Sinds in België de federale regering een akkoord heeft gesloten met de uitbater/eigenaar van de kerncentrales is er een windstilte gekomen. De slag is thuisgehaald, door wie? Volgens mij vooral door de uitbater die voor een relatief bescheiden bedrag eigenlijk zekerheid heeft gekregen over niet alleen een verlenging van de oudste drie kerncentrales voor tien jaar maar eigenlijk ook indirect een bevestiging heeft voor de andere kerncentrales. Een bevestiging dat als deze niet zouden sluiten in 2025(wat bijna zeker is gezien de omvang van de basislast productie van 4000MW) het bedrag dat betaald moet worden laag zal zijn daar men altijd kan teruggrijpen naar dit akkoord. Wat vooral onrustwekkend is het ontbreken van enig initiatief op federaal of regionaal vlak om de energiemarkt(en telecom) open te breken op een moment dat onze federale controle organen in koor roepen dat door het uitblijven van een echte liberalisering onze bedrijven en consumenten veel teveel betalen voor hun nutsfuncties energie en telecom. Trots kondigde de nationale hoogspanningsbeheerder Elia zijn jaarcijfers aan die wederom op het niveau staan als een privé bedrijf à la Microsoft(qua marges). De brutomarge swingt de pan uit, met een bedrijfskasstroom van meer dan 40% en een nettowinst van meer dan 10% kunnen onze bedrijven zien waarom onze energierekening hoog blijft(samen met de distributiebedrijven of zoals wij ze kennen als intercommunales en het monopolie van de producenten). Het blijft wraakroepend dat onze beleidsmakers de marges niet per wet vastleggen voor gereguleerde of gemonopoliseerde/dominante activiteiten. Dit komt natuurlijk ook door het dubbel belang van de overheid die zowel speler als scheidsrechter is(zowel aandeelhouder in de netten als wetgever/regelgever).
Wat ook de prijs nog verder gaat opdrijven zijn de ambities van Elia en Tennet(in Nederland) om hoogspanningsnetwerken op te kopen in het buitenland(vooral Duitsland) met gelden verkregen vanuit hun gereguleerde activiteiten(lees van openbaar nut). Men ziet in Nederland bijvoorbeeld Tennet die een hoogspanningsbedrijf in Duitsland overneemt dat drie keer groter is dan zijzelf. Dat dit niet zonder risico is lijkt me logisch gezien de forse bedragen die betaald moeten worden bij dit soort verkopen, de Nederlandse burger zal hiervoor mogen opdraaien de eerste jaren daar er zeker goodwill zal betaald worden(lees teveel betaald) als de leningen waar intrest op betaald moet worden om deze netwerken te kunnen kopen. Vanuit Nederland heeft men mij medegedeeld dat de eerste prijsverhogingen door Tennet al zijn aangekondigd! Wat voor Tennet geldt zal men ook terug kunnen zien bij Elia. Dat men ernaar streeft om een sterk Europees hoogspanningsnet aan elkaar te knopen is een goed idee maar dit zou wel moeten vertrekken vanuit een politiek draagvlak en gedragen door de verschillende overheden. Als men dit overlaat aan nationale gereguleerde bedrijven als Elia of Tennet dan vraagt men om problemen.
Een ander voorbeeld van zogenaamde schaalvergroting met negatieve korte termijn effecten(lees zeker minstens vijf jaar) is de overname van Nuon door Vattenfall, vanuit Nuon bereiken mij verschillende berichten dat het licht er uit kan, dat wil zeggen in de Benelux, niks kan meer. De hoge(lees te hoge) prijs die Vattenfall betaald heeft van grosso modo 9 miljard Euro moet worden terugverdiend. Een bedrijf dat ongeveer 6.5 miljard Euro waard is kopen voor 9 betekend gewoon dat de 2.5 miljard Euro snel moet worden terugverdiend of afgeschreven als goodwill. Voor de Belgische markt is er nog slechter nieuws door Nuon in België één van de weinige nieuwe aanbieders zijn die ook van plan waren om te investeren in eigen elektriciteitsproductie. Onlangs is al bekend gemaakt dat daar voorlopig niks meer van in huis komt(lees in de diepvries). De concentratie die gaande is betekend voor kleine landen als Nederland en België dat zij niet meer beslissen wat er geïnvesteerd wordt en dus hoeveel concurrentie er zal zijn.
Onze energieministers(vier in totaal) hebben het laatste jaar geen één maatregel genomen die de concurrentie gaat stimuleren of de huidige dominantie van één speler aanpakt en ben ik dus zeer hoopvol dat we binnenkort een stortvloed gaan krijgen aan plannen daar men in één jaar zeker de tijd heeft gehad om gedetailleerde plannen te maken.

De recente koude koudegolf over West-Europa zorgt ervoor dat het energieverbruik ontploft, toch in ieder geval het gebruik van fossiele brandstoffen. Wat mij vooral opvalt dat niemand nog praat over CO2 of Kopenhagen maar overgaat tot het probleem van de dag, zout, veel zout. De mislukte top lijkt alweer begraven en iedereen praat vooral over de koude, wat mij toch opvalt is de contradictie tussen de 2020 doelstellingen om minder energie te verbruiken(minder CO2 uitstoot, meer groene stroom, etc…) en we minder dan 10 jaar voor 2020 meer aan het verbruiken zijn dan ooit. De goede voornemens beginnen altijd bij jezelf en dus gaan we dit jaar gewoon zoveel mogelijk duurzame projecten realiseren en dit in samenwerking met verschillende partijen. Sinds NPG afgelopen augustus 2009 tot een operationeel akkoord is gekomen met Delta zijn we begonnen met de uitbouw van het bedrijf om de ontwikkeling van meer projecten beter te kunnen ondersteunen. Eén van de beslissingen die ik heb genomen na het afsluiten van dit akkoord is dat ik mijn Deense vrienden heb moeten mededelen dat ik niet voor hun kan blijven optreden in strategische dossiers. De contacten zijn echter nog steeds uitstekend en zij hebben begrip hiervoor. De uitbouw van NPG kost de komende tijd mijn aandacht. Na meer dan twee en half jaar met Dong te hebben samengewerkt en regelmatig met de leden van de raad van bestuur van gedachte te hebben gewisseld en opportuniteiten te hebben besproken is een afscheid altijd een beetje dubbel. Dong is sowieso een beetje een a-typisch energiebedrijf daar ze oorspronkelijk olie- en gasvelden ontgonnen en uitbaten, sinds 2006 is dit bedrijf echter aktief in zowat alle delen van onze energieketen. Hun ambitie om binnen 20 jaar 85% van hun elektriciteitsproductie te halen uit groene stroom is uniek in onze industrie(toch zeker voor een bestaand energiebedrijf) en wellicht zullen zij in de toekomst hiervoor ook de Benelux gaan ontdekken. Als men naar Delta kijkt krijg ik ook de indruk dat ze enigszins a-typisch zijn voor de huidige energiebedrijven, als één van de weinige overgebleven echte nuts bedrijven hebben ze zeer veel verschillende activiteiten. Naast hun productieactiviteiten hebben ze bijvoorbeeld ook een goed ontwikkelde afvaltak(met. o.a. Indaver) en hebben ze ook zwaar ingezet op de productie van zonnecellen(o.a. eigen zonnecellen fabriek Solland in Heerlen) en toebehoren. Vooral dat laatste is zeker vooruitstrevend te noemen en heeft naar de toekomst toe nog veel potentie. Deze week sprak ik met een collega bij een ander energiebedrijf in de Benelux en zij wisten mij te vertellen dat ze in het kader van klantretentie(lees proberen de klanten te binden) overwegen om ook een combinatie aan te gaan met een installateur in zonne-energie. Op het eerste gezicht is dat nieuw in de Benelux maar dit heeft wel potentie. In Frankrijk doet Poweo dit al meer dan één jaar met succes in voornamelijk Zuid-Frankrijk. Zij hebben als energieleverancier een aparte tak uitgebreid binnen de groep van installatiebedrijven en bieden zo combinaties aan. Buiten hun klassieke aanbieding van zonnepanelen installaties bieden ze hun elektriciteits-en gas product aan als leverancier. Dit soort “koppelverkoop” zal zeker door de regulatoren onder de loep genomen worden maar mits de juiste insteek zal dit toegelaten kunnen worden. Zodra Nederland mee op de ontwikkeling van zonne-energie voor gezinnen gaat inspelen kan dit van belang worden voor leveranciers die in beide landen actief zijn. Door dit concept eerst in Vlaanderen te testen kan dit dus snel in andere aangrenzende gebieden aangeboden worden wanneer dit zou aanslaan.

De show is over, de fans kunnen naar huis, geen bisnummers van onze grote held deze keer. De 50.000 concertgangers kunnen met hun vliegtuigen terug naar af en zijn waarschijnlijk meer dan één illusie armer. Twee jaar zouden ze hier aan gewerkt hebben om een papier van drie bladzijden te schrijven met een deelakkoord dat niet afdwingbaar is. Gelukkig zijn er tal van initiatieven door bedrijven en landen die wel een aantal stappen zetten naar een duurzamere samenleving. Men moet ook niet met de vinger gaan wijzen naar landen als China die uiteindelijk onze fabrieken herbergen en wij zijn maar al te blij met de zondvloed aan goedkope producten die zij produceren. Ook investeren zij al meer in nieuwe duurzame projecten(dan zogenaamde veel meer ontwikkelde landen) en begrijpen zij beter dan wie ook dat hun groei snel aan een plafond zal komen. Het is ook onbegrijpelijk dat men dergelijk conferenties organiseert zonder op voorhand het akkoord al klaar te hebben. Belangrijker blijft volgens mij individuele initiatieven en nieuwe technologische ontwikkelingen. Onze wetenschappers en bedrijven zijn de belangrijkste sleutels in het vinden van werkbare oplossingen. De politiek dient zich te beperken tot het maken van akkoorden gebaseerd op haalbare doelen en niet op sprookjes. Hopelijk zullen de lidstaten dit mislukken niet aangrijpen om ook te gaan wachten om te zien wat de ander doet en vooral veel meer geld gaan vrijmaken voor R&D voor onze wetenschappelijke instellingen. In de geschiedenis zijn er tal van goede(en slechte) voorbeelden van hoe snel de mensheid oplossingen kan ontwerpen. Herinner Dr. Oppenheimer en zijn kornuiten die op minder dan vier jaar de atoombom bouwden en hiermee de oorlog direct tot een einde brachten(met Japan) en President Kennedy die begin jaren zestig besloot om een mens op de maan te zetten en in 1969 stond Armstrong in het zand van de maan.

The 50.000 fans of climate that participated at the longest concert in history over two weeks have just had the largest anti-climax possible. The audience has not asked for another song of their hero Obama. The 15000 “active” participants have worked very hard to produce a three page document after two years of preparation. The almost 180 climate ministers also proved that not one of them had one or at least a vision on which a common strategy could be build. It is strange that the media expected detailed results before even a common strategy has been agreed among all countries. Nobody understands the real baseline about the climate, a famous president in the nineties said it; “it’s the Economy, stupid”. If we want to achieve a real common goal than the best bet is an economical one, especially in light of the BRIC countries who will not accept a slower growth for their countries. If we can’t find a common formula for a sustainable economy and as such define the path towards this than we will not have a solution. It is fortunate that individuals and certain companies have taken the step to lead by example as I believe more in individual examples which the media will write about. We have to change the way we life and for this we don’ t a global agreement.
The prosperity we have known up to the present is the consequence of rapidly spending the planet’s irreplaceable capital. (Aldous Huxley)

Ook België is aanwezig in Kopenhagen, als één van de meest geïndustrialiseerde landen in de wereld per vierkante kilometer is onze opdracht niet eenvoudig.  De oplossingen in ons land zijn niet voor de hand liggend zonder onze welvaart aan te tasten.  Als u weet dat alleen al de tien grootste elektriciteitsgebruikers goed zijn voor 20% van ons totale elektriciteitsverbruik dan weet u direct dat onze industrie massale hoeveelheden energie nodig heeft(1500 bedrijven verbruiken de helft van ons ganse energieverbruik in België).  Premier Leterme sprak van een impact voor de burger de komende jaren door de komende akkoorden die in Kopenhagen gaan afgesloten worden en hij heeft gelijk.  Eén bedenking, de ganse bevolking gebruikt voor zijn privé energieverbruik(exclusief transport) ongeveer 20% van de opgewekte elektriciteit en één derde van het gasverbruik.  Al de rest wordt dus gebruikt door onze bedrijven die deels voor de eigen bevolking produceren en deels voor de export. Indien we dus een wezenlijke daling willen krijgen van onze energievoetafdruk dan zullen we gewoon minder moeten gaan consumeren. Dat hier volledig wordt aan voorbijgegaan is verbazend te noemen. Het is zelfs weinig waarschijnlijk te noemen dat men niet weet dat hier de echte sleutel ligt(en één van de weinige haalbare met een nog steeds groeiende wereldbevolking) maar men zal automatisch de groei gaan remmen als men nieuwe klimaatakkoorden gaat maken. De verwachte groei van minstens 13% van onze energiebehoefte(in Europa alleen en de komende tien jaar) staat namelijk haaks tegenover de klimaatobjectieven. Het wordt interessant om te zien hoe de wijzen der aarde dit gaan verklaren en oplossen. De verwachte impact voor onszelf moet u vooral lezen in een grote stijging van de energiekost en dat is positief. Het is één van de weinige haalbare maatregelen om het energieverbruik daadwerkelijk te laten dalen. Positief van een drastische stijging van de energiekost is het effect dat dit zal hebben op de investeringen in duurzame energieproductie. Bij een energieprijs die verdriedubbeld heeft men voor windenergie bijvoorbeeld geen subsidie meer nodig!  Het is af te wachten of onze politici dergelijke boodschap durven te brengen als één van de motoren achter het halen van de toekomstige Kopenhagen objectieven.

This week the climate conference started in Copenhagen and more than 15000 participants are trying to save our planet from drastic climate change.   The aim is to stay within a 2 degree rise in temperature.  For some parts in the world this means the end, the Maldives for example will simple disappear (read sink in the ocean).  It sounds strange that we accept certain losses as long as we do not have to pay the price.  Today more than 170 climate ministers will join the conference and meet with each other to prepare a final agreement.  Now I do not know if you have ever had a meeting with 170 people at the same time?  No, that is perhaps because it is simple impossible.  Imagine they all want to speak three minutes on this issue, it will take more than 8 hours just to be able to listen to each other.  Just being there seems to be more important than participating, what strikes me more is that nobody seems to touch the real problem and that is to my humble opinion the explosion of our population versus normal growth.  Secondly it seems for me contradictory that we need an annual economic growth of 2 percent and on the other hand decrease items like transport, energy production and consumption of goods.  In order to achieve a climate meltdown it seems more likely that we have to decrease our population drastically over the next decades and create a sustainable economical model(read replace the actual one of economical constant growth and especially the need for growth in order to prevent recession).  Listening to for example Minister Cramer of the Netherlands stating that for now the Netherlands are going to built several new coal plants says it all, we agree on a new climate initiative and the next day we kill it.  Nevertheless a possible new agreement will create at least a more sustainable way of producing electricity and saving some of it.  Although looking at the underlying problem of economical growth we can discuss the benefits of sustainable investments versus the necessity of consuming and producing less(paradox).

Finally I would like to give you a number of interesting numbers coming from the International Energy Agency in their latest outlook.  When taking into account their 450 reference(most likely to be followed after Copenhagen, or at least partly as it provides more guarantees to provide assurance for supply of energy and limit impact on climate).
As the 450 proposal goes on top of the Reference program of 26 trillion dollars until 2030(total for transport, buildings and power sector, power sector accounts for 53% of this amount).  Although this amount is high it is relatively modest to the worlds GDP being 1.4% annually until 2030. The 450 proposal(to limit green house gases to a 450 ppm CO2 eq.)  adds another 10.5 trillion dollar over roughly the same period(2010-2030) in energy infrastructure and energy-related capital investments.  1.7 trillion dollars is directly related to new power plants.  Also important with relation to Copenhagen and a possible 450 scenario is the danger of delay, simple counted it is stated that every delay of a year adds at least 500 billion dollars to the cost to stay within the 450 limit.
Besides all the numbers this year organized European Power Generation summit was a success, especially thanks to the speakers and their high quality of their presentation.  This was the fourth year a participated to this summit and it was by far the best, I am sure next year will be another success if the organization follows the same line of structure and if so many more will participate to this summit.  What was also important were the many talks in the breaks and evenings were people continued their day sessions in a more informal way.  For me it was also pleasant to find my partners there from Dong energy and Delta energy who were present with high level people.  Also from a possible new ventures point of view I was offered to consider investments in not less than three countries.  Although we are focusing our efforts on the Benelux it is interesting to have future options of growth as our home market’s potential is rather small compared to other countries due to its geography and demography.   With this I also would like to thank all people participating to this summit and provide me as chairman an easy three days.

One of the key speakers was the CEO of Dong energy, Anders Eldrup who brought a challenging message with regard to the strategy of his company.  Within 20 years they want to completely turn around their production park towards green electricity.  From the current 15% green production they want to go to 85% percent of which half of this objective already has to be reached by 2020.  The aim to grow aggressively in offshore wind, for this they have ordered already 500 offshore windmills at Siemens of 3.6 MW each.  As they are already the world largest offshore producer they definitely plan to stay one of the biggest.  But he also mentioned that going to a low carbon society will also mean that we have to change the way we life.  One of the changes he mentioned is that we have to start to eat a lot less meat, no cows and no pigs anymore.  Besides their investment in offshore wind they will also continue to invest in small cogeneration units and electrify their car park.  Although companies can use the green industry as a marketing tool it is clear that Dong energy has set itself targets that go beyond the marketing of Europe like 20/20/20 by 2020.  Besides a number of other qualitative excellent speakers my attention was also taken by a certain mr. Fauche, the managing director of Enel in Russia who gave us a pleasant(not the content but the way he brougt his speech) view on the current business(and past) tradition in Russia.  As I have had the pleasure to visit Moscow during the years 1996-1997 for Belgacom I recognized a number of things.  Central decision making process, the former KGB top executives still run the important parts of the country(read energy, prime minister, etc…) and all clichés are still very much valid for the country.  More disturbing however is the poor state of the countries infrastructure, either production or grid/network, it is all older than I am.  Break downs like happened in Siberia with a large hydro plant last year are most likely to happen more and more in the future.  He confirmed that the back-log(read investments that are not made or much to late) will result in massive problems in the years to come.  The picture looks unreal, a country with such enormous natural energy resources not able to provide for its own needs.  Nevertheless you could see that this person already had become part Russian as he took the situation with a certain cool or Russian style.

Following the first afternoon about finance and M&A(mergers and acquisitions) I had the pleasure to reflect with a financial expert on the day.  He confirmed that it is still possible to reach financial close for projects but that the list of requirements has increased and the time to close has increased.  I had at least two countries/companies how offered to work together on renewable projects which also gives an indication that even projects well under development(read permit or license given) are still under threat of not finding the necessary equity/financing.  I still believe that Belgium offers good prospects in certain projects as financing is easier to come by than lesser developed countries.  Besides the large offshore windmill parks Belgium also welcomes investments in biomass.  As we have large harbor facilities and good grid connections transport cost should be competitive.  The fact that also subsidies are given for cogeneration on top of the green certificates should give an extra incentive.  Also the good cross border connections with the Netherlands and France offers an additional flexibility which not all countries offer.  About everybody agreed that legislation and policy need to speed up if we are going to achieve the targets that are being suggested by 2020 and beyond.  The legislators and representative of the European Commission argued that already a lot of work was done over the past years, which is actually correct but they cannot see(or do not want to see) that we are creating a serious delay at this moment for new investments for example.  A few regulators confirmed at least that they had to limited powers to have a real impact on the essential policies.   As there is no room for error or delay anymore I wonder if our politicians understand the dangers we face.  In for example England we will get power black outs around 2014/2015.  In the Netherlands they are considering to give permits to build new coal plants(three or four!) while they have to reduce their carbon output with at least 20% by 2020.  Even when they are able to force CCS in the permits it is not clear how they can force this.  Lets assume CCS is postponed with then years, how are they going to force the conditional permit?  Close the plants?  Not likely, or even worse, CCS will never work on large scale, I don’t think they will close down these huge investments after ten years.  A second problem is distance for CCS, simple to expensive resulting in limited good locations(for example possible near the Slochteren site of gas in the Netherlands).  What we also agreed is that we need European policy, meaning having the same general regulation for all countries with local customizations. As we have a European objective everybody agreed that the way we move forward no is simple asking for problems and certainly an impossible task to achieve the goal.  The more than 2 trillion dollar we will have to spend in Europe over the next 30 to 40 years will not come automatically available, the industry is prepared to work together with the policy makers, it is also the only way, only together it will be possible to prevent a meltdown in some countries of a steady and reliable energy market.

Writing you from Prague means the summit has started, this year we see the wind turning in another direction.  The financial crisis has not been really central but of course it has resulted in a slow down and delay of large scale generation projects.  More importantly however is the clear vision on the future mix of our power production.  It is clear, nuclear is back.  To achieve the reduction of carbon emissions all experts confirm that nuclear will play a larger role and replace old coal technologies.  That does not mean that coal is out, in all statistics it is assumed to have CCS(carbon storage) by 2025.  Of course this is a gamble as nobody knows yet if it will work on a large scale.  One of the things that became clear that carrying carbon over a long distance is not possible.  As the carbon price is still very low today it is interesting to see if the price will go up to the range of 50 tot 60 Euro per ton, experts say that this is the number needed to make CCS possible.  Renewable energy is still very much based on the generally known goal of 20/20/20 by 2020, meaning that we will have to build roughly 20% green production capacity.
For a small country as Belgium the target is almost 19% by 2020 of build production to achieve 13% output of green power.  The yearly cost of this will rise to 2 billion Euro per year on top of the actual energy price we pay today.  This means that we will get a drastic rise in price(more than double) for all of us in order to achieve these goals.  We can only hope that our future governments are committed enough to resist when public awareness becomes bigger about the future cost of our electricity.
Also important is the reduction of carbon and the financials coming with that, only for Europe it is estimated we will spend more than 2 trillion dollar on new generation to reduce the carbon targets that our leaders are setting in Copenhagen.  Of course we are talking of a period between 30 to 50 years.  When taking into account the whole world we are talking about 13 trillion dollars, however this stays within certain limits.  When looking at the numbers it means doubling the cost for energy in general, for Europe for example we can go from 1 to almost 3% of the GDP.  More important is how to estimate if there will be an impact on the annual growth?  As far as investments are concerned this can have a positive effect but it will depend on the future oil and gas price. 
More to come from Prague..