De messen worden geslepen, de trommels zijn hoorbaar, binnenkort zien we de kroniek van een aangekondigde dood. De verwachte uitkomst dat de Creg ongelijk heeft wilt niet zeggen dat de nationale bank niet naar beste vermogen heeft gewerkt. Alleen is dit vermogen gewoon niet aanwezig om een dergelijk complexe materie te behandelen.  Welke energie expertise bezit deze instelling over onze sector? We dienen nog te wachten op hun berekeningen, maar ik vraag mij toch af hoe zij weten wat de echte kostprijs is van de opwek van kernenergie centrales die afgeschreven zijn?

De getallen die de laatste weken vallen vanuit de eigenaar van deze centrales, als de kosten zouden oplopen tot 28€ per MWh, staan in schril contrast met de internationale cijfers (tussen de 12€ en 18€ per MWh). Maar met cijfers kun je goochelen en het blijft moeilijk om hier een bewijs in te leveren.Minstens twee bedrijven uit de big five (BDO op afstand vijfde) hebben hier in de periode 2006 tot 2008 aan gerekend en kwamen toch eerder op de bedragen uit van de Creg dan de eerste gepubliceerde cijfers van de Nationale bank.

Alles hangt af van het moment waarop je dit soort berekeningen maakt, sinds midden 2008 zijn de elektriciteitsprijzen fors gezakt, maar dit wil niet zeggen dat je dit dan als basis mag gebruiken voor een extrapolatie naar de toekomst. Men dient eigenlijk een vork te nemen van de laatste vijf jaar en deze naar de toekomst toe met een 3% laten stijgen. De berekening dient ook te gebeuren op het volledig geïnstalleerd vermogen ongeacht wie de aandeelhouders zijn.(dit daar in België een beperkt deel van de nucleaire output bij SPE/Luminus heeft, EDF een klein deel heeft via een soort swap met een Franse centrale en er tevens een swap met Eon heeft plaatsgevonden).

Wat ik opvallend vind in het huidige debat over welke marge/winst er nu gemaakt wordt is dat men zo weinig spreekt over de toekomstige winsten en eerder naar het verleden kijkt. Of de een of de ander nu gelijk heeft, het blijft zeer ongelukkig dat de neutraliteit van een instituut zo in het gedrang komt als zij uitspraken moet doen over materies die niet binnen hun specialisatie vallen.

Wellicht is het opnieuw nodig dat er een onderbouwde studie wordt gemaakt zoals ik in 2006 en 2008 heb laten uitvoeren om zo een derde resultaat te krijgen die zoveel mogelijk onderbouwd is door specialisten uit onze markt. Het resultaat is nu dat men nog steeds twee resultaten heeft die ver uit elkaar liggen en de poging van de nationale bank zal niet de oplossing brengen die men ervan verwacht.Is het toeval dat minister Reynders een proefballon oplaat van 500 miljoen euro enkele dagen voor de eerste resultaten bekend worden?

Toeval in dit dossier bestaat volgens mij niet gezien de belangen van alle partijen. Wellicht kan de overheid het best vasthouden aan de sluiting van de drie oudste centrales die voorzien zijn om in 2015 te sluiten om een duidelijk signaal te geven richting de eigenaar. Zo koopt men ook tijd om antwoorden te krijgen op de volgende vragen:

-          Wat is een verlenging waard voor het resterend nucleair park na 2025?-       

   Hoe gaan we ons ganse park vervangen?-       

   Dient kernenergie niet in overheidseigendom te blijven gezien het niet verzekerbaar risico voor privé bedrijven (zie Fukushima)?

-          Welke type kernreactor gaan we nieuw bouwen of wachten we op de vierde generatie?

In de media werd al beslist dat dhr. Guido Camps van het toneel moet verdwijnen wat op zich toch een snelle conclusie is gezien men blijkbaar het resultaat van de nationale bank niet in vraag stelt. Dat dhr. Camps al op vele tenen heeft gestaan in het recente verleden is algemeen geweten en de rekening wordt nu gepresenteerd. Zo rekent men af met kritische en objectieve geesten die het goed voor hebben met onze energiehuishouding. Inmiddels is het rond de aangekondigde Staten generaal om een energiebeleid te bouwen opvallend stil geworden…

Je zou het bijna vergeten, maar het meeste van mijn/onze tijd besteden we aan het ontwikkelen en bouwen van duurzame energieproductie. Dit blijft de primaire hoofdactiviteit ook al lijkt dat niet zo als je mijn blog leest. De maatschappelijke thema’s vallen natuurlijk zowat iedere dag over je heen in de Belgische media. Een paar weken geleden zijn we begonnen aan de bouw (de voorbereiding) van het windmolenpark in Sankt-Vith dat einde van dit jaar dient in werking te treden. Naast NPG energy en de lokale ontwikkelaars (BMR uit Duitsland) hebben we ook als aandeelhouders Bank Degroof en de gemeente Sankt-Vith.    De hoofdleverancier is Vestas geworden die met hun Benelux-organisatie snel en adequaat gereageerd hebben om dit project naar hun toe te trekken.  Hoelang heeft de ontwikkeling nu tot nu toe geduurd? Zonder exact te weten wanneer de lokale ontwikkelaars, het idee van een windmolenpark nu zijn beginnen te ontwikkelen (ergens einde 2006/begin 2007) is NPG er in maart 2007 mee in contact gekomen. Men kan dus stellen dat de ontwikkeling een kleine vier jaar geduurd heeft tot aan de bestelling bij Vestas. Is er veel tijd verloren gegaan ergens? Niet echt, wellicht een maand of vier tot zes, maar dat betekent toch nog altijd drie en half jaar ontwikkelingstijd. De relatief snelle bouwtijd compenseert wel iets maar al bij al wordt het toch een kleine vijf jaar vooraleer de molens draaien. Is dit langzaam? Als men naar de gemiddelden kijkt in België dan zit dit project er dicht bij. Hoeveel kost deze vijf jaar voor degene die de ontwikkeling op zich hebben genomen? (in dit geval BMR en NPG)  

De rendementen van dit soort productie zijn op zich aanvaardbaar als je deze tijd niet in aanmerking neemt, daarvoor is het ook belangrijk dat je zoveel mogelijk projecten tegelijkertijd ontwikkelt, maar ook daar zit je snel aan je maximum. Het is een constante balans tussen het aantal projecten dat je in ontwikkeling hebt (je moet rekenen dat ieder windmolenparkje op land je minstens €100.000,00 kost zonder enige vorm van garantie op succes, voor biomassa is dit gelijkaardig)  De net aangekondigde doelen van Freya van Den Bossche omtrent het aantal windmolens dat men in Vlaanderen wilt bereiken tegen 2020 kan zeker een ruggensteun zijn om de scoringsfactor wat omhoog te krijgen.De financiering van het vreemd vermogen gebeurd in samenwerking met de Triodos bank. Ook ons biomassaproject in Tongeren gaat nu eind van deze maand in zijn bouwfase. Diverse bestellingen worden hiervoor eind volgende week geplaatst.  De grootste bestelling is al geplaatst voor zowat de helft van de investering bij de hoofdaannemer in de geval Smack-Viessmann uit Zuid-Duitsland.  Met hun ruime ervaring (hebben reeds meer dan 250 biogasinstallaties gebouwd) hebben we gekozen voor het bewezen resultaat daar we van deze centrale een voorbeeld willen maken in de Vlaanderen/België.  Buiten de schaalgrootte (volgend jaar 2.8MW, binnen drie jaar 5.6MW reeds vergund) is ook de samenwerking met de lokale landbouwers en de stad Tongeren van groot belang.  Een duurzame energie betekent ook dat je de brandstof zo lokaal mogelijk produceert, in het geval van Tongeren is dit grotendeels in een straal van tien kilometer. Uiteindelijk staat en valt iedere bedrijvigheid met zijn mensen en ook hier wordt veel aandacht aan besteed.  

NPG is in contact gekomen met de lokale ontwikkelaars nu zo’n kleine twee jaar geleden en zij hebben vanaf het begin een toewijding getoond die nodig is maar niet vanzelfsprekend.  Het leveren van kwaliteit - ook in je voorbereiding - is essentieel wil je dit soort van langetermijnontwikkelingen tot een goed einde brengen. Einde is wellicht niet het juiste woord hier en men zou moeten zeggen om het tot een goed begin te brengen. Een dergelijke installatie heeft eigenlijk geen einddatum, het gebruik van plantaardige lokaal gekweekte gewassen is een quasi oneindig ritme en dat geeft ook de juiste termijn weer. De bouwtijd is ongeveer elf maanden en de centrale zal dus ergens in april 2012 te beginnen proefdraaien.   Daarnaast zijn we in voorbereiding voor de aanvraag van een tweede grote biogascentrale in Vlaanderen (ergens tegen de zomer) die hopelijk tegen einde van dit jaar zal vergund zijn. Wat mij opviel deze week (opmerking van een collega) was het bericht van een leidend ingenieursbureau dat het project in Tongeren (en de tweede centrale in ontwikkeling) zowat de enige grote biogascentrale(s) in ontwikkeling is op dit ogenblik. Gek toch als je weet dat iedereen het erover eens is dat kritische massa voor dit soort centrales (minimum 2 MW) noodzakelijk zijn. Hopelijk is men er zich in Brussel van bewust dat dit bewijst dat de zogenaamde geweldige subsidie van Vlaanderen blijkbaar tot resultaat heeft dat er bijna geen nieuwe biogas centrales in ontwikkeling zijn, dit in schril contrast met andere landen in Europa waar de potentie is vastgesteld. Last but not least zijn we druk in de weer om alle zonnepanelen investeringen tot een goed einde te brengen die we in samenwerking met de lokale ondernemingen hebben uitgekozen.  Hiervoor hebben we gekozen om te werken met twee gereputeerde installateurs zijnde Ecostream (dochter van Eneco) en Solar Access (hadden we ook al mee gewerkt voor NPG Willebroek en Alro Solar) die ervoor zorg dragen dat deze installaties optimaal worden gebouwd in veilige omstandigheden en ook na oplevering optimaal hun energie aan de lokale ondernemingen zullen leveren. Hierover volgt later meer nieuws (zijnde foto’s na installatie en dergelijke).Alles samen hebben we samen met onze investeerders de laatste weken voor bijna 50 miljoen € aan orders geplaatst en dat is weer een paal in de grond voor de ontwikkeling van NPG energy, zijn collega’s, zijn partners en aandeelhouders.

Het schouwspel van deze week was eigenlijk meer van hetzelfde en komt verder neer op het bashen van onze sector en alles zo negatief mogelijk te benaderen. Nu ben ik de eerste om kritisch te zijn over een aantal zaken die fundamenteel fout zitten in onze energiehuishouding maar het lijkt nu wel op een wedstrijdje om ter hardst roepen.  De timing van de studie van Itinera over onze hoge distributietarieven is alleen nogmaals een bevestiging van wat velen al jaren zeggen. Onze distributietarieven zijn niet hoog door het succes van duurzame energie maar waren al hoog, torenhoog. De tarieven zouden eerst met een kwart dienen te dalen om nog maar enigszins op het niveau van onze buurlanden te komen (dan zijn ze nog steeds aan de hoge kant van het gemiddelde). Dat de Creg (onze nationale regelgever) de enige partij is die dit kan opleggen is duidelijk maar het ontbreekt aan machtsmiddelen en hier kan dan alleen de politiek iets aan doen. Dat Guido Camps van de Creg ook nog dreigt met ontslag bewijst gewoon dat er iets grondig schort aan de mogelijkheden van zijn werken en nog hoor je de politici niet. Nu dient er eerst overleg te gronde te komen en deze ook met veel bravoure door de bevoegde energieministers aangekondigd. Ondertussen krijg ik regelmatig telefoon uit het buitenland van collega’s die uitleg vragen over de jungle in energieland. Vele vragen over “Wat gaat er nu gebeuren”, “Zijn er nog investeringsmogelijkheden?”. Wat is de impact op de nakende verkoop van Nuon in België en gaat de waarde niet eerder omlaag dan omhoog door het status quo. 

Verder liet men deze week in Vlaanderen zien dat ook één van de weinige lichtpunten van onze energiehuishouding dreigt onder druk komen te staan. Sommige politici roepen populaire slogans als weg met het certificatensysteem voor de ondersteuning van duurzame energie.  De aanleiding is het te grote succes van de zonnepanelensector die dient afgeremd te worden. Op zich is iedereen het daar over eens maar alles wordt weer op één hoop gegooid. Dhr. Schiltz liet op tv horen dat hij uitgelachen wordt als hij een energiecongres bijwoont in het buitenland over ons subsidiemechanisme. Gek toch dat in al mijn bezoeken in het buitenland nog niemand gelachen heeft over ons systeem maar eerder bevestigen dat stabiliteit noodzakelijk is om toch een minimum aan investeringen op gang te brengen. Vervolgens werden landen als Nederland als voorbeeld gebruikt hoe het wel zou moeten en toen begon ik echt te lachen. In Nederland is er op dit ogenblik geen subsidiesysteem meer want men wacht nu op de aankondiging van de SDE+ regeling tegen juli van dit jaar. Als dat een voorbeeld is van onze toekomst dan betekend dit de meeste investeringen zullen stilvallen.

Dit soort bommetjes in de media bewijst gewoon dat er een acuut gebrek is aan kennis bij de beleidsmakers. De aangekondigde beslissing om de subsidie voor zonnepanelen per direct nogmaals te wijzigen na de laatste wijziging van enkele maanden geleden is gewoon een schande. Niet omdat de grond van de reden niet juist is maar dit valt onder de noemer van onbehoorlijk bestuur. Er zijn zelfs partijen die investeringen/bestellingen hebben geplaatst en nu ineens geconfronteerd worden met andere inkomsten en dat kan gewoon niet in een beschaafd land. De overheid mag zich wellicht verwachten aan een veelvoud van kort gedingen die een goede kans maken om hun gelijk te krijgen. Wij zijn bereid om te werken in de regelgeving die door de overheid wordt goedgekeurd en mits overleg en een redelijke overgangsperiode zijn wijzigingen niet funest voor onze duurzame toekomst. Paniekvoetbal zoals nu gebeurt naar een aanleiding van een publiek “debat” (lees geroep zonder onderbouwing) zal men gaan voelen.

Dat we vooral moeten inzetten op isolering, biomassa/groen gas, slimme netwerken, en windmolens wordt nog aanvaardt maar als men dan kijkt hoeveel nieuwe windmolens er in heel 2010 in Vlaanderen zijn bijgekomen (een geweldig totaal van 10 windmolens in 2010) dan is de realiteit net omgekeerd. De ontwikkelingen op het vlak van nieuwe productie (of het nu grijs of groen is) loopt ver achter op de noodzaak voor nieuwe productie. . Zonder overleg met de sector zal de politiek snel ondervinden dat zij aan de navelstreng zullen blijven van de dominante marktpartij(en) Als we de komende 20 jaren ons ganse productiepark (moeten) vervangen en we gaan bijvoorbeeld voor 50% groene productie en wij gaan uit van een constante vraag (en dus geen groei) dan dienen wij wellicht een 20 GW duurzaam (dit lijkt veel maar we dienen de nog steeds lagere output (en onverwachte) te compenseren met een gedeelte surplus in plaats van het huidige idee om daarvoor extra gascentrales te bouwen om de nodige flexibiliteit/extra capaciteit te bouwen) en een 7.5 GW grijs te bouwen (tegen de 15 GW grijs op dit ogenblik).  Het is moeilijk om te bepalen wat deze investeringen gaan kosten want dit hangt af van de productiemix die men gaat kiezen maar het gaat hier zeker over enkele tientallen miljarden euro over de komende twintig jaar.  We zullen moeten leren accepteren dat onze onrendabele top veel duurder zal worden dan nu al het geval is.

Ook deze week gaat de heisa rustig door in de Vlaamse / Belgische media, de belangenorganisaties vallen over elkaar hen om moord en brand te roepen hoe schandalig de kostprijs voor onze verduurzaming wel niet is. Tel daar bij ook nog de politici op die hun zogenaamde verontwaardiging uitten over de stijging van onze energiefactuur plus hier en daar nog wat investeerders en je krijgt totale ongenuanceerde standpunten die de waarheid behoorlijk geweld aan doen. Iedereen kiest voor haar/hem zijn deel van de waarheid (lees dat belang waarvan ze kunnen onderbouwen dat hun stelling de juiste is) om er voor te zorgen dat hun eigenbelang vooral gediend mag worden. Op zich een begrijpelijke menselijke reactie alleen helpt men de bouw van een succesvol investeringsbeleid in de energiesector er niks mee vooruit. Als bevoegde ministers gaan roepen dat bijvoorbeeld de duurzame productie sector megawinsten maakt op de rug van de verbruiker dan wilt ze eigenlijk zeggen dat  hun eigen ondersteunende energiebeleid voor de verduurzaming een rammelende kast is.  Nu is deze onrechtstreekse Mea Culpa van dhr. Magnette (in het geval van zijn zin dat de energieliberalisering mislukt is en Freya van Den Bossche die zegt dat de subsidiepolitiek voor duurzame energie een mislukking is) en de Vlaamse minister van energie bewonderenswaardig ook zij komen met geen enkele onderbouwde en goed doordachte oplossing om het dan beter te doen. Waar we vooral behoefte aan hebben zijn aan onderbouwde oplossingen die onze economie gaan stimuleren en ook een positieve impact hebben op de groene prijs. De stelling dat onze netwerkbedrijven (of het nu hoog- of laagspanning betreft) te grote winsten maken is te gemakkelijk als vertrekpunt. Het is waar de Creg niet de middelen heeft om prijsefficiëntie op te leggen en het is waar dat onze elektriciteitsnetwerken verdoken belastingopbrengsten generen maar deze zijn naar de toekomst ook nodig. De behoefte aan vele miljarden investeringen in toekomstige slimme netwerken in combinatie met duurzame decentrale productie betekend dat de oorlogskassen goed gevuld moeten zijn. Waar we met z’n allen echt moeten over nadenken is hoe we deze investeringen gaan betalen zonder dat de netwerkbedrijven deze ieder jaar volledig gaan doorberekenen in het netwerktarief.  Men zal politiek akkoord moeten gaan dat men de komende jaren geen dividenden zal zien uit deze bedrijven want zij moeten investeren. Het goede nieuws is dat op termijn dit zal betekenen dat deze bedrijven enerzijds veel efficiënter(lees goedkoper) zullen gaan werken en anderzijds de dividenden zullen blijven stromen. Wanneer bedrijven (terecht) een natuurlijk monopolie krijgen zoals Elia, Eandis en Infrax dan dienen hun raden van bestuur ervoor te zorgen dat zij in eerste instantie hun maatschappelijke rol opnemen in het belang van onze toekomst in plaats van vandaag nog teveel gebruikt te worden als geldmachines voor de lokale openbare besturen.De communicatie van de netwerkbedrijven was wellicht niet gelukkig gekozen daar de bedragen die vernoemd worden allemaal zo mooi afgerond zijn, 6€ per maand, 72€ per jaar, etc…  De communicatie de dag erop door Infrax was desgewenst nog ongelukkiger gekozen onder het mom van als de ene iets doet doe ik het ook. Of het was een draaiboek wat ze op voorhand met elkaar hadden afgesproken of de onderbouwing van de meerkost is wellicht niet helemaal uitgedacht.  Neemt niet weg dat de kost voor de subsidiering van welke productievorm dan ook uiteindelijk in je factuur zal terug te vinden zijn, dit was in de jaren zeventig tot in de begin jaren van deze eeuw ook zo met de afschrijving van onze kerncentrales waarvan de kost ook in ons tarief verwerkt zat.  De aangekondigde overlegstructuur, de Staten-Generaal, begint in ieder geval niet echt onder een gunstig gesternte met dergelijke ondoordachte uitspraken.   De reeds lang aangekondigde daling van de kost van het groene stroom certificaat van 125€/MWh naar 100€/MWh lokte deze week ook ineens reactie los van enige bedrijven die geïnvesteerd hebben in de verbranding van biomassa.  Terecht klagen zij aan dat de verlaging van de kost van dit groenestroomcertificaat gewoon betekent dat hun inkomsten gaan dalen, nu is dit wellicht nog te dragen als je met afvalstromen werkt (kosten niet altijd geld,voor sommige krijg je zelfs geld) maar als je de biomassa moet aankopen kan dit betekenen dat de centrales zullen stilvallen in de toekomst. Dit heeft men ook al een aantal keren gezien in Nederland waar de overheid een zeer slecht subsidiebeleid heeft dat ze dan ook nog eens ieder jaar veranderen. De Vlaamse overheid die in ieder geval tot nu toe een stabiel en betrouwbaar ondersteuningsmechanisme had voor nieuwe investeringen in duurzame productie dreigt zo de klassieke operatoren extra te gaan ondersteunen. De mogelijke aankondiging dat de ondersteuning voor het maken van groen gas in biomassacentrales extra zekerheden zou gaan krijgen compenseert dit niet. Het lijkt wel of de overheid gekeken heeft naar het Waalse certificatensysteem en zijn kost en maar een klein deel heeft overgenomen zijnde de kostprijs van het certificaat. De waardering van het verkrijgen van een certificaat in Wallonië is echter gestoeld op een heel andere waardering dan in Vlaanderen dus is de kost van een certificaat maar een deel van de uiteindelijke opbrengst voor een biomassacentrale. De sector dient zich dringend te verenigen in zijn communicatie en gezamenlijke stellingen in nemen en deze kenbaar maken in de Wetstraat!