1. Op 10 mei heeft Bruno Tobback een concreet wetsvoorstel gedaan om stappen te zetten in het openbreken van de Belgische markt voor stroomproductie. Het voorstel komt van tijd tot tijd naar boven in politieke middens maar tot nu toe nog nooit zo concreet. Het is eigenlijk wel wrang dat niet onze eigen minister van energie Magnette dit voorstel heeft gedaan, maar iemand uit de oppositie. Dit betekent wellicht dat het wetsvoorstel nog niet direct door de kamer zal gestemd worden, maar de huidige onderhandelingen met negen partijen om tot een nieuwe regering te komen maken dit wetsvoorstel wel goed qua timing. Mocht er een regering komen met de SPa erin dan zal dit wetsvoorstel de aandacht krijgen die het verdient

2. Tot nu toe is het toch vooral een tocht geweest door de barre woestijn met af en toe een luisterend oor die het goed meent met onze energiehuishouding. Ook nu weer hoor ik alleen maar het woord belastingen uit de monden van de onderhandelaars en ze begrijpen maar niet dat ze met vuur spelen. We hebben dringend nieuwe investeringen nodig voor de vervanging van onze oude parken. Het opbergen van de geplande bouw van, de gascentrales te Genk (van RWE-Essent) en in Geneffe (van Nuon) bewijzen gewoon dat het zeer moeilijk is om te concurreren met afgeschreven kerncentrales.

3. In onze sector moet men wel volhardend zijn om zijn doel te halen en wat mijzelf betreft zal ik op dezelfde nagel blijven slaan totdat men iets doet aan de marktwerking en herverdeling van de output van onze elektriciteitscentrales. Het is al vijf jaar geleden dat wij het idee hebben laten uitwerken maar het blijft relevant en wat nog opvallender is door gebrek aan nieuwe of betere oplossingen blijft het actueel. Het wetsvoorstel bewijst gewoon dat het een kwestie is van politieke wil om dit mogelijk te maken.

4. Wel denk ik dat er in het wetsvoorstel nog wat ruimte is voor het aanbrengen van meer detail over de verdeling van de inkomsten van de publieke nv en dat deze niet beperkt zou moeten worden naar de windmolenparken op zee. Toevallig of niet is het een bekende partijgenoot vanDhr. Tobback die jarenlang koning is geweest van de zee en de vrienden die erbij horen. Neemt niet weg dat de financiering van deze projecten op zee inderdaad een punt van aandacht is. Waar men nog wel iets kan leren van onze nuchtere noorderburen is dat men jaarlijks de rendementen in de gaten moet houden zodat er juist voldoende subsidie wordt gegeven in verhouding met de energieprijzen die op dat ogenblik gelden. De rendementen mogen zeker in deze fase redelijk hoog zijn gezien de grote en complexiteit om de projecten te kunnen realiseren. Eens deze parken eenmaal gerealiseerd zijn moet men echter wel waken over de betaalbaarheid gezien de grootte van deze parken. Een les hebben we ook gekregen van de zonnepanelenhype en de daarop volgende wilde reactie van de bevoegde minister, onze sector heeft geen baat aan overdaad maar net zo min aan bruuske wijzigingen.

5. Het is opvallend dat de Vlaamse socialisten zo actief zijn in onze sector. Of het nu Steve Stevaert is (via Infrax o.a.), Daniel Termont (Fluxsys), Dhr. Vandelanotte (offshore wind en jaren baas van de zee),  Freya van den Bossche (minister van Energie) of Bruno Tobback (mijn excuses mocht ik niet volledig zijn in de opsomming), die ze toch een erg warm hart toedragen. Dat we zowat de hoogste elektriciteitstarieven hebben van Europa terwijl ze zo actief zijn in onze sector is wel enigszins in contradictie met hun ideologie. Dat energie ook macht is zal wel voor niemand meer een verrassing zijn en we kunnen hopen dat dit wetsvoorstel het begin is van een wijziging ten bate van de bedrijven en inwoners van dit land.

Eerst en vooral wil ik de mensen bedanken voor hun reacties op mijn verzoek van vorige week om hun ideeën en meningen te krijgen over het nieuwe Vlaamse energiebedrijf.

Er waren ongeveer twee groepen van vragen die vooral neer kwamen op waarom en hoe, het waarom is een eerste vraag die je inderdaad kan stellen. Wat is het doel van dit initiatief en waarom doet men het? Het waarom wordt mij medegedeeld als we iets willen doen aan de dominantie van de oud monopolist(en) of als we nieuwe initiatieven willen ondersteunen. Wat zou hier het antwoord moeten zijn (volgens mij)? Bij het gebruik van overheidsgeld in een markt die zogenaamd geliberaliseerd is moet men zich terughoudend opstellen en dient men vooral als incubator te functioneren. Nu zijn de mogelijkheden beperkt daar de meeste belangrijke energie onderwerpen federale (lees nationale) bevoegdheden zijn en geen Vlaamse. Het feit dat dit initiatief zo langzaam tot ontwikkeling komt is trouwens voor een deel te wijten dat men nog steeds niet zeker is van het waarom, wat en hoe?

Het hoe en wat is op zich ook geen eenvoudige opdracht en de reacties in de mails waren toch eerder sceptisch zoals “het geld zal wel weer naar de vrienden gaan van diverse politieke partijen” of van we zien nu al dat bepaalde politici zich positioneren in de raad van bestuur van dit nieuwe initiatief. Voor een deel is het waar dat bepaalde partijen (zowel politiek als privé) zich al in hun handen wrijven voor de verdeling van 200 miljoen euro aan hun regio’s en/of verwante vrienden, maar het is aan iedereen om erover te waken (zowel de sector, de media als het parlement) dat dit niet gebeurt.  Men kan bijvoorbeeld ervoor zorgen dat in de raad van bestuur niet met zitpenningen wordt gezwaaid (alleen symbolisch) en tevens een deel van de bestuursleden uit de privésector laten komen en minstens ook twee neutralen (bijvoorbeeld uit Nederland om zeker te zijn dat er ook neutralen in zitten zonder enige eigen belang en dus boven iedereen kunnen acteren).

Als men eenmaal weet wat men wil gaan doen (het waarom is de visie, het wat is de missie en het hoe de doelstellingen) dan moet men deze missie en doelstellingen eerst laten onderzoeken via onder andere economische impact studies om het maximale effect te bekomen. Men dient te streven naar een maximaal economisch effect met de grootst mogelijke technologische toegevoegde waarde (niet vergeten dat onze sector nood heeft aan innovatie en Vlaanderen zijn grootste troef moet gebruiken namelijk onze hersenen). Bijvoorbeeld werkgelegenheid kan één van de dragers zijn van de visie van dit bedrijf daar ook de regio’s deze moeten optrekken, dit heeft dan als voordeel dat uit de analyses direct kan gekeken worden of er werkgelegenheid (direct en indirect) extra komt met meer toegevoegde waarde dan alleen maar het geld dat men erin stopt. Zelf heb ik steeds veel gehad aan economische impactstudies daar ze soms zelfs helpen om een richting te kiezen voor een goed idee en je ook al contacten legt met de maatschappij in je vraagstellingen.

Reclame:

Dat wij in Vlaanderen allang een Calimero gevoel hebben is genoeg bekend, maar is het nu echt nodig om onze energiebedrijven steeds te vergelijken met kleine fictieve figuren. Na de al jarenlange lopende campagne van Luminus met de dwergen/elfen met het rode haar hoor ik sinds enige dagen van zowel Nuon als Essent supermannetjes en andere dwergen over de radio. Of hebben deze bedrijven allemaal hetzelfde reclamebureau of krijgen ze gezamenlijke korting voor dezelfde inhoudelijke campagnes? Iedereen weet dat ik mij meestal ver houd van de retailmarkt qua reacties ook al is heb ik hier het meeste ervaring in, maar het moet toch anders kunnen dames en heren marketeers! Ons product voldoet aan een basisbehoefte (lees commodity product) en kan men zich best onthouden aan sprookjesfiguren (of fictieve supermannen) en communiceren waar de klanten behoefte aan hebben. Als ik in Nederland ben en ik zie en hoor de campagnes van de Nederlandse Energie Maatschappij (een jonge en kleine leverancier op de Nederlandse markt) dan zijn deze direct en duidelijk in hun communicatie of je er nu van houdt of niet. Verder gebruiken ze ook bekende personen en blijft hun boodschap zo beter hangen, geloof dat Mr. Clooney op z’n eentje ook een bepaald koffiemerk wereldwijd heeft laten exploderen). Mijn excuses op voorhand mocht ik iemand gekwetst hebben, maar jullie kunnen en verdienen beter!

Het was weer even geleden maar er komt wellicht enige vooruitgang in de ambitie van Vlaanderen om meer greep te krijgen op de toekomst van ons energiebeleid door actief mee te gaan werken aan nieuwe initiatieven.  Meer dan een jaar geleden werd er voor het eerst gesproken over dit initiatief en sindsdien is er nog niet veel gebeurd. Nu heeft men in het Vlaams parlement de volgende stap genomen en afgesproken dat er gewerkt gaat worden aan de uitbouw van een onderbouwde strategie alvorens van start te gaan, dit zou gaan gebeuren in een daarvoor opgerichte commissie die voor of na de zomer van start zal gaan.

Op zich is het goed om eerst te bezinnen want men moet goed weten wat men niet gaat doen met 200 miljoen euro die men zou willen investeren in onze sector. De aankondiging van dit bedrag heeft al een aantal mensen in beweging gezet om hun deel te krijgen maar hiervoor is het veel te vroeg.  Het belang dient in eerste instantie uit te gaan van een voordeel voor de gemeenschap/samenleving als de overheid zich gaat bewegen in een zo gezegde geliberaliseerde markt.  Waar dient of kan men niet op focussen in de strategie van dergelijk bedrijf.

1)      Geen nieuwe leverancier, dit deel van de markt is al geliberaliseerd en is het laatste deel van de schakel van onze energiewaarde keten.(lees heeft geen zin als je geen eigen productie  of ervaring hebt op dit domein).

2)      Geen grootschalige productie, gezien het beperkte budget kan men hier geen projecten in gaan ontwikkelen.

3)      Geen investeringen in netwerk, dit dient te gebeuren door de netwerkbedrijven.

4)      Geen investeringen in duurzame productie, hiervoor zijn al de nodige middelen in de markt. (Uitzondering kan gemaakt worden voor onderdelen die achterblijven in de duurzame energiemix zoals de ontwikkeling van groen gas(lees biomassa die groen gas maakt)).

5)       Geen investeringen buiten België, de middelen die er zijn dienen zoveel mogelijk in een beperkt aantal doelen geïnvesteerd te worden om zo het grootste effect te krijgen.

Wat dan wel? Hierover heb ik vroeger al enige zaken geschreven en ik zou graag eerst jullie opmerkingen en ideeën krijgen zodat ik deze kan publiceren op deze blog (anoniem) en hierover mijn commentaar geven (indien gewenst natuurlijk).Wel ben ik ervan overtuigd dat de overheid als incubator dient te werken en zijn middelen moet maximaliseren in samenwerking met de privésector. Met 200 miljoen euro kun je mits de juiste strategie enkele miljarden toegevoegde waarde creëren maar dat heeft alleen maar zin als je samen aangeeft waar de focus zal leggen.

Laat me even iets weten via beneman@telenet.be of Andre.jurres@npgenergy.be 

Alvast bedankt!

Na een dag of tien weg geweest te zijn kreeg ik berichten uit België dat er in energieland op dit ogenblik niet veel te beleven valt en voor een deel klopt dit wel. De regering lopende zaken verzuipt zich helemaal in het dossier over de zogenaamde winsten van Electrabel op zijn kerncentrales. Op de valreep kreeg ik het vragenuurtje in het federaal parlement nog mee en het was wederom geen mooi zicht om het onvermogen te zien waar zowat iedereen aan schijnt te lijden. Ook degene die schieten op dit nieuwe fiasco komen niet met oplossingen en hebben zelfs vaak meegewerkt aan het huidig probleem. 

Zowel de Creg als de Nationale Bank zijn nu al opgeofferd om toch tot een conclusie te komen die de regering wilt horen en dat is: “We willen meer hebben dan de 250 miljoen euro die onder Van Rompuy nog werd afgesproken”.  Het gaat gewoon plat gesproken over geld, véél geld dat het federale budget wat moet ontlasten ongeacht de gevolgen op lange termijn.  Zelf ben ik geen voorstander van een jaarlijkse bijdrage/belasting door Electrabel zonder dat er een toekomstig beleid aan wordt gekoppeld. Het schouwspel in het parlement was echt van een zeer bescheiden niveau ondanks de tussenkomst van de directie van de Creg die terecht in de aanval ging. Zoals ik vorige keer al had geschreven, heeft het weinig zin om een welles-nietes spelletje te spelen over het juiste bedrag/winst als je geen toekomstig beleid hebt dat voor een betere energiehuishouding gaat zorgen.  De enige waarde die men mag hechten aan al deze berekeningen is dat je dan enige onderbouwing hebt van je toekomstig beleid (lees hoe ga je nieuwe investeringen betalen).

De kranten zijn goed gevuld en de meningen van diverse eminenties (vooral uit universitaire hoek) geven allemaal een collectief ongenoegen weer. Opvallend genoeg is er vooral kritiek en zeer weinig opbouwende ideëen te vinden qua oplossingen.  Daar bovenop kwam dan ook nog het “nieuws” dat minister Magnette ineens vindt dat de twee oudste kerncentrales in Antwerpen toch toe kunnen vermits er voldoende nieuwe capaciteit is/wordt bijgebouwd om deze te vervangen. Dit op een moment dat België groot importeur is geworden (10-15% van zijn elektriciteitsbehoefte komt uit Frankrijk en Nederland) lijkt me dit toch een eigenaardige conclusie en dan vooral nog in ons belangrijkste economisch zwaartepunt zijnde de Antwerpse Haven en zijn grote bedrijven. Van een minister van energie verwacht je toch nog enkele jaren een onderbouwd energiebeleid en geen populaire oneliners die trouwens ingaan tegen het huidig regeringsbeleid. Hiermee wil ik niet zeggen dat ik een voorstander ben van kerncentrales zo dicht bij woonkernen (ik kan zelf de koeltorens van Doel zien als ik thuis in Antwerpen ben). Liever vandaag dan morgen zonder kernenergie, maar wel met enig realisme voor de alternatieven van vandaag zoals gas, kolen, etc. Nog meer CO₂ de lucht in pompen is geen optie voor ons dicht bewoond land met zijn grote industrie.

Het single buyer principe waar de overheid tijdelijk (totdat er voldoende evenwaardige marktpartijen zijn (minimum vier tot vijf) en er voldoende nieuwe investeringen die ons oude productiepark gaan vervangen) zich tussen de producent de groothandelsmarkt gaat plaatsen om zo de markt te gaan herverdelen en deze markt ook kan gaan stimuleren.

Hoe gaat dit in zijn werk?

1)    De overheid koopt de elektriciteitsproductie uit de afgeschreven kerncentrales en kolencentrales tegen kost + een redelijke marge van de eigenaren;

2)    De overheid biedt deze elektriciteit in verschillende blokken aan (“baseload en peakload”) tegen de marktprijs in de groothandelsmarkt;

3)    De marge die de overheid maakt gebruikt zij voor de volgende zaken:

a.    Stimuleren van nieuwe investeringen in productie (grijs en groen)

b.    In afwachting van deze nieuwe investeringen stelt de overheid de helft van de toekomstige verwachte productie ter beschikking tegen dezelfde marktprijs maar met een zekerheid dat de capaciteit er is voor deze nieuwe investeerders. Zo bekomt men dat marktpartijen niet hoeven te wachten om actief te worden op onze markt of dit nu alleen de groothandelsmarkt is of naar eindklanten toe. Een ander voordeel is dat ook niet klassieke energiebedrijven sneller zullen overgaan tot investeringen in hun eigen productie(lees decentraal) daar ze direct kunnen beschikken over capaciteit via het bovenstaand mechanisme.

4)    Een deel van de marge dient ter beschikking gesteld te worden voor ons toekomstig netwerk dat in staat zal zijn om de vele honderden/duizenden decentrale installaties aan te kunnen in samenhang met de nog steeds nodige grote centrales.

5)    Minstens 10% van de vrijgekomen marge dient in O&O geïnvesteerd te worden daar we nog niet alle oplossingen hebben voor een duurzame (low carbon) huishouding tegen aanvaardbare kost.

Dit is slechts een kort overzicht van het uitwerken van een actief beleid voor onze overheid die nu moet ingrijpen om zo te zorgen voor onze energievoorziening voor de komende vijftig jaar.