Deze week ging de aandacht opnieuw in stijgende lijn voor onze sector en het lijkt wel of de politici een bliksemafleider zoeken voor hun eigen puinhoop op federaal vlak.  Het is wel grappig en wrang dat we binnenkort al een jaar wachten op een nieuwe federale regering met als resultaat dat onze energiesector wederom over een verloren jaar kan spreken wat liberalisering betreft.  De hoge inflatie van bijna 3.5% in België in vergelijking met Nederland en Duitsland(bijna 2%) zorgt ervoor dat men naar redenen gaat zoeken.  De Nationale Bank gaf al snel aan dat het schoentje voornamelijk wringt in de snel stijgende energieprijzen waar vooral moedertje overheid wel bij vaart. 
Een voorbeeld, als de productie voor elektriciteit stijgt (lees als de groothandelsprijs op de beurs stijgt) dan dienen de leveranciers dus meer te betalen voor de aankoop van hun product.  Vermits er bijvoorbeeld BTW wordt aangerekend op uw factuur stijgt deze vrolijk mee want hij wordt berekend op een hogere prijs, kassa.  De overheid weet dit zeer goed maar zwijgt daarover en dat is eigenlijk een schande.  Over de rug van de burgers en zijn bedrijven blijft de overheid een geld verslindende machine die iedere maand automatisch meer geld in het laatje krijgt.  Dat we in België ook 21% BTW betalen op onze energierekening is eigenlijk ook een schande daar energie een levensbehoefte is.  De politici schreeuwen moord en brand om de stijgende energiekosten en hebben zelf de wapens om deze aan te passen.  De BTW op energie zou maximum 6% dienen te bedragen  en ook dat weet men zeer goed.
In de Standaard van afgelopen donderdag stond een duidelijke vergelijking tussen onze energiefactuur(in detail) tussen 2007 en 2010.  Schokkend is het dat men zo een heisa maakt over de zogenaamde winstnemende leveranciers als dan blijkt dat het deel product op uw factuur een magere 36% uitmaakt op uw factuur!  Die 36% is dus het deeltje waar de markt is voor vrijgemaakt.  Het probleem zit hem in de explosie van het andere deel van onze factuur namelijk de transportkosten, de distributiekosten en alle taksen en heffingen.  Er is geen enkele controle op deze stijgingen, en met controle bedoel ik dat men ook moet kunnen ingrijpen als blijkt dat een stijging niet correct is.  Toch eigenaardig dat de transport- en distributiekosten in bijvoorbeeld Nederland de laatste zeven jaar ieder jaar gezakt zijn en bij ons net andersom.  Als netbedrijf moet je in Nederland bij de regulator ieder jaar aantonen welke efficiëntie winst je hebt geboekt zodat de kost omlaag kan.  Ons netwerk wordt ieder jaar ouder en is dus voor een groot deel afgeschreven.  Het eerste wat de politici dienen te doen is de Creg de opdracht geven deze controles te doen en te eisen van de netwerkbedrijven dat ze ieder jaar efficiënter worden en dus goedkoper.  Niemand is blind voor de grote investeringen die voor ons leggen in slimme netwerken, duurzame energie en dergelijke maar deze zouden apart vermeldt moeten worden en in ieder geval transparant zijn voor de regulator.  Toch nog even een kleine vergelijking tussen België en Nederland. In Nederland betaal ik 108€ voor mijn product(daar komt de factuur van de leverancier apart wat veel beter is) en 32€ voor mijn distributiekosten(gas en elektriciteit).  In de 108€ zitten trouwens ook nog enkele taksen die ik u volgende keer in detail zal toelichten.  U ziet toch direct dat de verhouding tussen product en andere kosten veel gezonder is(lees lager) dan de 36% productkost in België.  Dit komt natuurlijk ook dat men in Nederland energie als levensnoodzakelijk ziet(wat het ook is) en maar 6% in aanmerking neemt voor BTW.  De heren politici hebben een punt als ze zeggen dat we onze energie uit kerncentrales te duur betalen maar om dit als reden aan te halen voor de hoge inflatie en onze hogere energiefacturen is niet correct(en dus een leugen).  De grote marges die Elia en de distributiebedrijven maken als monopolisten dienen gewoon door de Creg aangepakt te worden en dat kan ook perfect.

Deze week werd er nogmaals in een energiecommissie geprobeerd om duidelijk te krijgen hoeveel winst er gemaakt wordt met de nucleaire centrales. Men probeerde zowel voor het verleden als voor het heden een berekening te maken en het lag voor de hand dat de Oude Dame als eigenaar van deze centrales tot een andere berekening kwam dan de federale regulator CREG. Het welles-nietes spelletje gaat nu al enige jaren door en men geraakt er gewoon niet uit.  Nochtans is het de rol van de regulator om de overheid hierover in te lichten op basis van gegevens die ze krijgen van de eigenaar van deze parken. Aangevuld met de beschikbare publieke gegevens uit onder andere Frankrijk is het nochtans goed geweten wat de kost is van een nucleaire geproduceerde MWh.  Deze ligt tussen de 12 tot 14€ per Mwh voor afgeschreven centrales, exclusief grote tussentijdse investeringen (die dan opnieuw afgeschreven kunnen worden zodat de eigenaar in kwestie zijn winst en dus belasting netjes kan drukken). Het meningsverschil kan er dan vooral in liggen voor hoeveel deze geproduceerde energie verkocht wordt. Als maximum dien je de marktprijs te hanteren, deze dient dan vermindert te worden met de gegevens die de Oude Dame ter beschikking stelt over lange termijn contracten met grote afnemers. Dat onze grootindustrie soms prijzen krijgt “à tete de client” is geweten, alleen moet men deze dan transparant maken om tot een juiste totale brutomarge te komen.  Dat er de laatste tien jaar veel geld verdiend is met deze oude afgeschreven centrales is zeker, de bedragen zoals gemeld door de Creg zijn niet ver van de waarheid, ze liggen waarschijnlijk wel iets lager door het effect van de “vriendenprijs” voor enkele grootverbruikers. De druk vanuit deze grootverbruikers (lees de tien grootste verbruikers in België) houdt al jaren aan, dit fenomeen ziet men trouwens ook in Nederland en Frankrijk waar de grootindustrie ook probeert om onafhankelijker te worden van de lokale Oude Dames. Tot nu toe is er alleen in Frankrijk enig succes geboekt doordat de overheid gewoon oplegt wat er moet gebeuren (vermits de Franse overheid zowel de grootste aandeelhouder is in EDF als in Suez/GDF kan ze dit ook doen).
De Oude Dame in ons land heeft niet veel te vrezen gezien de federale regulator eindelijk zijn frustratie publiekelijk begint te uiten en de politiek terecht op zijn verpletterende verantwoordelijkheid wijst. Al tien jaar roept de Creg in het donker in de Wetstraat maar is men gewoon doof, zonder macht kan de Creg de markt niet beter laten functioneren en ingrijpen waar dominantie wordt misbruikt. Zoals ik onlangs nog heb geschreven is de huidige minister Magnette plat op zijn buik gaan liggen voor de druk en probeert hij nu angstvallig de macht buiten de regulator te houden.  Dat het moddergevecht tussen de regulator en de minister slecht is voor ons allemaal hoeft weinig uitleg, het is vooral goed voor één partij en dat is de partij die belang heeft bij het status quo.  De wellicht toevallige uitschuiver van deze week van de Oude Dame in de commissie door toe te geven dat er wel degelijk extra winst is geboekt in het verleden is van minder belang gezien er toch geen gevolg is.  De enige oplossing blijft er één voor de toekomst en dat is waar zowel de Creg als de bevoegde ministers dienen aan te werken.  Zorg voor nieuwe investeringen in productie door nieuwe marktpartijen, bouw het dominante marktaandeel af door tijdelijk op te treden in de markt als overheid door middel van het “single buyer” principe totdat er genoeg nieuwe spelers zijn met eigen productie.  Het is door nieuwe investeringen dat onze economie het goed zal doen, het is door nieuwe investeringen dat men in de toekomst kan vermijden dat dominantie blijft.  De huidige oud-monopolisten in ons land dienen in ieder geval niet nog nieuwe mogelijkheden te krijgen om nieuwe productiecapaciteit te bouwen en daar kan de overheid een rol in spelen.

Deze week heeft NPG energy weer twee nieuwe bedrijven opgericht genaamd NPG Green (met andere investeerders) en NPG Green II (100% dochter) om al een deel van de ontwikkelde zonnepanelenparken in onder te brengen.  In totaal zal er in de komende weken voor een 5.5 MW aan zonnepanelen op diverse daken komen, goed voor het energieverbruik te dekken van meer dan 1300 gezinnen en een jaarlijkse besparing in CO₂-uitstoot van 3500-4000 ton.  De investering beloopt ongeveer 14 miljoen euro.
Binnenkort (tweede helft van februari) zal NPG hierover zelf communiceren in meer detail over waar deze parken komen.  De verdere uitbouw van onze PV-parken zal vervolgens plaatsvinden in het nog op te richten NPG Green III dat gepland staat voor eind februari/eerste helft van maart.  Dit zal over een verder volume gaan van 3.5 tot 6 MW.
De primaire focus van NPG energy blijft echter gaan naar de ontwikkeling van biomassa en wind om zo ervoor te zorgen dat een zo goed mogelijk gebalanceerd portfolio wordt uitgebouwd.

Afgelopen donderdag werd er in de Standaard melding gemaakt dat een oud spook terug van weggeweest is, namelijk een prijscap voor de consument.  Eigenlijk wilt men de liberalisering richting de consument volledig terugdraaien en gaan we terug naar 2002 met een comité dat gaat waken over de energieprijs. De enige die daar mee kan leven is toevallig de voormalige monopolist(en). Ook deze minister is met de beste intenties begonnen aan één van zijn bevoegdheden als federaal minister namelijk de energiesector. Na zijn vingers een paar keer zwaar verbrand te hebben aan onze sector geeft hij zich nu volledig over aan het eigenbelang, namelijk kiezen voor een gemakkelijk doel.  De paar nieuwe leveranciers die we rijk zijn in België dreigen nog meer in de verdrukking te komen indien deze maatregel er komt in plaats van de echte noodzakelijke stappen zoals het herverdelen van de productie. Er is sprake dat de commissie Bedrijfsleven van de Kamer eerst advies gaat inwinnen bij experts, namen worden er niet genoemd, maar ik mag hopen dat ze de Creg niet vergeten.  Hopelijk gaat deze commissie zich buigen over alle kosten op onze energiefactuur en niet alleen op het commodity gedeelte (lees het effectieve product elektriciteit en gas).  De ongebreidelde stijging van de transportkosten en de vele taksen hebben de laatste twee jaar zelfs voor meer stijging gezorgd dan het product zelf.
Verder kwam ook Freya van Den Bossche in Vlaanderen (nog een minister van energie die tot nu toe vooral overtuigd in haar afwezigheid in dit dossier) met een lumineus idee om naast de prijs ook de klantvriendelijkheid en service te laten berekenen op de Vreg website.  Positief is dat er ook aan de ombudsman macht zou gegeven worden om uitspraken te doen in disputen tussen leveranciers en klanten.
Wat vooral enigszins grappig is dat deze communicatie regelrecht tegen de Europese top die gisteren plaatsvond en waar men weer straffe uitspraken heeft gedaan dat de markt nu echt moet geliberaliseerd moet worden. Ben benieuwd hoe minister Magnette van energie gaat uitleggen aan Europa dat we enerzijds de dominantie van de historische spelers in standhouden (o.a. op het vlak van productie) en anderzijds vrolijk plafondprijzen gaan opleggen (ook al wordt het zo niet genoemd) zodat de leveranciers zonder eigen productie onder druk komen te staan.  Zolang de groothandelsmarkt prijzen laag staan kan dit nog maar op het moment dat deze gaan stijgen, zullen de cijfers rood gaan kleuren.  Waarom leert men niet van Spanje en Frankrijk waar men jaren plafondprijzen heeft gehad met gevolg geen concurrentie van nieuwe spelers of spelers die er de brui aan geven.
De nieuwe spelers spreken nog steeds te weinig met één stem, Nuon, Essent en Lampiris zouden dringend hun stem als één moeten laten horen tegen dit soort zinloze maatregelen.