV fabrikanten (ook in België), maar men ziet jammer genoeg nog niet genoeg in het straatbeeld hun impact.

Men zal naast een daling van de kostprijs voor op maat gemaakte oplossingen toch ook dienen te gaan naar een verplichting voor nieuwbouw om deze toepassingen te integreren. In principe zal het schaaleffect van de verplichting ervoor een groot deel voor zorgen dat de zogenaamde extra kost aanvaardbaar zal blijven versus de winst voor het milieu en de vormgeving.

Een ander voordeel van de ene verplichting (op Europees niveau) zal zijn dat de fabrikanten zich gaan aanpassen aan flexibele oplossingen in tegenstelling tot hun standaardisatie tot nu toe. Ook zal men duurzamer gaan dienen te werken daar geïntegreerde toepassingen veel langer dienen mee te gaan (lees + 100 jaar) of in ieder geval dat onderdelen tegen aanvaardbare kost kunnen vervangen worden.Ten laatste zal de verplichting tot integratie van duurzame toepassingen ervoor zorgen dat netwerkbedrijven/energiebedrijven echt rekening kunnen gaan houden met een lokale productie die overal gelijk is en dus in een slim netwerk concept ook beter toepasbaar. Het blijft echter afwachten of politici deze stap durven opleggen aan een industrie (de bouwsector) die het op dit ogenblik al niet gemakkelijk heeft.

Deze week kwam het Internationaal Energie Agentschap met zijn jaarlijks rapport en de relatie met mijn artikel over CO₂ is zeker relevant want het nieuws is slecht, barslecht.  Fatih Birol (één van de topmensen) gaat in het 650 pagina’s tellende rapport nu uit van een temperatuursstijging van zes graden. De algemeen aanvaardbare maximumstijging van 2 graden om de klimaatverandering in de hand te kunnen houden staat hiermee in schril contrast. Wat het juist zal worden weet niemand, maar de delta tussen beiden is te groot. Zes graden wil niet zeggen dat de temperatuur overal stijgt met zes graden, er kunnen zelfs gebieden zijn waar de temperatuur zelfs licht daalt, maar het betekent enerzijds dat hele gebieden onleefbaar gaan worden wegens tekort aan water en wegvallen van landbouw en andere gebieden gewoon verdwijnen onder water. Alle ijs van de Noordpool, maar vooral ook Groenland zal smelten met een zeespiegel stijging van 7 tot 9 meter tot gevolg. Er zijn al voldoende voorbeelden gegeven van wat dit betekent, maar voor Nederland is het gewoon over en out (lees meer dan de helft van het land) en ook delen van Vlaanderen zullen verdwijnen.

Wanneer is de grote vraag, maar zeker in de tweede helft van deze eeuw, dus onze kinderen gaan de volle impact hiervan mogen meemaken. Dat bijvoorbeeld de Nederlandse minister van Economie Dhr. Verhagen zegt dat Nederland het best goed doet getuigt van een complete wereldvreemdheid en ontkenning (struisvogelpolitiek).  Vergeleken met de zogenaamde crisis van nu (die vooral tussen de oren zit, er dient gewoon krachtdadig beleid geïntroduceerd te worden), is deze potentiële crisis in het vooruitzicht van het klimaat een duizendmaal krachtigere uitdaging.

Onmogelijk om te anticiperen op deze echte bedreiging? Helemaal niet, wij kunnen dit oplossen, maar de politieke en maatschappelijke wil dient hiervoor aanwezig te zijn. Er is geen één uitdaging groter dan deze, maar met onze technische kennis is veel al voorradig en direct inzetbaar. Voor de politici dringt zich een belasting op die op het verbruik belast en niet op bezit. Zelfs voor bijvoorbeeld de luchtvaartindustrie kan dit werken, hoe meer men vliegt hoe meer men betaalt (geen air miles, maar air tax J) of schaf in Nederland de BPM af (in België de BIV) en hef een taks op het gebruik, het is de enige manier om te ontmoedigen of om voldoende middelen te verzamelen om echt focus te krijgen op onze energiehuishouding. Het is ook een faire manier van belasten, want zo dragen de sterkste schouders de zwaarste lasten.

Deze week had ik de eer om op een tweejaarlijkse conferentie te mogen spreken over de biomassa-industrie of dan toch vooral het deel grootschalige verbranding van pellets (houtstokjes) in kolencentrales (of voormalige omgebouwde kolencentrales). Een controversiële manier van het produceren van zogezegd “groene stroom en/of stoom” die deze week ook nog door Greenpeace werd aangevallen. Eén van de tegenkantingen is dat vanuit ecologisch oogpunt vooral de bossen uit Noord-Amerika dienen om deze pellets aan te leveren.

Zeker is dat ook dit standpunt enige nuance verdient. Bossen die speciaal gekweekt worden voor deze toepassing en dus extra worden aangeplant zonder enige impact op het milieu te hebben zijn wellicht voor een beperkte productie aanvaardbaar. Afvalhout is een andere nuttige toepassing om er pellets van te maken, alleen volstaat dit helemaal niet om de vraag vanuit de grootschalige verbranding te dekken. Er zijn ook nog plannen om grootschalige nieuwe verbranders te gaan bouwen zoals in Antwerpen.

Dat dit een controversiële manier van elektriciteitsproductie zal blijven staat in de sterren geschreven, omdat verbranding nu eenmaal niet echt duurzaam is gezien de grote uitstoot van bijvoorbeeld CO₂. Het is vaak kiezen tussen twee slechten, maar als we kunnen kiezen tussen de bouw van een grootschalige kolencentrale of een houtverbrander van formaat zoals in Vlaanderen (lees Antwerpen), dan kies ik toch voor het tweede. Dat we het aantal dienen te beperken totdat er meer geweten is over de lange effecten op het milieu (i.v.m. ontbossing bijvoorbeeld) lijkt me raadzaam.

Het subsidiëren van zogenaamde “ bijstook” of meeverbranding in bestaande oude kolencentrales (nu is oud enigszins misleidend want er dienen wel investeringen te gebeuren om hout mee te kunnen verbranden, maar deze zijn toch eerder gering in vergelijking met nieuwbouw) dient te worden beperkt en dit eerder omdat ze enerzijds marktverstorend kunnen werken (lees door hun omvang trekken ze grote sommen subsidiegeld weg ten koste van bijvoorbeeld kleinschalige duurzamere productie toepassingen en geld kun je nu eenmaal maar één keer uitgeven) en anderzijds zijn vaak voormalige monopolisten eigenaar van onze oude steenkoolcentrales en wordt zo het status quo in stand gehouden (lees nieuwe marktpartijen kunnen met nieuwe centrales nooit concurreren daar ze deze nog dienen af te schrijven).

Het is dan ook een goed idee van de Vlaamse Regelgever Vreg om in zijn huidig advies naar de bevoegde minister toe te pleiten voor een plafonnering van de subsidies tot een vermogen van 20 MW (en dan nog voor nieuwbouw) en alles wat groter is in een aparte beoordeling geval per geval te beslissen. Gezien de schaalgrootte van onze oude steenkolencentrales moet er een echt maatschappelijk draagvlak zijn om hier honderden miljoenen euro’s aan subsidie aan te gaan geven.

Dat wij niet de enigen zijn met verouderde infrastructuur bleek deze week wel uit een noodkreet over het Nederlandse gasnetwerk. Een belangrijk deel van het netwerk is nog gebouwd uit gietijzer en in sommige gevallen meer dan vijftig jaar oud. Ondanks eerdere rapporten van reeds jaren geleden heeft men gekozen om niks te doen. Deze tijdbom kan ieder moment afgaan en we zullen dienen te wachten tot de eerste slachtoffers vallen alvorens de overheid een positief investeringsbeleid gaat ondersteunen.

Wij ondervinden allemaal wat een uitstel van investeringen betekent voor een land, het fileleed in Vlaanderen heeft deze vakantie een bedenkelijke piek gekend met bijvoorbeeld afgelopen vrijdag meer dan 200 km files en dit in volle vakantie. De vele doden van het vorige verlengde weekend vindt zijn oorzaak in vele redenen, maar dat de staat van het wegdek er ook één van is wordt tevens bevestigd. Een schande is het voor zo’n ontwikkeld land om te rijden van kuil naar kuil.

Maar kijkende naar onze eigen sector zien we ook grote hiaten tussen het woord en de daad. Deze week kreeg ik ook weer van een andere buitenlandse energiemaatschappij te horen of er investeringsmogelijkheden zijn in België en tot mijn verdriet moest ik bekennen dat deze zeer beperkt zijn en ook gering van schaalgrootte. Er zijn natuurlijk enkele uitzonderingen zoals een grootschalige biomassa in de Antwerpse haven waar op dit ogenblik gesprekken over gevoerd worden, maar de vraag ging specifiek over gascentrales. Deze partij is bereid om investeringen te overwegen in ons land, maar er is gewoon op dit ogenblik geen ondersteunend beleid voor. Het verschil tussen de gasprijs (groothandel) en de elektriciteitsprijs is gewoonweg te klein om een rendabel project te kunnen voorstellen. Er zijn nu al minstens drie tot vier energiebedrijven die hun projecten of intenties in de diepvries hebben gezet wat betreft investeringen in nieuwe centrales in ons land en dit gaat ons allen pijn doen. 

Hoewel de grote windmolenparken op zee een zeer mooi experiment zijn vanuit de overheid, (lees hiervoor zijn grote sommen staatssteun voorzien) voldoen zij niet aan de huidige en toekomstige behoefte van onze energieprofielen. De sluiting van de oudste drie kerncentrales kan wellicht een positief eerste effect hebben op de nieuwe investeringen, maar het valt nog af te wachten of de nieuwe regering hiermee doorgaat.  Indien de huidige acht partijen erin slagen om een regering te vormen dan zal de voorziene kernuitstap wel gehandhaafd worden (toch voor de eerste drie oudste centrales per 2015). 

Sommige partijen hebben oor naar het stimuleren van nieuwe investeringen en wellicht zit de oplossing hier eerder in de gewesten dan op federaal niveau. Het probleem hier is dat grootschalige investeringen eerder een federale bevoegdheid zijn dan een regionale. Aansluiting krijgen bijvoorbeeld op het hoogspanningsnet van Elia voor een grote productiecentrale valt ook onder de federale bevoegdheid.    Het valt trouwens op dat de regulatoren wel hebben gecommuniceerd dat er behoefte is aan nieuwe capaciteit en investeringen op alle niveaus (netwerk, slimme oplossingen, betere isolatie), maar hier geen voorstellen doen aan de diverse overheden zodat men een idee krijgt wat er kan/moet gebeuren om onze energiehuishouding naar de 21^ste eeuw te krijgen. De vele uitgestelde of afgevoerde investeringen van de laatste 12 maanden bewijzen nochtans dat beleid hard nodig is.

Deze week sloeg het nieuws in als een bom, gezien de aard van het onderwerp gelukkig geen echte bom, maar toch. De Duitse regering lijkt onder de druk van de publieke opinie en media geen risico’s genomen te hebben met hun politieke toekomst. Alle kerncentrales in Duitsland moeten ten laatste in 2022 dicht zijn. De meningen zijn verdeeld en dat is ook begrijpelijk. Voor de huidige eigenaren is de politieke beslissing zeker een behoorlijke aderlating voor hun toekomstige kasstromen en een gat in hun productiepark. Voor de grootindustrie/afnemers is de aangekondigde sluiting ook slecht nieuws op korte/middellange termijn want zij weten dat de energierekening door deze maatregel zal gaan stijgen. De hoogspanningsbeheerders zijn ook niet gelukkig want zij zien hun netwerken nog meer onder druk komen te staan want er zal veel extra import via hun netwerk komen.

Maar er zijn natuurlijk ook een aantal plussen; de beslissing brengt in ieder geval duidelijkheid en dat zorgt voor een duidelijk objectief. Er zal fors geïnvesteerd moeten worden in nieuwe productie (zowel grijs als groen), netwerken en slimme oplossingen (lees nieuwe toepassingen om tot het zogenaamde slimme netwerk te komen). Men sluit tevens mogelijke ongelukken uit met centrales na 2022 en daar was het toch allemaal mee begonnen na Fukusjima.

De waarheid als die al kan beschreven worden is zoals vaak een stuk genuanceerder en gaat eigenlijk verder dan het debat kernenergie of niet. Men moet maar naar de cijfers kijken van het IEA (International Energy Agency) van het afgelopen jaar wat uitstoot betreft in de wereld en men weet direct waar het schoentje wringt. Na de euforische berichten van 2009 dat de wereld eindelijk minder energie ging verbruiken (door de crisis) hebben we vorig jaar ineens alle records verbroken en zijn we ineens mijlenver af van het objectief om de opwarming van de aarde met 2 graden te beperken.

De illusie dat de drang naar welvaart en meer was tegengehouden staat meer dan ooit op losse schroeven ondanks of eigenlijk door de diverse energieprotocollen (lees Kyoto, Cancun, etc..). De groei alleen al in de BRIC-landen van gemakkelijk zes tot tien percent per jaar met hun respectievelijk grote bevolkingen werkt dubbel door. Daarom is de beslissing van Duitsland des te opvallender gezien zij toch de motor zijn van de Europese economie (lees de voornaamste). Dat zij hun zware industrie durven hypothekeren (lees de zware industrie kan steeds verhuizen naar landen waar de energie goedkoper is) is moedig, maar hopelijk ook doordacht. De aankondiging van de sluiting van hun kerncentrales voor ten minste 22% van je elektriciteitsproductie zonder te zeggen hoe je deze concreet gaat invullen bewijst dat er ook geen alternatief plan is uitgewerkt. Dit is trouwens geen zuiver Duits fenomeen kijkende naar ons eigen landje (lees uitstap kernenergie zonder onderbouwd plan hoe men deze gaat vervangen).

Positief vind ik dat deze beslissing moet gezien worden als een grootschalig experiment van hoe één van de grootste economieën dit gaat aanpakken met de zogenaamde Duitse “Grundlichkeit”.  Duitsland is inderdaad één van de weinige landen die het innovatief technisch vermogen heeft om op dergelijke schaal in zo’n korte tijd hun energiehuishouding fundamenteel te veranderen. De economische impact van deze beslissing kan groot zijn door zowel de noodzakelijke investeringen in nieuwe productie, maar ook en wellicht nog belangrijker de noodzaak tot innovatie. Een domein waar Duitsland de laatste tweehonderd jaar gerust als meest baanbrekende natie kan gezien worden.

Voor België is deze beslissing wellicht ook een duw in de goede richting door te beslissen om in ieder geval vast te houden aan de sluiting van de oudste kerncentrales als signaal dat nieuwe en innovatieve productievormen nodig zijn. Dat ook de regio’s hierin een rol kunnen spelen valt af te wachten maar is wel actueel gezien de ambitie van bijvoorbeeld Vlaanderen om een incubator op te richten voor de energiesector.

Dat de energiemarkt in België een “hot” topic is hoef ik hier niet te zeggen, de front pagina’s staan iedere dag zowat gevuld met artikels over onze sector en dit vaker negatief dan positief.  Eén van de problemen is natuurlijk dat energie nog steeds als nuts product wordt aanzien en niet als luxe/schaars product. De aangekondigde prijsstijging van het distributietarief met zowat 6,00 euro per maand met als oorzaak volgens de netbeheerders de subsidie voor groene stroom uit zonnepanelen werd zowat met moord en brand onthaald. Nu dient de regelgever Creg eerst vast te stellen of deze stijging wel gerechtvaardigd is daar de netbeheerders enerzijds de kost voor zonnesubsidie wel terugbetalen, maar ze ook een deel kunnen recupereren door deze certificaten terug te verkopen.  Ook zal er zeker nog vet zijn bij onze netbeheerders die de regelgever eerst kan laten wegsnijden alvorens de prijs te laten stijgen. Dat de prijs gaat stijgen door de nieuwe investeringen in elektriciteitsproductie is zeker ongeacht of je nu in nieuwe kernenergie centrales/kolencentrales of windmolens investeert. Het is jammer dat iedere vereniging bijna uitsluitend in zijn eigen belang blijft hangen, de industrie wil de laagst mogelijke prijs en dat is begrijpelijk en eigenlijk willen de consumenten organisaties dit ook. Als men moet kiezen tussen een betaalbare/lage prijs of het milieu dan weten we allemaal waar voor gekozen wordt en dat is het korte termijn gewin. Ook Nederland bewijst dat ze het niet zo nauw nemen met het milieu als men alleen al kijkt naar de vier nieuwe kolencentrales die daar in aanbouw zijn en voor 20 tot 30 miljoen ton extra Co₂ gaan zorgen op hun eentje (om dan nog niet te spreken over de Nox en fijne deeltjes uitstoot).  In Nederlandse media werd gesproken over een mogelijke stijging van de energiefactuur van 1000,00 euro per jaar door de sterke opgang van nieuwe investeringen in duurzaamheid, maar men vergeet erbij te zeggen dat er zo goed als geen milieukost is tijdens en na de werking en dat er veel minder dure brandstoffen in moeten tijdens zijn werking en we hierdoor dus ook minder afhankelijk worden.  Natuurlijk is een stijging van onze energiefactuur met 50% veel (gemiddeld huisgezin zit op 2000,00 -2500,00 euro per jaar vandaag) maar er zijn veel minder lange termijn verdoken kosten (wat denkt u dat de opslag van nucleair afval gaat kosten de komende duizenden jaren of de opslag van CO₂ in de grond (als dit er komt?). Energie is een schaars luxeproduct en wij zullen in de toekomst hier heel anders over gaan denken, dat we wellicht één keer minder op vakantie kunnen gaan is wellicht niet leuk maar slechts een kleine prijs om te betalen voor een meer evenwichtige voetafdruk op het milieu. Iedereen heeft boter op zijn hoofd maar onze politici hebben toch echt wel werk aan de winkel en steeds meer experts/professoren laken het falend beleid of beter gezegd het ontbreken hiervan. De laatste weken heb ik redelijk wat tijd gespendeerd in Brussel op uitnodiging van diverse partijen die gewoon op zoek zijn naar een richting voor hun standpunt qua energiebeleid. Het positieve is dat de neuzen redelijk in dezelfde richting staan of dat in ieder geval het standpunt gedeeld wordt dat er iets moet gebeuren en dat het redelijk snel moet gebeuren. Wat mij blijft opvallen is dat de partijen en/of politici die het hardst brand roepen ook vrolijk deel uit maken van het probleem daar ze op velen niveaus actief betrokken zijn in onze energiemarkt.  De zogenaamde geliberaliseerde markt geraakt steeds meer gepolitiseerd en dat is een zorgzame ontwikkeling. De zoveelste kaakslag voor onze federale regulator Creg om hun autoriteit aan te tasten is deze week ook uitvoerig omschreven, de zogenaamde recordboete die de Creg heeft opgelegd aan de dominante marktpartij is op zich een markant feit en zal wel gestoeld zijn op enige waarheid.  Het inschakelen van de Nationale Bank om te oordelen of de Creg zijn huiswerk wel goed gemaakt heeft wat de winsten betreft uit kernenergie is gewoon “not done”. Een regelgever moet het vertrouwen hebben van de politiek om met kennis en macht te kunnen optreden. De houding van de dominante marktpartij getuigd gewoon van een grote wereldvreemdheid door te zeggen dat de Creg niet mag optreden maar alleen moet vaststellen. Moet je eens naar Engeland gegaan zijn een aantal jaren geleden en dit aan Oftel gezegd hebben (regulator telecom) of de Opta in Nederland (Nederlandse regelgever telecom).  Er kan maar één partij waken over de uitvoering van een toekomstig energiebeleid en zijn spelregels en dat is de regelgever.

NPG energy heeft na maanden van voorbereiding besloten om haar activiteiten naar Nederland uit te breiden. De ontwikkeling van duurzame productie zal ook hier centraal staan zonder voorkeur voor technologie. Biomassa, wind, warmtekrachtkoppeling, zon en waterkracht zullen net zoals in België de speerpunten zijn waarop productie ontwikkeld en uitgebaat zal worden.
NPG energy verheugt zich ook door de versterking van zijn management door de komst van Dhr. Roger van Gestel die verantwoordelijk zal zijn voor de groei van onze activiteiten in Nederland. Hij heeft de laatste twaalf jaar met succes een bedrijf gebouwd in de regio Eindhoven en zal tevens vanuit deze regio de ontwikkeling op zich nemen.
NPG energy versterkt ook haar kapitaalsstructuur ten einde deze groei te kunnen volgen. Buiten de benodigde fondsen om de ontwikkelingskosten te kunnen betalen is de uitbouw van investeringsmiddelen voorzien zodat NPG energy tevens haar leidende rol kan bevestigen als investeerder in de projecten die klaar zijn om gebouwd te worden.