Energy and environment

Onze fossiele verslaving is nog niet voorbij

Dat velen hun benzine of diesel pruttelende motor nog geen goeiendag willen zeggen wordt iedere dag bewezen door de vele nieuwe wagens die over de toonbank gaan. Toch is de doorbraak van de elektrische wagen niet te stoppen. Eerst en vooral omdat de welvaart dermate snel toeneemt in sommige delen van de wereld dat we naar een verdubbeling gaan van ons wagenpark.

Om dit even in perspectief te plaatsen, we gaan de komende tien/vijftien jaar van 1 naar 2 miljard wagens. Het moge duidelijk zijn dat de optie om dit te doen op de huidige manier met fossiel aangedreven wagens op zijn minst een uitdaging is. Onze huidige dorst van grosso modo 90 miljoen vaten olie per dag (als ik mij niet vergis zit er 212 liter olie in 1 vat) met bijvoorbeeld 50% laten stijgen is met de huidige bronnen zo goed als onmogelijk.

Het is niet alleen onmogelijk, maar nog meer onwenselijk gezien de vele milieu effecten en medische uitdagingen. Natuurlijk kennen we allemaal de beelden van de bruine smog in Peking en ik heb deze persoonlijk al eens mogen ervaren en het effect op een samenleving. Maar zover hoeven we niet te gaan als de concentraties gif meten rond de ring van Antwerpen waar vele mensen wonen en kinderen die een groot verhoogd risico lopen op zaken zoals astma.

En toch ondanks de overweldigende argumenten om van het zwarte goud af te stappen als transportmiddel blijven velen deze verdedigen. Het recente dieselgate schandaal deint nog altijd uit en de bedrijven kopen hun schuld af met vele miljarden. De velen die hiervan door ziekte het slachtoffer zijn geworden kunnen wellicht niet meer spreken en het is dan ook de vraag of je zoiets uberhaupt kunt afkopen.

We weten allemaal het antwoord daarop, neen. Sommige zaken zijn niet af te kopen en het is dan ook verontrustend dat ook onze politieke verkozenen dit toelaten en niet eisen dat binnen de kortste keren komaf wordt gemaakt met de dieselmotor en bij uitstel met iedere verbrandingsmotor. Ondanks 100 jaar ontwikkeling is het rendement nog steeds bedroevend en de vervuiling nog steeds enorm en dat vooral ook door de wet van de grote getallen.

Dichter bij onze sector speelt hetzelfde, onze hoofdzakelijk door gas en kolen aangedreven sector zucht en steunt bij de lage stroomprijzen die al jaren aanhouden en dit heeft velen al genoopt tot sluitingen en afschrijvingen. Men kiest dan ook voor de vlucht vooruit als zelfs bedrijven als Shell kiezen voor windmolenparken op zee. Een positieve evolutie zonder meer, maar men stelt dat de groene sector blind is voor de kritieken.

Deze overigens voor een deel terechte kritieken worden dan gebruikt om deze wending teniet te doen door de positieve kanten van de fossiele sector te benadrukken. Belangrijk voor de duurzame sector is om te luisteren naar de terechte kritieken en te komen met echte onderbouwde antwoorden. Het is een beetje zoals met de klimaatontkenners die ook argumenten gebruiken om toch maar aan te tonen dat de mens geen invloed heeft op het klimaat.

De argumenten om wind en zon aan te vallen kunnen zelfs correct zijn, maar daarom zijn ze nog niet relevant of geen reden om het niet te bouwen. Dat de nog jonge duurzame sector nog gebreken kent is normaal en als je kijkt naar meer dan 100 jaar fossiele technologie dan kunnen we gerust stellen dat deze ook nog zeer grote gebreken kent (uitstoot, lawaai, onderhoud, duur, etc.). Eén van de grote gebreken van de nog jonge groene industrie is dat zon en wind niet constant aanwezig zijn en vooral in winterperioden grote tekorten kunnen veroorzaken.

Eén van de grote ontbrekende links is lange termijn opslag om dit euvel voor een groot deel te counteren, maar hiervoor is vandaag geen enkele incentive. De overvloed aan goedkoop gas duwt vele overheden in de richting van aardgas/lng als oplossing om reserve capaciteit te bouwen. Trouwens begrijpelijk en tijdelijk ook een goede maatregel gezien de vele werkeloze gascentrales die staan weg te kwijnen of werken met verlies.

Maar ook aardgas is slechts een transitie brandstof en nog steeds zwaar vervuilend (helft van kolen) en als dusdanig zullen we de komende decennia ook verder naar lange termijn opslag dienen te evolueren. Trouwens dat doen we vandaag ook voor een deel met onze strategische oliereserves in vele landen die vaak meer dan drie tot zes maanden verbruik kunnen dekken.

Een ander argument is vaak dat de maatschappelijke kost van deze transitie (lees van fossiel naar duurzaam) te duur is en dat er vaak geld verkeerd wordt geïnvesteerd. Beiden zijn juist en fout. De transitie van duurzaam is duur, maar wordt steeds goedkoper, als ik had gezegd in 2009 dat zonnepanelen vier tot vijf keer zo goedkoop zouden zijn tegen 2017 dan had men mij gewoon uitgelachen. Als ik nog maar een jaar geleden had gezegd dat windmolenparken op zee met minder dan de helft van de subsidie gebouwd zouden worden had men nog harder gelachen.

De weg naar een samenleving die afscheid heeft genomen van het zwarte goud is ongetwijfeld nog moeilijk, maar we hebben geen keuze willen we de generaties na ons nog een leefbare wereld geven. Enig idealisme is wellicht ook nodig, maar dat moet niet verstaan worden als naief, maar gewoon als overtuiging zonder mordicus blind te zijn voor de gebreken. Het was dan ook teleurstellend om een voormalig premier van België te horen zeggen dat handel drijven met totalitaire regimes beter is zonder echt te eisen dat in deze landen mensen onwaardig worden behandeld. De reden waarom we nu weer een situatie hebben in Noord-Korea is nu net door het gedoog beleid van China die al decennia lang een hand boven dit regime houdt door ze te voeden met olie en andere noodzakelijke middelen.

Op weg naar Utopia

Nu het einde van het jaar weer nadert kijken we vaak terug op wat er allemaal gebeurd is en voor onze sector vooral wat er niet gebeurd is en nog gaat komen. Het is niet makkelijk om los te komen van de waan van de dag maar daarvoor dient deze periode.

Ook al kreeg ik ook vorige week weer een aantal interessante signalen zoals deze van een warmtepompinstallateur die mij bevestigde dat ook bij ontwikkelaars van grotere projecten warmtepompen echt in het vizier staan. De frustratie is echter ook aanwezig gezien deze onroerend goed ontwikkelaars vaak nog verplicht worden om gasnetten aan te leggen in de gebouwen die zij laten ontwerpen.

Deze verplichting voor nieuwe gebouwen staat haaks op de ambitie van onder andere minister Tommelein om onze gebouwen te verduurzamen. Wellicht gaat het hier om een vergetelheid en ik zal dan ook niet nalaten om zijn kabinet hierover te informeren in de komende dagen.

Ook dit is weer een schoolvoorbeeld van het ontbreken van een visie met een duidelijk stappenplan waardoor ad hoc maatregelen de regel blijven. Natuurlijk is het positief als de Vlaamse minister voor energie aankondigt dat hij tegen 2020 nog 280 windmolens op land wilt gerealiseerd hebben, alleen gaat een deel van de efficiëntie verloren door het huidig beleid.

Niemand die vandaag investeert in windmolens kijkt in de eerste plaats of de geproduceerde Kwh nuttig gebruikt worden maar vooral naar het financieel rendement. De rat race naar maximaal geproduceerde Kwh groene stroom is er vooral één die komt uit het feit dat men alleen geld verdient door te produceren. Of de Kwh nu nuttig het netwerk op gaan of niet is van ondergeschikt belang.

Nu hoeft men het huidig certificatensysteem helemaal niet overboord te gooien want de andere systemen in Europa zijn zeker niet beter alleen zijn bijsturingen of beter gezegd aanvullingen nodig. Duurzame opslag verdient zijn plaats naast zon en wind in het huidig ondersteuningsregime ook al is een subsidie op de investering zelf wellicht een beter idee. Zo zal de eigenaar er alles aan doen om na installatie zijn opslag en productie zo efficient mogelijk te willen inzetten.

Ondertussen is dit jaar ook wederom in het teken geweest van de stilte. Stilte van de regelgevers Creg en Vreg die zogoed als volledig onzichtbaar zijn geworden. De ene (lees federaal) omdat hij monddood gemaakt is door het verleden en hun huidig bevoegde minister en de andere omdat hij al anderhalf jaar zonder eindverantwoordelijke functioneert. Iemand zei tegen mij vorige week dat dit veel zegt over het belang dat Vlaanderen nog hecht aan zijn regelgever.

En toch moeten we blijven denken in oplossingen en zijn initiatieven zoals de ontwikkeling van warmtenetten door Eandis/Infrax in Vlaanderen heel nuttig maar natuurlijk wel een werk van lange adem. De bedragen die circuleren zijn dermate bescheiden dat we aan deze snelheid binnen duizend jaar ons objectief zullen bereikt hebben.

Het is jammer dat er bijvoorbeeld nog zoveel geld en aandacht zal gaan naar de omschakeling van laagcalorische gasnetten (naar hoogcalorische) in steden zoals Antwerpen en Brussel terwijl men dat geld beter zou gebruiken om per direct om te schakelen naar duurzame vormen voor verwarming en koken.

Wanneer men de ambitie zou hebben kunnen we in Vlaanderen (en België) sneller nog als in Nederland de omslag maken weg van aardgas voor onze verwarming door direct alle huishoudens die nu nog laagcalorisch verwarmen (en koken) en/of via stookolie hun huis verwarmen om te zetten naar duurzame technologie die reeds bestaat. Geld investeren in zaken die nu reeds door beleidsmakers worden afgeschreven is gewoon geen goed bestuur en vooral slecht voor het klimaat.

Dat dit een enorme omslag vraagt in denken snapt iedereen maar op voorhand de handdoek in de ring gooien door te zeggen dat zo’n omslag van gas naar elektriciteit (en andere duurzame verwarmingsvormen) niet zou kunnen is te gemakkelijk. Al zou men maar overwegen om een deel anders aan te pakken en zo honderdduizenden gezinnen al zou helpen om hun verwarming toekomstgericht te maken dan zijn we al een stuk in de goede richting aan het gaan.

De vele honderden miljoenen Euro’s (800-900) die nu gedeeltelijk verkwist gaan worden aan een tijdelijke overgangsmaatregel (lees uw ketel geschikt maken voor ander type gas)zijn jammer. Op zich is een deel ongetwijfeld onvermijdbaar gezien we extra tijd nodig hebben om zoveel huishoudens met nieuwe onderdelen uit te rusten maar we hoeven niet te wachten tot 2018-2019 en kunnen nu al grootschalige projecten opzetten om massaal bijvoorbeeld warmtepompen uit te rollen. Wordt vervolgd.

Een zwarte week voor het klimaat

Dat vorige week door één ding gedomineerd werd is voor niemand opvallend te noemen. Ik kan het mij niet herinneren dat er zoveel aandacht ging naar Amerikaanse President verkiezingen maar wellicht is dit het resultaat van de diepe verschillen tussen beide kandidaten. De “winnaar” heeft handig gebruik gemaakt van de media door zijn extreme standpunten die eerder op populisme dan op inhoud gestoeld zijn.

Nu het stof gaat liggen zal men merken dat vele standpunten zullen verdwijnen als sneeuw voor de zon gezien ze geen inhoud of met andere woorden haalbaarheid hadden. Deze winnaar heeft in ieder geval wel het voordeel dat hij zowel het parlement als de senaat aan zijn kant heeft en hierdoor veel slagkrachtiger zaken kan doorvoeren. De grootste weerstand zal trouwens eerder komen van zijn eigen partij waar men gaat proberen om het meeste te halen uit deze vier jaar zonder teveel brokken te maken

De eerste namen die vallen om zijn regering te vormen doen alvast heel wat wenkbrauwen fronsen en een aantal van hun zijn gewoon echte haviken. Het valt trouwens af te wachten of er nog geen nieuwe verrassingen uit de hoed gaan komen want zijn overwinning is in sommige staten toch wel verwonderlijk te noemen. Hopelijk is het democratisch proces eerlijk verlopen zonder te grijpen naar verboden middelen.

De paradox wil toch wel dat op dit ogenblik de zoveelste klimaatconferentie loopt, deze keer in het mooie Marrakech zodat 20.000 deelnemers ook nog een aangename omgeving hebben. De mokerslag voor dit recent actief geworden klimaatakkoord kan niet groter zijn gezien het onder leiding van China en de Verenigde Staten snel van toepassing is geworden. De vooruitzichten zijn daarom direct al eerder somber te noemen gezien het klimaat niet direct een prioriteit lijkt voor de winnaar van de Amerikaanse verkiezingen, sterker nog, volgens hem is er helemaal geen probleem met de opwarming van het klimaat en onze verslaving aan fossiele brandstoffen.

De kans dat hij de steenkoolmijnen en -centrales terug in gebruik gaat nemen is realistisch gezien hij dit ook tijdens zijn campagne herhaaldelijk heeft gezegd. Nu zal zijn beleid wellicht iets gematigder moeten zijn dan zijn schreeuwcampagne maar toch kan het voor iedereen duidelijk zijn dat het recente klimaatakkoord het zonder actieve steun vanuit de Verenigde Staten zal moeten doen..(op zich niks nieuws want met het Kyoto akkoord hebben ze ook niet meegedaan)

De berichten die nu vanuit Marrakech gestuurd worden dat ze niet bezorgd zijn omtrent deze uitslag klinken heel hol of getuigen van een complete wereldvreemdheid. Trouwens, goed mogelijk, want hoe meer mensen je samen in een kamer zet hoe meer je kans hebt dat ze in blok gaan reageren. Hopelijk tonen de Europese lidstaten voor één keer hun rechte rug door te eisen dat iedereen zijn deel van het werk doet maar dat is verre van zeker. Landen als Polen met de bulk van hun energie komende van steenkool gaan met plezier verwijzen naar de mogelijk gewijzigde houding van de Verenigde Staten. Ook de industrie zal dit voorval met beide handen aangrijpen om duidelijk te maken dat wij niet als enige het voortouw kunnen nemen.

Ondertussen blijven de stroombeurzen bokkensprongen maken ook al zie ik voor de middellange termijn nog niet echt redenen om verbeteringen in de stroomprijs te krijgen. De tendens is wellicht wel positief maar de huidige forse stijging zal snel dalen als de meeste Franse kerncentrales terug online komen. De eerste koude ebt ook weg waardoor de behoefte aan stroom ook iets zal afnemen. Is er dan niks aan de hand? Op zich is er nog steeds een overschot aan elektriciteitsproductie, alleen is het de verkeerde soort en vooral wordt deze steeds ouder. In de eerste plaats Frankrijk en België kampen met een zeer oud productiepark wat dan ook nog voor de meerderheid bestaat uit kerncentrales die gemiddeld naar de 40 jaar gaan.

Wellicht ontgaat vele mensen iets maar het aantal kerncentrales dat uit dienst wordt genomen is zo goed als nul. Waarom? Wel, dat heeft meer te maken met het grote onbekende, kunnen we ze wel stilleggen, hoe lang en vooral hoe duur worden de ontmantelingkosten? Wij zijn in België al sinds de jaren zestig bezig met kernenergie en de kerncentrales zijn al operationeel sinds begin jaren zeventig (de oudste). Toch hebben we nog geen enkele ervaring met de stopzetting of ontmanteling.

Dat de huidige eigenaar er niet aan wil beginnen is duidelijk. GDF/Suez gaat zelfs proberen om nog van de kerncentrales af te geraken voordat deze dicht gaan zodat de kost en vooral de onzekerheid of we het wel kunnen (lees sluiten en ontmantelen) op de maatschappij kunnen afgewenteld worden. De historische vergissing om kerncentrales in privé handen te geven aan een buitenlands bedrijf kan zich herhalen met een nog veel grotere vergissing zijnde het terugnemen van stokoude kerncentrales door de overheid. Men gaat het verpakken als een cadeau en er nog een grote cheque bovenop doen. Het verleden heeft geleerd dat regeringen zich blind staren op korte termijn inkomsten om zo hun begroting snel op orde te krijgen.

Stelt u zich voor dat de regering ooit zou beslissen om het volledige kernpark over te nemen van dit privé bedrijf uit het buitenland, zo kan men alle baten direct in de begroting schrijven, de centrales nog enige jaren open houden en dan de maatschappelijke kost voor zich uit duwen. Het fonds waarin de ontmantelingkosten zijn opgenomen (fonds beheerd door Synatom) kan zo geplunderd worden (zoals dit ook met bijvoorbeeld het pensioenfonds van Belgacom is gebeurd, herinner u het zilverfonds dat later alleen maar stenen bleek te bevatten). Komt nog bij dat niemand weet hoeveel de ontmanteling effectief gaat kosten en we kunnen stellen dat het huidige fonds ontoereikend is. De komende jaren zult u merken dat hierover effectief gepraat gaat worden.

Toevallige ontmoeting en CO2 2030 doel tonen beperkte ambitie

Afgelopen dinsdag had ik het genoegen om aanwezig te zijn bij de eerste btb opening van een batterij opslag systeem bij Interoffice in Tongeren. Dit bedrijf had ook al een aantal jaren geleden geïnvesteerd in zonnepanelen en wilt met deze nieuwe investering nog meer zelf uit zijn eigen productie halen.

Deze nobele doelstelling toont aan dat er interesse is vanuit de ondernemingen, maar gezien het de eerste is ook hoe pril deze markt nog is. De zogenaamde “early adaptors” dienen zich wellicht nu aan en wellicht kan de bevoegde minister hier ook een steentje aan bijdragen.

Minister Tommelein die in de Vlaamse regering onder andere bevoegd is voor energie (naast begroting) was ook aanwezig en dat mag toch positief genoemd worden gezien de relatief kleine omvang van dit project. Wellicht hebben de leveranciers er vooral mede voor gezorgd dat hij aanwezig was, maar wat de reden ook was, het toont aan dat hij hier interesse in heeft.

Tijdens zijn speech merkte ik wel nog een enigszins beperkte kijk op onze sector, maar dat hij enthousiast is mag een voordeel heten en zijn doelen voor zon en wind mogen er zijn. Alleen zoals ik wellicht al eerder heb gezegd zullen deze doelen niet gehaald worden zonder extra ondersteunende regelgeving en hier wringt toch wel behoorlijk het spreekwoordelijke schoentje.

Dacht nu hij hier toch is spreek ik hem even aan gezien ik het laatste jaar ook een aantal van zijn Belgische collega’s had gesproken en zo nam hij even tijd voor mij wat ook vriendelijk was. Al snel wees ik hem op de andere duurzame ontwikkelingen in bijvoorbeeld biogas en hier keek hij enigszins verrast op. Hij dacht dat dit een federale bevoegdheid was, maar ging dit bespreken met zijn kabinet gezien biogas toch een belangrijke pijler is vandaag voor de huidige gerealiseerde groene stroom productie in Vlaanderen.

Denk dat binnen zijn kabinet er nog veel werk is om de accenten zo te leggen dat er een gebalanceerde aandacht komt voor het totaal en niet alleen op wind en zon. In het najaar, zo bevestigde hij, zou het Vlaamse energiepact van staart gaan en hij ging ook nog eens een lans breken bij zijn federale collega Mevrouw Marghem om toch in actie te schieten met een federale pact zodat er een draagvlak komt op alle niveaus.

Belangrijker deze week was de bekendmaking van de CO2 doelstellingen voor 2030 voor alle Europese landen. Weinig verrassend waren de reacties en zoals steeds begint men met een rondje klagen. De uitzondering trouwens was Vlaanderen waar minister Schauvliege wel positief reageerde. Het zo snel negatief reageren door diverse actoren wijst op een instelling dat welk doel ook er één te veel is. Men wilt het liefst zo weinig mogelijk doen. Wellicht beseft men dat er een prijskaartje zal komen per CO2 ton dat eindelijk naar een niveau gaat dat realistisch is en vooral de maatschappij er toe zal aanzetten om nu eindelijk de uitstoot te reduceren.

België moet met zijn 36% reductie tegen 2030 een behoorlijke inspanning leveren, maar toch kan men zeggen dat dit eerder het minimum is en het ambitie niveau eigenlijk hoger zou moeten zijn. De 36% moet als een minimum gezien worden en men zou minstens 10% hoger moeten mikken gezien doelstellingen behalen niet eenvoudig is en men beter wat hoger kan mikken.

Dat dergelijke inspanningen een impact gaan hebben op iedereen zou wel duidelijk moeten zijn en hij zal ook echt voelbaar worden. Men kan zelfs zeggen dat onze manier van leven anders dient te worden om dit mogelijk te maken en een wereld achter te laten voor de volgende generaties die leefbaar zijn. Er zijn trouwens ook positieve kanten aan dit verhaal want er zullen vele nieuwe investeringen nodig zijn en daar zal de economie wel bij varen. Het probleem is dat dit niet noodzakelijk goed zal zijn voor de gevestigde waarden (lees de huidige grote bedrijven) die hun verdienmodel nog vaak halen uit enerzijds het gebruik van fossiele brandstoffen of anderzijds zoveel te produceren en consumeren ongeacht de impact op mens, dier en milieu.

Deze partijen zullen al hun macht aanwenden en de politiek zal dapper moeten zijn om hier aan te weerstaan en tegelijkertijd ook alle landen dienen mee te krijgen zonder uitzonderingen. Er is dus veel werk aan de winkel en dat is goed nieuws voor ons allen.

Oranje Boven

De titel is niet geheel toevallig gekozen nu de koorts stijgt in Nederland over de eerste loting van de SDE+ 2016 subsidie rond deze periode. Velen zijn geroepen om hun project te laten goedkeuren, de noodzakelijke ondersteuning te bekomen om hun investeringen te kunnen doen.

Het is dan ook jammer dat velen meedoen tegen beter weten in gezien er breed gespeculeerd wordt dat de bulk van de eerste tranche van de subsidie naar het verbranden van hout zal gaan in kolencentrales. Deze op z’n zachts gezegd verdachte manier om licht groene stroom te produceren is in Nederland al jaar en dag een middel om snel te voldoen aan de doelstellingen die ieder land zich heeft gesteld om voldoende groene stroom te produceren.

Het gekke is dat iedereen zowat bevestigt (inclusief vele politici en ambtenaren) dat het verbranden van houtpallets/chips in kolencentrale niet duurzaam is en op lange termijn ook zo goed als niks bijdraagt tot het behalen van dezelfde doelstellingen. En toch verbrandt men miljarden euro’s, omdat men eenvoudig weg niet bereid is om dappere keuzes te maken, ook al kunnen deze op korte termijn betekenen dat landen zoals België en Nederland niet voldoen aan de doelstellingen van 2020 en 2030.

Het nastreven van arbitraire en voor een deel “top down” percentages per land om te voldoen tegen 2020 mag geen wedren zijn, maar moet als doel hebben om naar 100% duurzaam te gaan. Het mag duidelijk zijn dat het verbranden van miljoenen tonnen hout pallets/chips niet bijdraagt aan het lange termijn doel.

Dat men nu als argument gebruikt dat men anders op het strafbankje komt is een drugreden daar de straf veel lager zal zijn dan de miljarden die we als bevolking nu gaan uitgeven.

In België is het probleem gelijkaardig en ziet men de gieren nu al rond de stervende centrale in Langerlo vliegen. De 2 miljard euro die de vorige Vlaamse regering opzij had gezet om nog meer hout te verbranden hoopt deze regering nu uit te geven aan andere zaken. Er wordt door de politieke bevoegde ministers zelfs alles aan gedaan om biomassa in een slecht daglicht te stellen en dat is er dan weer over. Er is niks mis met kleinschalige biomassa op voorwaarde dat de brandstof uit hetzelfde land komt.

De geruchten gaan in Vlaanderen weer in volle gang, de nv-a zou de 2 miljard euro graag uitgeven aan andere zaken ook al is voor mij evenmin duidelijk wat het lange termijn objectief is, hopelijk niet aan Tesla batterijen… Minister Turtelboom wil de 2 miljard euro dan weer gebruiken om de Turteltaks te verlichten voor de bevolking wat op zich wellicht nuttiger is ook al denk ik dat beide nodig zijn.

Dat de investeringen nu eenmaal fors achterblijven is het gevolg van onder andere politieke beslissingen om voor het korte termijn gewin te gaan (lees het langer openhouden van de kerncentrales en relatief kleine vergoeding de Oude Dame daar dient voor te betalen) en er dienen dus wel degelijk nieuwe impulsen te komen op basis van een lange termijn strategie.

En daar schort het zoals we weten al lang aan, gisteren zei een collega uit onze industrie nog haarfijn, hij had tevens de moeite gedaan om de beleidsnota van mevrouw Turtelboom te lezen en kwam terecht tot de conclusie dat er werkelijk niks in stond dat nog maar leek op een visie of keuze voor de toekomst.

Deze minister wordt stilaan ziek in hetzelfde bedje als haar voorgangster door te kiezen voor korte termijn spelletjes. Zo zouden de leveranciers nu gepest worden, omdat deze de draak hebben gestoken met de zogenaamde Freya/Turteltaks en over de beleidsnota in verband met de distributienetten. Dat men opdracht geeft om regelgeving te schrijven om leveranciers het leven moeilijk te maken is werkelijk bijna niet te geloven op een moment dat velen het al zo moeilijk hebben en duidelijkheid willen over hun toekomstige rol.

Dat men in Vlaanderen geen lange termijn energiepact wilt bouwen met alle andere regeringen is één ding, maar dat men nu ook nog kinderachtige spelletjes gaat spelen over de rug van onze bedrijven en gezinnen slaat alles. Wellicht zijn mijn bronnen niet volledig of zelf foutief alleen betwijfel ik dat gezien de nabijheid waarin zij verblijven bij de diverse kabinetten.

Terugkomend op Nederland en actuele loterij bewijst dit dat ook hier men halsstarrig vasthoudt aan een beleid dat al jaren niet gewerkt heeft en als resultaat geeft dat Nederland fors achterloopt op zijn eigen doelstellingen.

Dromen realiseren of status quo?

Ooit zij iemand: “I have a dream” en hij begon met een betoog over het verwerven van gelijke rechten voor alle mensen ongeacht ras en afkomst, hij vocht voor zijn eigen achterban die al vele jaren gediscrimineerd werden. Op zich vroeg hij niets speciaals, zelfs allemaal normale en vanzelfsprekende zaken. En toch bleef zijn toespraak hangen, omdat hij op dat ogenblik iedereen een spiegel van zijn geweten voorhing en het beeld oogde niet fraai. Van schaamte moest de meerderheid toegeven dat men verkeerd was geweest, maar dat wil niet zeggen dat de strijd voorbij is. Nog steeds heerst er veel onrecht in de wereld en denken sommigen dat zij beter zijn dan anderen.

Aan de andere kant had je in dezelfde periode president Kennedy die in 1961 zei: “Voor het einde van dit decennium wandelt er een man op de maan”. Iedereen geloofde in het begin niet dat dit mogelijk was, omdat het nog nooit gedaan was en de technologie zelfs voor een groot deel ontbrak.

Nu zult u zich afvragen of dit een filosofische sessie wordt, maar dat is niet mijn bedoeling. Mijn stelling is dat wat wij voor onze sector nodig hebben niet meer dan normaal is, het streven naar een duurzame energiehuishouding voor onze elektriciteit, warmte en mobiliteit is niet meer dan normaal en zelfs vanuit technologisch oogpunt voor een deel zeer goed haalbaar.

Aan de andere kant is het inderdaad ook zo dat niet alle oplossingen wellicht volledig beschikbaar zijn, maar waar is de ambitie gebleven om toch alvast van start te gaan? Natuurlijk zou je kunnen zeggen dat de vele windmolens en zonnepanelen een start zijn alleen weet ik niet of dit als bewijs kan gezien worden dat we hebben nagedacht over de volledige techniek om tot op de maan te geraken.

De uitdaging om ervoor te zorgen dat de mensheid geen (of verwaarloosbaar) negatieve impact meer heeft op het milieu, klimaat en zichzelf is van dezelfde grootorde vanuit technisch oogpunt als de landing op de maan in 1969, maar zeker niet moeilijker gezien we vandaag over technieken en software beschikken die miljoenen maal sterker en sneller zijn.

Het is zoals het lezen van de krant, natuurlijk is 90% van wat wij lezen slecht nieuws, omdat dat nu eenmaal kranten verkoopt en goed nieuws niet. Onze primaire gevoelens van angst, haat en woede overheersen nog steeds onze manier van kijken naar de dingen. Wat we lezen wordt door ons brein als de algemene waarheid aangenomen en dat deel van de hersenen dat ons extra waakzaam maakt bij gevaarlijke momenten houdt de mythe van slecht nieuws in stand. Zo lijkt het net dat wij vandaag in een gevaarlijke wereld leven gezien de media dit ons iedere dag opnieuw presenteert terwijl we vanuit historisch perspectief gezien we het nog nooit zo goed en veilig hebben gehad.

Ook al is de welvaart in de wereld nog steeds slecht verdeeld toch maken we grote vooruitgang en iedere dag zijn er minder mensen die leven in armoede.

Terugkomend op onze eigen lokale energieproblematiek blijft de waan van de dag nog heersen ook al wordt er wel nagedacht over vraagstukken: wat na het sluiten van de al oude kerncentrales? Dat we op geleende tijd leven is al genoeg bekend, maar dat daardoor de oplossingen al uitgewerkt zijn is verre van zeker.

Er bereiken mij steeds meer signalen dat Vlaanderen op zijn eiland zelf naar definitieve oplossingen wil streven. Een illusie voor wat onze sector betreft al wilt dat niet zeggen dat een lokale strategie wat betreft woningbouw en hoe deze energie efficiënt te maken zeker kan bijdragen aan een duurzamere huishouding. Kijkt men echter naar onze huidige uitstoot en de daar bijhorende luchtvervuiling dan is er een veel grotere omslag nodig die we perfect kunnen inzetten.

Vlaanderen kan natuurlijk ook zijn ondersteuningsbeleid wijzigen om meer duurzame energie uit te bouwen, maar we zien al jaren dat ons certificaten systeem door zijn eiland werking niet houdbaar is. Het gaat zelfs zo ver dat binnen ons kleine landje er een verschillende visie heerst ten noorden en ten zuiden van het land. Voor de uitbouw van een duurzaam elektriciteitsnetwerk en bijbehorende zaken zoals productie en opslag heeft dat geen enkele zin en werkt het zelfs contra productief. De versplintering van middelen en mogelijkheden tussen de twee regio’s zorgt ervoor dat wij als land veel minder aantrekkelijk worden om investeringen binnen te halen.

We zien nu ook in de media de eerste bewijzen dat de diverse leveranciers er genoeg van hebben en er nu dringend ingrijpende wijzigingen moeten komen om ze in ons land te houden.

Als zelfs nog kleinere landen zoals Luxemburg durven dromen om het centrum te worden van de handel in grondstoffen uit de ruimte dan dienen we dit alleen maar toe te juichen. Waar is de visie voor de toekomst van ons land dames en heren, politici en in welke richting willen wij gaan?

Wekelijkse saga gaat door; lek in Doel 3

Of de duivel ermee gemoeid gaat, ook vorige week was het weer prijs voor de Oude Dame Engie/Electrabel/GDFSuez. We zitten tijdelijk op een wekelijks ritme waar wel één van de kerncentrales het begeeft of stilgelegd moet worden.

Toeval? Kan best, gezien het nu eenmaal technische installaties zijn, maar het aantal kleinere en grotere defecten geeft niet direct aanleiding tot een gevoel van veiligheid. Het is echter nog te vroeg om hieraan conclusies te verbinden want het zijn nu eenmaal complexe installaties die ook nog eens een tijd hebben stilgestaan.

Nu is stilstaan nooit goed en zijn dit soort problemen wel wat te verwachten alleen zal de toekomst uitwijzen of het van voorbijgaande aard is. Eén ding is zeker mochten de incidenten aanhouden dan komt de hele verlenging van de levensduur terug op tafel. Wellicht nog eerder door druk van de buurlanden dan van de eigen oppositie in dit land.

De oppositie lijkt toch ook wat aan metaalmoeheid te lijden wat dit onderwerp betreft, ook al omdat aan Franstalige kant zowat iedereen behalve Ecolo pro kernenergie lijkt, want het verzet stopt wel heel snel.

De gevolgen van dit ingrijpen in de markt(de overheid die voorziene sluitingen terugdraaid waardoor de reeds verzadigde markt van oude en afgeschreven kolen- en kerncentrales de markt voor nieuwe investeringen onmogelijk blijft maken) zinderen nog volop na en de eerste handdoeken vliegen al richting de ring, de markt zit tijdelijk in een negatieve spiraal waarbij iedere gesubsidieerde MW die nieuw in dienst wordt genomen deze neerwaartse trend nog versterkt.

Met de huidige marktprijzen op de diverse stroombeurzen kun je er zelfs van uitgaan dat welke nieuwe productie we ook moeten gaan bouwen hij volledig gesubsidieerd zal moeten worden ook al zal dit een tijdelijk fenomeen zijn. Hoe langer de stroomprijzen op de beurs laag blijven hoe groter het tekort in de toekomst zal worden.

Ondertussen is het jaar bijna voorbij en is het altijd de moeite waard om even terug te kijken alvorens vooral onze goede voornemens voor het volgende jaar op papier te zetten. Men kan toch stellen dat we binnen dit jaar van mogelijke tekorten van elektriciteit naar overschotten zijn gegaan en dat allemaal binnen hetzelfde jaar.

De stroombeurs is werkelijk geïmplodeerd en de 10 euro per MWh die er is afgegaan kost de producenten meer dan 600 miljoen euro aan inkomsten (er van uitgaande dat we zo’n 60 TWh zelf geproduceerd hebben en een 20 TWh hebben geïmporteerd). Aan de andere kant is er een forse besparing voor de zware industrie en alle andere verbruikers van energie. Er zit natuurlijk wel een paradox in dat op het moment wij kreunen onder historisch hoge temperaturen en het akkoord van Parijs duidelijk maakt dat fossiele brandstoffen uit den boze zijn op termijn deze zelfde grondstoffen zeer goedkoop staan.

Of het nu om steenkool, olie of gas gaat, de laatste tien jaar zijn ze niet meer zo goedkoop geweest. De oorzaak kan dan momenteel eenvoudig zijn daar het aanbod van elektriciteitsproductie groter is dan vraag, maar het gebruik van deze vervuilende stoffen gewoon over laten aan de heilige marktwerking werkt nefast voor de doelstellingen van het akkoord van Parijs.

Lokaal zijn er wel ingrepen om het gebruik van diesel te ontmoedigen wat zeker positief is te noemen, alleen stelt men de mensen direct voor een voldongen feit. In plaats van een maatregel vijf jaar op voorhand aan te kondigen zodat mensen hun gedrag kunnen aanpassen en in plaats van een diesel wagen een ander type motor nastreven wordt iedereen per direct gestraft. Zo krijgt een goede maatregel direct en terecht het label van platte belastingsverhoging. Niemand gelooft dat men het klimaat of milieu voor ogen heeft gehad en men kan het zelfs kwalijk noemen dat men de lange termijn doelstellingen misbruikt voor dergelijk korte termijn gewin.

Positief is ook dat er volgend jaar (eindelijk) enkele nieuwe tankstations bijkomen voor CNG te kunnen tanken (aardgas) en dat er meer laadstations bijkomen voor elektrische wagens. Zelfs waterstof krijgt enkele symbolische tankstations bij ook al is het aantal zo klein dat hier geen noemenswaardig effect te melden valt.

Dit jaar is wel een verloren jaar geweest voor de ontwikkeling van de biogassector die schijnbaar geen enkel gehoor heeft gekregen in Brussel ook al blijft men verkondigen dat men in stand wilt houden wat er is. Een weinig ambitieus doel gezien het potentieel en wanneer we ons vergelijken met landen als Denemarken, Duitsland en zelfs Nederland. Het uitblijven van groen gas injectie is een ander raadsel, natuurlijk vergt dit net iets meer visie en kennis dan een tankstation openen, maar het effect is vele malen groter.

Voorspellen blijft moeilijk natuurlijk, maar 2016 kondigt zich toch aan als een jaar waarin grotere bewegingen te verwachten zijn van marktpartijen die zich terugtrekken uit onze Belgische markt en vooral een consolidatie van de (te)vele leveranciers. De terugkeer of beter gezegd de betonnering van de dominantie van de Oude Dame door haar gedurende tien jaar terug de bulk van haar productie te geven zal een aantal marktpartijen België links laten liggen gezien de al geringe omvang van ons land.

In dit licht wordt het vraagstuk van ieder toekomstige energievisie er vooral één die investeerders kan aantrekken en zal de overheid heel ver moeten gaan om dit mogelijk te maken. De kostprijs hiervan zal vele malen hoger liggen dan de inkomsten die men nu krijgt uit het langer openhouden van de kerncentrales (Doel 1 en 2). Ben er zeker van dat men dit niet beseft heeft en de rekening zal snel komen. Eerst zullen de gewesten duurzame vormen van energie beter moeten gaan ondersteunen (niet te lezen als meer, maar wel stabieler) om voldoende stabiliteit te geven qua rendement. Ook is dit nodig om de concurrentie met onze buurlanden aan te kunnen.

Zelf zal bijvoorbeeld voor ons als duurzame investeerder de meeste aandacht gaan naar nieuwe projectontwikkeling in Nederland gezien de overheid daar de omslag lijkt te maken en duidelijke doelstellingen naar voren heeft geschoven. Voor een partij als bijvoorbeeld Eneco (thuismarkt is historisch vooral Rotterdam en Utrecht) zal haar thuismarkt toch alleen maar aan belang winnen en zullen er keuzes gemaakt moeten worden gezien de splitsing in Nederland onafwendbaar is geworden.

Ik wens al mijn collega’s binnen en buiten het bedrijf veel succes en wijsheid toe zodat we kunnen blijven denken in oplossingen en kleine stapjes vooruitzetten. Voor de overheid hoop ik dat alle gewesten inclusief Vlaanderen het federale initiatief van een energiepact/akkoord gaan steunen in plaats van tegen te werken want alleen samen kunnen we de energiehuishouding voor de komende decennia bewerkstelligen.

Hoera Parijs en wat nu?

De show is voorbij en hij was geslaagd. Zoals in een goede film was er een mooie apotheose en zong iedereen samen “Let it be” of een variant. In koor kwam men tot de conclusie dat men getuige was geweest van iets historisch en zelfs de meest kritische stemmen durven niks meer te zeggen of zijn na twee weken mee bedwelmd door dit klimaat orgie. Woorden zijn soms als drugs. Als je er genoeg van hebt geproduceerd, voel je je verdoofd en wordt alles mistig.

Oh ja, ik heb zondagmorgen om half acht de moeite genomen om de 31 gepubliceerde bladzijden van het akkoord te lezen. Voor degenen die deze taaie juridische kost ook willen doorkauwen, ga direct naar de annex zijnde het eigenlijke akkoord.

Niet dat het dan beter wordt maar de juridische tekst wordt gedeeltelijk vervangen door een politieke tekst en daardoor zijn er toch veel minder verwijzingen naar andere delen in de tekst. Volgens mij waren de juristen mede bedwelmd of hebben zij gewoon hun werk goed gedaan want de verwijzingen naar andere paragrafen komen terug in iedere paragraaf over meer dan 20 bladzijden waardoor je eigenlijk niet meer weet wat waarnaar refereert. De enige oplossing is alle bladzijden af te drukken, naast elkaar te leggen en verbanden proberen te tekenen.

Wellicht is dit rookgordijn ook nodig omdat er zo weinig inhoud instaat, de concrete zaken heeft u ongetwijfeld op het nieuws gehoord en wees gerust, verder heeft u niks gemist. In de tekst staat inderdaad dat het doel is om de opwarming van Moeder Aarde tot twee graden te beperken met zelfs een streven naar maximum 1,5 graad verhoging. Nu ben ik geen wetenschapper maar ik kan mij herinneren dat we vandaag al aan een slordige 0.9 graden opwarming zitten dus blijft er nog 0.6 graden over als marge. Dat betekent dat we volgens wetenschappers maximum tijd hebben tot 2050-2070 om naar een nul uitstoot maatschappij te gaan met de uitzondering van uitstoten van waterdamp.

Nu is optimisme een “moral duty” en het akkoord heeft als verdienste dat het er is en dat landen moeilijk meer kunnen zeggen dat ze het niet geweten hebben. Als men in 2050 terugkijkt op het keerpunt dan kan dit akkoord de verdienste krijgen dat het de eerste keer was dat de wereld erkende dat we een probleem hadden en wat het doel was om het probleem op te lossen of toch in ieder geval beheersbaar te houden.

Met het doornemen van de tekst werd ik echter niet vrolijk van de woordkeuzes, veel zinnen beginnen met, “aandringen”, “partijen erkennen”, “we zullen of we zouden”, etc. Dit soort woorden lezen gewoon als vrijblijvend en in heel het akkoord staat geen enkele datum, geen enkel doel zoals bijvoorbeeld x% CO2-reductie” en vooral geen enkele afdwingbaarheid. Sterker nog: nadat landen dit akkoord getekend hebben, kunnen ze vrolijk na drie jaar hun goedkeuring opzeggen zonder enig gevolg. Van de luchtvaart en scheepvaart is helemaal geen sprake meer, waarom weet niemand.

Positief is dat er jaarlijks 100 miljard dollar beschikbaar zou komen om de zwaarst getroffen ontwikkelingslanden te ondersteunen en een continent zoals Afrika te gaan helpen om direct naar duurzame energie te gaan gezien velen zelfs nog geen beschikking hebben over elementaire zaken zoals elektriciteit. Het was wel triest om te zien dat de BRIC landen met dan vooral China en India op kop liever geen financiële bijdrage wensen te leveren onder het mom dat het vooral de geïndustrialiseerde landen zijn die historisch tot nu toe de 0.9 graden opwarming hebben veroorzaakt. Voor een deel correct maar de laatste twintig jaar bijvoorbeeld heeft China een grote steen bijgedragen tot deze opwarming.

Het is vooral af te wachten of landen zoals België en Nederland dit akkoord gaan aangrijpen om nu echt werk te maken van een duurzame transitie die volgende generaties niet opzadelt met onze vervuiling. Het pleidooi alsof België dan een goede leerling zou zijn kan dan wel kloppen wat CO2-uitstoot betreft voor onze elektriciteitsproductie maar schoon is zij in het geheel niet. We gaan nog tientallen generaties, zo niet honderden, opzadelen met de opslag van zwaar vervuild en gevaarlijk radioactief afval waar de mensheid totaal geen ervaring mee heeft gezien het de eerste keer is. Trouwens is België een zeer slechte leerling wat CO2 betreft getuige de armzalige luchtkwaliteit waar wij vaak mogen in leven. Dat neemt niet weg dat bijvoorbeeld het maken van een lange termijn energiepact perfect past in de tijdsgeest van dit akkoord en onze diverse regeringen samen nu het heft in handen dienen te nemen.

Dit akkoord kan zeker een startpunt zijn maar sterk is het zeker niet, geen enkele afdwingbare bekentenis buiten gezichtsverlies is gewoon niet voldoende. Dat minister Fabius en president Hollande echt eender wel akkoord wilden is te begrijpen gezien ze zondag weer verkiezingen hebben in Frankrijk. Positief is wel dat een aantal bedrijven mee liften op dit akkoord en al hebben toegezegd klimaatneutraal te willen worden. Hierin zit waarschijnlijk nog het meeste potentieel gezien zowel bedrijven als mensen een betere wereld wensen voor hun kinderen. Het was toch wel wrang om in Peking deze week te zien dat men naar code rood moest gaan, toeval? Wellicht gaf Moeder Aarde ons een zoveelste signaal.

En toch zouden er nog dergelijke grote conferenties moeten gehouden worden maar dan over de manier waarop de mens de aarde beheert. Hoeveel mensen kunnen in welvaart leven en hoeveel mensen kan de aarde aan? Einstein zei het al lang geleden, volgens hem was het grootste risico voor de wereld en mensheid naar de toekomst toe de ongebreidelde groei van het aantal mensen. Hier schuilt trouwens een veel grotere uitdaging voor de beperking van uitstoot maar men durft dit niet aan. We gaan van 1 naar 2 miljard auto’s de komende twintig jaar, Afrika gaat van 1 naar 2 miljard mensen.. Hoe rijm je dat met minder vervuiling, minder uitstoot?

Het lijkt dat mijn stelling dat klimaat een optie is geworden enige nuance behoefd, de mensheid heeft met het klimaat een compromis gesloten in de hoop dat het klimaat ons opties zal geven. Wat denkt u zelf?

Parijs 2015

U bent de laatste dagen wellicht al voldoende platgeslagen met berichten over de klimaatconferentie in Parijs, maar daarom is het resultaat niet minder belangrijk. Nochthans is Parijs maar een kleine stap in een lang proces om naar een duurzame economie en samenleving te evolueren tegen 2050. Alleen afspraken maken over de reductie van onze CO2-uitstoot gaat lang niet voldoende zijn, ook onze economie in zijn geheel dient duurzaam te worden.

Op dit ogenblik is alleen al de ganse informatietechnologie wereldwijd goed voor 10% van het energieverbruik en dit blijft snel stijgen. Een gemiddelde Google sessie kost evenveel energie als een ketel warm water koken. Dat we alleen al dit jaar ongeveer 1 miljard tablets en andere technologietoestellen produceren en verkopen, betekent een enorme uitstoot. Iedere geproduceerde slimme telefoon kost evenveel elektriciteit als het elektriciteitsverbruik van drie maanden voor een heel gezin. Zo kunnen we nog lang doorgaan om duidelijk te maken dat de consumptiemaatschappij in zijn geheel niet duurzaam is en vooral niet houdbaar op middellange termijn.

Ook onze mobiliteit en dus onze persoonlijke bewegingsvrijheid gaat nog verdubbelen binnen de volgende 15 jaar en voor wagens betekent dit van 1 naar 2 miljard voertuigen, maar datzelfde geldt evenzeer voor de luchtvaart. Dat deze groei hoofdzakelijk dient te gebeuren met mobilteit die geen uitstoot veroorzaakt, is noodzakelijk om de temperatuursstijging verder tegen te houden.

Als je alleen al bovenstaande verwachte groeicijfers loslaat op onze huidige samenleving en de manier waarop we energie gebruiken, dan stijgen onze uitstootcijfers nog met tientallen procenten waar ze zouden moeten dalen. Nu zal technologie ook een deel van de oplossing aandragen om efficiënter om te gaan met energie. Binnen de volgende tien jaar zullen onze toestellen thuis verbonden zijn met slimme technologie die alleen hier al tot 15% minder energie zullen verbruiken.

Dat tegen 2040 ongeveer 70% van de wereldbevolking in steden zou kunnen wonen, zal ook het gemiddeld energieverbruik doen dalen, gezien een gebouw met veel mensen nu eenmaal efficiënter te verwarmen is.

Ook België dient deze omslag te maken en elektriciteit lijkt een belangrijke drager te worden hiervoor. De overheid dient het gebruik van fossiele brandstoffen ieder jaar duurder te maken ten opzichte van elektriciteit, zodat mensen en bedrijven ook gaan kiezen voor zaken zoals warmtepompen, elektrische wagens of eigen lokale productie via zonnepanelen. Maar ook onze infrastructuur dient aangepast te worden zodat mensen aan de pomp kunnen kiezen uit elektriciteit, waterstof of groen gas. Als we erin slagen om zowel onze verwarming als mobiliteit te verduurzamen, zijn wel al meer dan halfweg.

Dat ons huidig economisch model niet houdbaar is bewijzen bovenstaande getallen van verwachte groei en hier zal een nieuw evenwicht dienen te worden gevonden. Eén tussen persoonlijke vrijheid om op ieder ogenblik te gaan en staan waar je wilt en de eerlijke verdeling van welvaart tussen alle lidstaten. Europa zal in Parijs het voorbeeld moeten geven dat zij in staat is om zichzelf om te vormen tot een unie die ook rekening houdt met de impact van onze manier van leven op het klimaat, dier en mens.

Tijd rijp voor een doorbraak?

Dezer dagen vallen de records als bladeren van de bomen, mama klimaat zet haar beste beentje voor om dag na dag ons aangenaam te verrassen met recordtemperaturen. De eerste dagen van november zijn op zich allemaal goed voor een recordtemperatuur, zowel overdag als ‘s nachts. Wellicht wilt Moeder Aarde ons een bericht sturen richting Parijs en kunnen we hopen op terrasweer in december?

Zo’n vaart zal het wel niet lopen, maar of toeval bestaat en deze extreme temperaturen voorbodes zijn op meer, dat zullen we wel zien. Vorige week kwam in Nederland het jaarlijks rapport uit, genaamd Nationale Energieverkenning 2015. Het lijvig werk geeft vooral een goede weergave van het actuele, maar de voorspellingen hebben toch een hoog speculatief karakter.

Voorspellingen kunnen we gerust laten voor wat ze zijn, maar een paar zaken ontbraken volledig in het rapport die toch wel als belangrijk kunnen aanzien worden. Toeval?

Hier enkele van de belangrijkste ontbrekende zaken:

– Er wordt nergens in het document melding gemaakt van het potentieel (en de noodzaak) om duurzame energievormen zoals wind en zon te kunnen opslaan en de impact die dit zal hebben op de werking van onze sector (zowel qua investeringen, werking van onze netten, dragers en gebruikers van deze energie en de kostprijs van deze gestockeerde energie). Indien duurzame energie nuttig en grootschalig wordt in onze toekomstige energiemix, dan zal opslag noodzakelijk zijn. Dit kan via batterijen diep in de lokale netten, maar meer nog kan windenergie bijvoorbeeld, naast elektriciteit te leveren (als het nodig is), ook omgezet worden in waterstof en/of gas. Men ziet nu al dat men in Duitsland op de grenzen botst van wat wind kan bijdragen (nuttig) gedurende windrijke dagen en dat grote hoeveelheden geproduceerde windenergie nu gratis de grens over gaan. Iedere geproduceerde KWh in de toekomst mag niet verloren gaan en het in reserve houden van massale hoeveelheden flexibele gascentrales is geen zaligmakende oplossing.

– Vraag : heeft men bewust opslag van elektriciteit achterwege gelaten?

– Biomassa, in uw rapport staat wel het belang van biomassa, alleen valt mij op dat het belang niet met cijfers werd onderbouwd. Zo is het bijstoken in kolencentrales eerder een randfenomeen en heeft dit eerder een bescheiden groeipotentieel gezien de beschikbare wereldreserves in houtchips/-pellets (120-140 miljoen ton). Wat nog opvallender is, is dat biogas niet als aparte productiebron vermeld staat, terwijl we vooral daar lokaal een enorme stroom aan afvalproducten van hebben zodat we deze niet per boot vanuit Canada dienen te halen (lees: de houtchips). Nederland heeft gemiddeld een 30 miljoen varkens die ieder jaar 30 miljoen ton mest produceren, doe daar de 3,5 miljoen runderen bij (stijgt naar 6-7 miljoen door het loslaten in Europa van de melkquota) die ieder 45-50 ton mest produceren en je hebt de mogelijkheid om relatief eenvoudig 3-5 BCM gas te maken. Hiervoor moet de overheid natuurlijk wel een beleid ontwikkelen wat we met het mest doen nadat het gas er is uitgehaald en het niet laten dumpen (wat nu gebeurt) op onze akkers. Biogas heeft in Nederland nog een groot groeipotentieel, alleen vergt dit een aantal aanpassingen aan wet-en regelgeving (en een aantal nieuwe beleidslijnen).

In relatie tot het eerste punt wil ik ook nog even de aandacht vestigen op de voordelen om een aantal zaken met onze zuiderburen (lees België) af te stemmen en zelfs voor een deel de strategie te integreren. Naast de goede inter-connectie op het vlak van gas en elektriciteit hebben we ook het grootste waterstofnetwerk in de wereld. Ook zijn de noden van België wat betreft elektriciteitsproductie zeer aanvullend gezien de krapte die zij kennen. Ook hebben beide relatief kleine open economieën er baat bij om nauwer samen te werken gezien onze grote buren (Duitsland, Frankrijk en Engeland) een eigen koers varen. Dit punt is natuurlijk een stuk moeilijker qua implementatie, maar in het verleden hebben beide landen met succes het initiatief genomen om Europa mee op te bouwen.

Hierbij de link waar je rapport zelf kunt downloaden (alleen voor de diehards gezien het rapport vlot over de 270 pagina’s gaat).

www.ecn.nl/nl/energieverkenning

Ik heb deze opmerkingen ook gestuurd naar de instanties in Nederland die dit rapport geschreven hebben met de vraag of bovenstaande onderwerpen bewust achterwege zijn gelaten.

Ik merk trouwens dat ook politieke partijen dezelfde doelen achterna lopen en dat de zogenaamde oplossingen heel veel op elkaar lijken. Wetende dat de huidige uitbouw van wind en zon absoluut geen oplossing vormen voor een succesvolle volledige uitbouw naar een duurzame energiehuishouding, toch opvallend te noemen. Nu gaat men de spreekwoordelijke kaas vaak halen bij anderen, maar toch hoop ik dat men open staat om te beseffen dat we nu al tegen de limieten beginnen aan te lopen van de eerste duurzame uitbouw. Of het nu financieel is door grote subsidiebedragen die ermee gemoeid zijn of de opgewekte groene stroom die massaal verloren gaat, we stoten nu al tegen de limieten.

Eén van de redenen kan zijn dat men vooral luistert naar fabrikanten over wat mogelijk is. Of je nu wagenfabrikant, windmolenfabrikant of energiebedrijf bent, ze vinden allemaal de weg naar de belangrijke beslissers. Zowat 80% van de gesprekken die onze Europese commissarissen van klimaat en energie voeren zijn met deze partijen. Men ziet ook dat men succes heeft met deze lobby-inspanningen naar het slap akkoord over de uitstoot van dieselwagens de komende jaren.

Nu, iedereen heeft hier boter op zijn hoofd, ook wijzelf. Klimaat is en blijft een optie, een “nice to have”, minder uitstoot zeker, maar dat mag niet ten koste gaan van werkgelegenheid, belastinginkomsten, marktpositie van dominante spelers, onze eigen keuzes, etc..

Positief blijft toch dat het nu vooral de individuele bedrijven en particulieren zelf zijn die steeds luider roepen op een globaal akkoord en hier actief aan meewerken en dat onze sector zichzelf aan het heruitvinden is en de spelers van vandaag niet noodzakelijk de spelers van morgen zullen zijn.

EnglishNederlandsFrançaisDeutsch
by Transposh - translation plugin for wordpress

Archives

Polls

Gelooft u dat België en de regio's hun duurzame objectieven 2030 zullen halen?


View Results

Loading ... Loading ...