Gisteren werd melding gemaakt in de Standaard dat de Creg een nieuwe berekening had gemaakt over de zogenaamde “gratis” CO2 rustig worden doorberekend aan de eindverbruikers. Febeliec, de federatie van de industriële verbruikers, is voor een deel terecht boos over dit oneigenlijk doorrekenen. Dat dit gewoon extra winst is voor de producenten is zeker alleen worden ze er ook morgen niet voor gestraft. Degene die hier het hardst zou moeten reageren zijn is de industrie zelf. Men roept al jaren moord en brand maar men blijft wel klant bij dezelfde bedrijven. Nu hebben de echte grote verbruikers van energie(lees de top 20) weinig alternatieven dan klant te blijven bij die partijen die eigen productie hebben maar voor alle andere verbruikers geldt dit niet. Klanten die een verbruik van minder dan 10 Gwh hebben kunnen eenvoudiger van leverancier wisselen omdat er nu eenmaal meer keuze is, zeker onder de 5 GWh wordt het verschil steeds kleiner. Als federatie zou ik proberen om mijn eigen leden te organiseren en hun te begeleiden in hun verandering van leverancier. Zelf heb ik vaak genoeg bedrijven terecht horen klagen over hun zwakke onderhandelingspositie om dan de dag erop vrolijk een nieuw contract te tekenen bij dezelfde leverancier waar ze zo over klagen. Nu is dit uiteindelijk niet de verantwoordelijkheid van de klant dat de liberalisering voor een groot deel mislukt is tot nu toe maar men had de moed kunnen hebben om de nieuwe leveranciers te kiezen. De vraag of het onterecht is dat deze gratis verkregen CO2 “credits” toch zijn doorgerekend is eigenlijk naast de kwestie daar iedereen in de sector heel goed weet dat dit kon en dus gebeurde het ook. Het kalf is verdronken, men kan zien dat de winsten al kleiner worden en binnenkort vallen de gratis CO2 “credits” toch weg. Wat mij wat verontrust is dat de regelgever niet met toekomstgerichte maatregelen komt die een echte impact kunnen hebben op zaken zoals investeringsklimaat, concurrentiemogelijkheden, transparantie en maatregelen tot meer controle. Het terugvorderen van het onterecht doorrekenen van deze CO2 rechten aan hun klanten zal alleen advocaten rijk maken, de juridische weg lijkt mij ook de enig mogelijke. Dit bewijst eigenlijk ook de onmacht van de regelgever CREG in dezer daar ze wel kunnen vaststellen maar niet optreden. De NMBS die al een recht zaak begonnen is hierover zal waarschijnlijk gevolgd worden door vele anderen. De resultaten van deze laatste studie zijn dus vooral nuttig in de rechtbank om aan te tonen dat hier grote winsten op gemaakt zijn, of dan afdwingbaar is dat men deze dan terugkrijgt is echter een heel andere vraag. Persoonlijk denk ik dat dit heel moeilijk wordt daar de producenten niks verkeerd hebben gedaan juridisch ook al is het verwerpelijk. Dhr. Camps wordt in het artikel afschildert als de boeman van de energiesector en dat lijkt me niet juist. Zelf heb ik in acht jaar tijd nog nooit een aanvaring gehad met hem of de Creg, eerlijkheidshalve moet ik wel toegeven dat we ze ook nooit tegenkwamen daar als leverancier je eigenlijk meer contact had met de regionale regulatoren. Wat ik wel jammer vindt dat in het artikel opnieuw verwezen wordt naar zijn uitspraken van enkele weken geleden dat de groene stroom te veel subsidie zou krijgen, dit verhaal begint dus overgenomen te worden en is niet alleen foutief maar vooral ongenuanceerd. De komende weken zal ik dan ook contact opnemen met dhr. Camps om hem via drie voorbeelden van drie verschillende projecten en drie verschillende technologieën inzage te geven in de huidige rendementen van groene stroom productie teneinde dit indianen verhaal recht te zetten en ook te vragen om een onderscheid te gaan maken tussen nieuwe productie en het gebruik van oude kolencentrales als groene stroom op wekker.

Niet alleen in Zweden denken ze aan nieuwe centrales ter vervanging van de huidige kerncentrales, dit vraagstuk speelt ook in een aantal andere landen. Dat kernenergie verkocht wordt als een goedkope manier om elektriciteit te produceren lijkt me echter de waarheid enigszins geweld aan te doen. Weliswaar kunnen de operationele kosten wellicht meevallen, de investeringskosten zijn bij de hoogste van welke energievorm dan ook. De enorme complexiteit van dit soort centrales en de lange bouwtijd spelen hier ook mee, in Finland gaat de bouw van de huidige nieuwe kerncentrale een tiental jaar duren dus dient men eigenlijk ook het inkomstenverlies mee te rekenen ten opzichte van andere opwekvormen(die sneller kunnen gebouwd worden en dus ook sneller inkomsten betekenen). Wat mij ook opvalt is dat de vervanging van basislast centrales voor een deel haaks staat op de populaire stellingen zoals decentrale opwek. Indien men ervan uitgaat dat meer en meer elektriciteitsproductie lokaal zal gemaakt en gebruikt worden dan zou men voorspellingen moeten maken wat onze toekomstige centrale productiebehoefte nog is(zodat men niet het risico loopt dat men teveel basislast centrales bouwt, voorbeelden zijn hier bijvoorbeeld al te vinden zoals in de USA waar ze in de jaren 90 teveel gascentrales heeft gebouwd met het gevolgd dat het rendement van deze veel lager was/is dan verwacht). Wat de echte kost is van een kerncentrale is zelfs niet te becijferen daar men geen idee heeft wat de prijs is van het theoretische risico van een ongeluk(lees wat is de kost van de verzekering hiervoor ook al is dergelijk risico zelfs niet verzekerbaar) en wat de kost is van de opslag van het afval. Het bedrijfsrisico wordt gedragen door de bevolking van een land en niet door de investeerders of eigenaars ervan. Men zou dus eigenlijk het naakte eigendom in handen van de overheid(lees de bevolking) moeten laten daar zij ook instaan voor het bedrijfsrisico. Zo komt men al snel terug bij de tussenoplossing van het principe van de unieke koper(single buyer). Hierover is de laatste tijd weer veel gesproken in het kader van de verkiezingen en ik ben benieuwd of de nieuwe regering dit ook echt gaat doen. De bouw van bijvoorbeeld nieuwe kolencentrales in België kent eigenlijk politiek geen steun en past ook niet in de objectieven van 20/20/20. Hier kan men wel de bedenking maken of kolen nog thuis hoort in de fuelmix en/of een land zich kan permitteren om deze vervuilende brandstof niet meer in zijn fuelmix te hebben. Maar zelfs indien men in België nieuwe basislast centrales zou gaan bouwen dan zou men ook hier het principe van unieke koper dienen te hanteren. Dit zou trouwens voor investeerders ook een stabiel kader geven en de overheid middelen om de energiemarkt beter te liberaliseren en het gebruik te sturen. Ook deze week weer heb ik toch moeten constateren dat zowel energiebedrijven als financiële instellingen warm en koud blazen wat hun investeringsbeleid betreft, de overheid kan deze bedrijven een steuntje in de rug geven door het voorbeeld te geven en voluit te kiezen voor nieuwe investeringen en het stimuleren van marktwerking. Men ziet bijvoorbeeld in nieuwe biomassa centrales dat een aantal banken aan de zijlijn blijven staan wat betreft de financiering hiervan en dit voornamelijk omdat ze hier te weinig ervaring in hebben. Ook hier dient een regelgever en overheid anticipatief te werken en dit op te merken en de banken de zekerheid te geven dat de overheid dergelijke productievormen voluit ondersteunt als één van de toekomstige pijlers. De plannen om oude kolencentrales om te bouwen zodat ze houtsnippers kunnen mee verbranden om zo in aanmerking te komen voor de volle subsidie(lees certificaten) is volgens mij een slechte zaak daar de rendementen van dit soort centrales laag is en zij de vele nieuwe centrales en initiatieven zo ook in de verdrukking brengen. Het overspoelen van de certificatenmarkt daar deze oude grote centrales grote hoeveelheden certificaten uitspuwen zorgt ervoor dat de certificatenprijs onder druk komt te staan en zo worden de nieuwe centrales minder rendabel. Daar de oude centrales allang zijn afgeschreven hebben zij dus zo een oneerlijk voordeel; Ook in Vlaanderen dienen ze bijvoorbeeld het Waalse voorbeeld te volgen en de productie van een biomassa centrale te plafonneren tot 20 MW voor bestaande centrales en deze van bijvoorbeeld 10 MW degressief maken(wat betreft toekenning groene stroomcertificaten) voor de bijstook in oude kolencentrales.

Na de val van de federale regering in België zijn een aantal partijen op zoek gegaan naar thema’s, één van de populaire thema’s is het zogenaamde “bashen” van Electrabel. Nu kan men mij van veel verdenken maar dat ik een groot pleiter ben voor Electrabel hoeft geen uitleg, echter ben ik er niet zeker van dat dit de manier is om een bedrijf te isoleren en het is ook niet terecht. Het is niet de schuld van het bedrijf dat de liberalisering hoofdzakelijk dode letter is gebleven, dat zij handig zijn en slim onderhandelen kan men hun ook niet verwijten. Dat ze aan “power play” doen door te dreigen ook niet, het gaat hier niet over het centraal stellen van een bedrijf maar een gebrek aan beleid om een markt open te breken. Ongeacht hoe een markt historisch was, ongeacht hoe dominant één partij ook was, men kan via beleid ervoor zorgen dat er voldoende marktwerking komt. Toen in 1984 de Amerikaanse regering besloot om de telecom markt te liberaliseren hebben ze “Ma Bell”(er was maar één nationale telefoonmaatschappij) opgedeeld in negen stukken. Vanuit deze positie heeft men het startschot gegeven voor een liberalisering in vele stappen. Zonder in te gaan op het resultaat na 25 jaar geeft dit goed aan dat men eerst een drastische maatregel moet nemen alvorens het startschot te geven voor een liberalisering. Eender welke markt die zo gedomineerd wordt door één partij brengt de noodzaak om eerst een aantal beginspelers in stelling te brengen. Nu was dit voor de Belgische energiemarkt moeilijk daar Electrabel een privébedrijf is geworden maar men had vnaaf dag één de output van de productie kunnen herverdelen. Dat men hier vandaag nog over spreekt als optie om toch enige marktwerking op gang te brengen zegt veel, het is zeker nog niet telaat om het principe van “single buyer”(lees de overheid koopt alle output van de elektriciteitscentrales en vervolgens verkoopt zij deze opnieuw aan de markt met tevens een maximum aankoop per speler). Anderzijds moet men ook niet vergeten om nieuwe investeringen te stimuleren daar onze centrales oud tot stokoud zijn(vooral de basislast centrales). Ook hier heeft men niks gedaan om dit te stimuleren en ook hier is het nog niet te laat. De overheid kan en zou hier ook als incubator moeten werken en de voorwaarden scheppen zodat privé partijen in consortium vergunningen kunnen winnen om nieuwe capaciteit te bouwen. Men zou de zaak kunnen omdraaien en dus vergunningen voor nieuwe centrales gaan veilen in plaats van ons wurgend systeem van vergunningsaanvragen. Het duurt jaren eer men een vergunning kan krijgen zonder de zekerheid dat men er één krijgt. Het is onbegrijpelijk dat men hier niet aan gedacht heeft als je ziet met welke gedrevenheid overheden door heel Europa een aantal jaren geleden mobiele vergunningen heeft gegund. Dit heeft men trouwens wel gedaan voor de offshore windmolenparken, dit zou zeer veel investeringen op gang kunnen brengen en zo ook onze economie stimuleren. Dat Electrabel gebeten reageert is menselijk en begrijpelijk, het is af te wachten of de volgende regering zich nog gaat herinneren wat ze hebben geroepen voor de verkiezingen.

Afgelopen woensdag was ik op de jaarlijkse beurs in München waar zowat alles wat met de zonne-industrie te maken had aanwezig was, toch zeker het gedeelte van het opwekken van elektriciteit via allerhande technologieën. Wat mij vooral opviel was de gigantische grote van de deze beurs(alleen voor Europa, je hebt nog eens dezelfde voor Amerika en Azië) om een idee te hebben, deze is minstens zo groot als een doorsnee autobeurs(a la Brussel bijvoorbeeld). Er stonden meer dan 1800 exposanten uit heel de wereld en er waren ook veel bezoekers. Eén ding is toch wel duidelijk, deze industrie is geen niche of tijdelijk fenomeen maar hier om te blijven en te groeien. Nu is de wereldmarkt een beetje over hit op dit ogenblik door de vraag vanuit Duitsland. De eerste zes maanden van dit jaar werd er voor maar liefst 3 GW besteld/geïnstalleerd is(in verhouding met Vlaanderen bijvoorbeeld die in heel 2009 voor ongeveer 230 tot 300MW geïnstalleerd heeft, Duitsland is op zijn eentje goed voor 1/3 van de wereldmarktafname), betekent dat de fabrikanten hun marges tijdelijk kunnen optrekken. De “schuldige” hier is de Duitse overheid die had aangekondigd dat de subsidie per 1 juli met 15% zou gaan dalen. Dit soort wedren tegen de tijd is heel slecht voor een stabiele uitbouw voor zo’n grote markt, de overheden dienen nu eens eindelijk te begrijpen dat ze maatregelen veel langer op voorhand moeten aankondigen.(en niet constant brandjes staan te blussen met een tuinslang terwijl de wind aantrekt en het huis dreigt af te branden) Op korte termijn kan dit wellicht goed zijn voor de orders en marges van de verschillende fabrikanten en installateurs maar zij gaan ook het eerste slachtoffer worden als de markt afkoelt. Hoewel ik vernomen heb dat het Duitse parlement voor een uitstel tot september heeft gevraagd om de subsidie te herbekijken maar zich wel het recht voorbehoud om alsnog met terugwerkende kracht vanaf 1 juli eventuele verlagingen in te voeren. Dit soort cowboy gedrag past niet bij een goed beleid, denkt men nu echt dat een industrie op dergelijke basis zijn strategie kan bepalen. Europa moet hier eigenlijk optreden en vanuit een centraal punt één systeem aankondigen en dit voor bijvoorbeeld de komende vijf tot tien jaar. Hopelijk begrijpen ook onze lokale verantwoordelijken of het nu de Vreg/Creg of de bevoegde ministers(zoals Freya vanden Bossche) dat men niet ongestraft zo kan omspringen met eender welke industrie. Dat men voorzichtig is met dergelijke gesubsidieerde markten kan ik mij helemaal in vinden alleen moet men bezinnen voor men begint. Dergelijke korte termijn aankondigen(zoals onlangs ook in de media in Vlaanderen even werd besproken na de alarmerende berichten van de Creg/Vreg en de reactie van de bevoegde ministers die dan maar even snel riepen laat ons dan het systeem maar aanpassen) gaan ervoor zorgen dat de zogenaamde “grid parity”(lees duurzame energie zoals zon kunnen installeren zonder subsidie) langer gaan uitblijven omdat fabrikanten/installateurs gaan blijven surfen op deze marktschommelingen. De investeringskost kan en moet nog drastisch dalen voor we de zogenaamde “grid parity” bereiken(nu komt 85 to 90% van de inkomsten voor zonneprojecten nog van subsidie) maar het is zeker mogelijk als de vraag blijft groeien.(dan zal men nieuwe productiecapaciteit blijven bouwen totdat het aanbod groter wordt dan de vraag en ook de kost voor productie structureel goedkoper wordt) In ieder geval zal ik dit opnemen tijdens men volgende gesprekken met de verschillende beleidsmakers en collega’s.

Dit voorjaar werd ik geconfronteerd met een onfortuinlijke gebeurtenis, tijdens een vrijdagnacht belde plots de politie aan mijn deur en vroeg mij of een Mercedes van mij kon zijn, nog niet goed wakker zag op zowat honderd meter de brandweer een wagen aan het blussen. Het was mijn Mercedes die in brand stond of dan toch het motorcompartiment. Snel liep ik mee naar buiten en zag al snel dat zowel de motorkap opengebroken was door de brandweer(om de brand beter te kunnen blussen) en het linkerzijraam van de bestuurder was ingeslagen om zo ook van binnenuit naar de motor toe te kunnen blussen. Mijn eerste gedachte was iemand heeft de wagen in brand gestoken maar zowel brandweer als politie zeiden mij al snel dat dit volgens hun niet het geval was daar de brand hoog in de motor was begonnen. Dit kon je trouwens goed zijn daar ter hoogte van de zekeringskast de verf van de motorkap(aan de binnenkant) helemaal weg was(maar alleen op die plek). Gezien het midden in de nacht was kon ik niet direct iets doen en dacht ik nog geluk te hebben daar toevallige voorbijgangers de rookontwikkeling hadden gezien en zo direct de brandweer en politie hadden verwittigd. De ochtend daarna belde ik onmiddellijk naar Mercedes om hem te laten takelen naar de garage daar ik hiervoor een apart contract had voor afgesloten. Het zogenaamde freemind contract van Mercedes was mij door de verkoper aangeprezen daar men zo de garantietermijn van de wagen kon verlengen en alle onderhoud er ook in zat. De reden waarom de verkoper mij dit had aangeraden was dat ik vanaf de eerste weken vele kleine defecten had aan deze wagen. Dat dit iedere maand 200 Euro kostte nam ik er dan maar bij daar na enkele maanden de wagen al veel te vaak in de garage had gestaan. Ondanks dat reeds een lang bestaand model was en ik hiervoor dezelfde had. Groot was mijn verbazing toen ik zaterdagmorgen naar Mercedes belde en zij me zeiden dat ik eerst maar naar mijn verzekering moest bellen. Geen sleepdienst, geen herstellingen nog geen vraag van heeft u geen andere schade geleden. Geluk heb ik gehad dat de wagen op de straat stond en niet bijvoorbeeld in mijn garage want dan had niemand hem zien roken en was heel mijn huis in vlammen op gegaan op een moment dat wij lagen te slapen. Om een lang verhaal kort te houden heb ik gewacht tot de expert(door mijn verzekeringsbedrijf aangesteld) zijn verslag klaar had, de conclusie is glashelder, kortsluiting die zich heeft kunnen blijven voeden door de batterij leeg te maken zodat deze ook geïmplodeerd is. Verder zei hij in zijn verslag ook dat de geleden schade groot was en de wagen hierdoor niet meer hersteld kan worden.(of moeilijk). Daar deze auto net vijf jaar oud is heb ik aan Mercedes(schriftelijk) gevraagd om het technisch mankement te herstellen zoals voorzien is vanuit het Freemind contract. Mercedes heeft nu gezegd dat zij hier niet zullen op ingaan daar ze niet meer kunnen vaststellen waar de kortsluiting begonnen is(nogal logisch gezien alle bedrading in de motor één vaste plastic koek geworden is). Een toch vreemde houding en ze schrijven verder in hun brief dat ze het verslag van de expert naast zich neer leggen(ondanks dat ze eerder in de brief zetten dat ze de kortsluiting niet kunnen terugvinden door de brand maar niet ontkennen dat er wel degelijk een kortsluiting was. De moraal hier is niet alleen dat een zogenaamd kwaliteitsmerk als Mercedes natuurlijk niet zomaar mag opbranden met mogelijk gevaar voor eigen leven maar dat als men veiligheden aanbied zoals een duur freemind contract. De rechter zal verder beslissen of Mercedes zijn plicht niet dient te doen vanuit juridisch oogpunt(in relatie tot het freemind contract) en tevens hun product kwalitatief niet beter moet maken. Inmiddels hebben al twee mensen die van plan waren om een nieuwe Mercedes te kopen hiervan af gezien en zal dit verhaal nog een heel lang staartje krijgen.