Deze week had ik weer een aantal interessante gesprekken met verschillende bedrijven die overwegen om met ons bedrijf een overeenkomst te sluiten zodat wij op hun terrein installaties kunnen bouwen. De interesse van de gemiddelde ondernemer is de laatste vierentwintig maanden toch veel groter geworden voor groene stroom oplossingen en lokale productie. Velen zijn geïnteresseerd om deze lokaal opgewekte energie af te nemen om toch enigszins hun energiefactuur in de hand te kunnen houden. De ondernemingen stonden trouwens deze week weer terecht aan de klaagmuur betreffende hun hoge energiekost. De politiek ging direct volledig akkoord met de werkgeversorganizaties maar blijkbaar begrijpen ze niet dat de sleutel tot een correcte energieprijs deels(lees groot) in hun handen legt. Begin bij jezelf is altijd raadzaam, de vaste kosten zijn onredelijk hoog in België, de distributie- en transportkosten zijn gewoon niet meer gebaseerd op de reëele kosten, als men de leeftijd van ons netwerk(hoog- en laagspanning) in acht neemt en het feit dat dit ieder jaar ouder wordt en dus meer afgeschreven wordt is een daling niet meer dan normaal. Nu kunnen andere kosten zoals de subsidiering van groene stroom de prijs weer verhogen maar men zou kunnen beginnen door volledige inzage te geven en kost plus te gaan werken. Gereguleerde activiteiten zouden tevreden moeten zijn met een brutomarge van 6%.
Aan de andere kant hoe hoger de energiekost wordt hoe meer iedere onderneming en personen gaan overwegen om zelf energie op te wekken en minder te gaan verbruiken. Hiervoor heb ik deze week ook met twee partijen gesproken teneinde te kijken of een deel van de lokaal opgewekte energie ook lokaal kan worden opgeslagen. Zo kan de energie afgenomen worden wanneer men deze nodig heeft. Het koppelen van elektriciteitsproductie aan opslag is niet nieuw op zich(neem bijvoorbeeld meren die als grote batterij gebruikt worden door s’nachts de overschot aan kernenergie te gebruiken door water weer omhoog te pompen en zo reserve capaciteit te hebben) Het nieuwe is om dit lokaal te doen op de plaats waar de energie ook verbruikt wordt, men kan zich een toekomst voorstellen dat zelfs op huis niveau dit mogelijk zal worden. De opgewekte elektriciteit lokaal kunnen opslaan is één ding, de netbeheerder dient ook in staat te zijn om te zien hoeveel energie er lokaal op elk moment is opgeslagen. Zo kan de netbeheerder zelf berekenen hoeveel energie zij moet voorzien op welk moment. Men kan zelfs zo ver gaan door in het toekomstig slimme netwerk de netbeheerder in staat te stellen om deze energiestromen te gaan beheren zodat de kwaliteit gewaarborgd blijft. Indien men van enkele tientallen energiecentrales naar honderdduizenden lokale kleine centrales gaat zou dit de bevoorradingsgarantie zelfs moeten verbeteren en veiliger maken. De mogelijke ongelukken met micro installaties staat in geen verhouding met de mogelijke ongelukken die kunnen gebeuren met grote centrales. Ook wordt het verlies van transport zo weggewerkt waardoor de netto opwek versus gebruik beter wordt. Dat de oplossing vandaag niet gekend is weet iedereen maar dergelijke testen kunnen aantonen dat decentrale productie van elektriciteit wel degelijk kan bijdragen tot een efficienter energiegebruik.

De boodschap is duidelijk, onze federale minister Magnette vindt dat de liberalisering van de energiemarkt in België mislukt is. Positief dat de minister dit nog eens herhaald, vele ministers met en voor hem hebben dit de laatste jaren al meermaals gezegd. Het onvermogen uit deze woorden is deze te schrijnender daar hij in dezelfde zin de verantwoordelijkheid bij de leveranciers legt die volgens hem de enige zijn die geprofiteerd hebben van de liberalisering. Zelf vraag ik mij af waarom hij alle leveranciers over één kam scheert daar de weinige nieuwe leveranciers de laatste 8 jaar vooral bloed, zweet en tranen hebben gezien en gelaten. Men blijft bang om een onderscheid te maken tussen de historische monopolisten en de nieuwkomers. En toch blijf ik herhalen dat de verantwoordelijkheid voor het gebrek aan liberalisering volledig bij de beleidsmakers ligt. Waarom, het is vrij simpel, als men beslist om een markt te openen heeft men nieuwe spelregels nodig en moet men waar nodig de markt klaarmaken voor een opening. Een voorbeeld hier is bijvoorbeeld de US die in 1984 besloot om de telecom markt te openen en besloot om het nationale telecom bedrijf AT&T in negen delen op te delen. Dit had men ook moeten doen in België(en Frankrijk) daar deze landen maar één monopolist hadden die zo goed als heel de markt in handen hadden(hebben). Dit was zelfs in België mogelijk geweest daar Europa weinig in de weg zou leggen zelfs als men tijdelijk positieve discriminatie zou toepassen. Zonder het eigendomsrecht te schenden had men een wetgeving kunnen schrijven die zou bepalen dat geen één partij meer dan 35% van de markt mag bezitten(absolute maximum en eigenlijk al teveel, men zou eerder naar maximum 20% moeten streven). Dit principe dat beter bekend is als SMP(Significant Market Power) is iets beter bekend geweest in de telecom sector. Hierdoor kan je bijvoorbeeld aan bedrijven die meer dan het maximum percentage van een bepaalde markt hebben gedurende een bepaalde tijd extra regelgeving opleggen zodat ze automatisch marktaandeel verliezen. Verder kan men ook dominante marktpartijen verplichten om een deel van hun productie output te veilen aan hun concurrenten totdat hun marktaandeel onder dit percentage is gegaan. Dit werd trouwens in 2005 in Gembloux beslist door de toenmalige regering maar nooit uitgevoerd.
Dit maar om aan te geven dat het schrijnend is dat een toch wel intelligent man als dhr. Magnette zonder veel inspanning de handdoek in de ring gooit. Hiermee neemt hij een verpletterende verantwoordelijkheid op zich daar hij de dominante marktpartijen zo een vrijbrief geeft om het status quo te behouden. Wellicht is de afkoopsom voor het langer openhouden van de oudste kerncentrales niet helemaal los te zien van zijn opmerking. Positief is dan weer dat we na tien jaar strijdt een ombudsman hebben, dhr. Houtman is een capabel iemand en hij kan zo toch een aantal consumenten helpen. Nu lijkt me ook voor hem het geen leuk begin als je eigen minister(hij werkte op zijn kabinet) nu net zegt dat er niet veel liberalisering is.
Ook de Creg roert zich, Dhr. Possemiers beschuldigd de leveranciers ervan om de gasprijs gemanipuleerd te hebben. Zonder inhoudelijk te willen reageren vraag ik me toch af waarom ook hier weer geen namen genoemd worden daar er zo goed als geen gasleveranciers zijn in België. De meeste zogenaamde gasleveranciers zijn eigenlijk doorverkoper van een gasproduct dat ze verdelen voor de historische monopolisten. Ook weet ik niet of het veel zin heeft om dit soort beschuldigingen te vroeg in de media te sturen. Hopelijk heeft men nu al 100% onomstotelijk bewezen dat dit gebeurd is anders ondergraaft men zijn eigen geloofwaardigheid.

Vorige week heb ik weer vele meetings gehad met verschillende marktpartijen in de Benelux die allemaal ambities hebben om hun marktaandeel te laten groeien of het nu in duurzaam is of in aantal klanten. Hoewel er zeker veel interessante gesprekken bij waren voel ik mij enigszins geslagen door onze eigen kleine dagdagelijkse beslommeringen als men aan de andere kant van de oceaan zowat met de grond gelijk is gemaakt. Wat me vooral bijblijft, is de ongelofelijke broosheid van ons bestaan als zoiets als een aardbeving onze maatschappij raakt. Stel eens voor dat België geraakt wordt door een richter 7! Met onze dichte bevolkingsdichtheid en onze zware industrie zou de chaos nog een factor groter zijn, zijn onze installaties berekend op dit soort krachten? Zeggen dat het hier niet kan is niet juist, breuklijnen heb je op vele plaatsen en ook in België. De basisinfrastructuur in een land als het onze is nog belangrijker om op korte termijn te kunnen overleven daar wij geen temperaturen kennen waar je zonder hulpmiddelen in kan overleven. Hoe erg de aardbeving ook is men wordt ten minste nog gespaard van het klimaat(lees koude temperatuur). Een wellicht sarcastische opmerking maar op zo’n momenten moet je wel positief blijven voor wat je nog hebt. De goede initiatieven volgen elkaar nu op, de rijke landen zullen zeker de komende weken hun best doen om hun menselijkheid te laten zien en dat is maar goed ook. Waar men aan voorbijgaat is dat de armoede in Haiti al onbeschrijfelijk groot was en nu zeker nog groter wordt. Nu is het bouwen van steden op of dichtbij breuklijnen niet voor herhaling vatbaar dus zou men wellicht moeten denken aan het verplaatsen van de hoofdstad, anders loopt men het risico om iedere 200 jaar volledig met de grond gelijk gemaakt te worden. Het klinkt drastisch maar het is eigenlijk de enige echte oplossing, dit geldt trouwens voor vele andere steden die op de verkeerde plaats zijn gebouwd. Ook voor hun energiebehoeften zouden we ineens voor duurzame oplossingen kunnen kiezen door gebruik te maken van bijvoorbeeld zonnepanelen op grote schaal(en wind). Energie is trouwens één van de grote problemen op ieder eiland daar alles met de boot moet ingevoerd worden. Macro gezien is het dus eiland verlaten of gebruik maken van duurzame oplossingen. Het klinkt wellicht te eenvoudig daar wij geen betrokken partij zijn maar eigenlijk zouden we alle mensen die op een eiland wonen moeten helpen onder voorwaarde dat ze geholpen willen worden natuurlijk. De verontwaardiging die iedereen nu uit zal snel verstommen maar wellicht biedt dit ook de opportuniteit om echte oplossingen aan te brengen en niet alleen eerste nood hulp.

De recente koude koudegolf over West-Europa zorgt ervoor dat het energieverbruik ontploft, toch in ieder geval het gebruik van fossiele brandstoffen. Wat mij vooral opvalt dat niemand nog praat over CO2 of Kopenhagen maar overgaat tot het probleem van de dag, zout, veel zout. De mislukte top lijkt alweer begraven en iedereen praat vooral over de koude, wat mij toch opvalt is de contradictie tussen de 2020 doelstellingen om minder energie te verbruiken(minder CO2 uitstoot, meer groene stroom, etc…) en we minder dan 10 jaar voor 2020 meer aan het verbruiken zijn dan ooit. De goede voornemens beginnen altijd bij jezelf en dus gaan we dit jaar gewoon zoveel mogelijk duurzame projecten realiseren en dit in samenwerking met verschillende partijen. Sinds NPG afgelopen augustus 2009 tot een operationeel akkoord is gekomen met Delta zijn we begonnen met de uitbouw van het bedrijf om de ontwikkeling van meer projecten beter te kunnen ondersteunen. Eén van de beslissingen die ik heb genomen na het afsluiten van dit akkoord is dat ik mijn Deense vrienden heb moeten mededelen dat ik niet voor hun kan blijven optreden in strategische dossiers. De contacten zijn echter nog steeds uitstekend en zij hebben begrip hiervoor. De uitbouw van NPG kost de komende tijd mijn aandacht. Na meer dan twee en half jaar met Dong te hebben samengewerkt en regelmatig met de leden van de raad van bestuur van gedachte te hebben gewisseld en opportuniteiten te hebben besproken is een afscheid altijd een beetje dubbel. Dong is sowieso een beetje een a-typisch energiebedrijf daar ze oorspronkelijk olie- en gasvelden ontgonnen en uitbaten, sinds 2006 is dit bedrijf echter aktief in zowat alle delen van onze energieketen. Hun ambitie om binnen 20 jaar 85% van hun elektriciteitsproductie te halen uit groene stroom is uniek in onze industrie(toch zeker voor een bestaand energiebedrijf) en wellicht zullen zij in de toekomst hiervoor ook de Benelux gaan ontdekken. Als men naar Delta kijkt krijg ik ook de indruk dat ze enigszins a-typisch zijn voor de huidige energiebedrijven, als één van de weinige overgebleven echte nuts bedrijven hebben ze zeer veel verschillende activiteiten. Naast hun productieactiviteiten hebben ze bijvoorbeeld ook een goed ontwikkelde afvaltak(met. o.a. Indaver) en hebben ze ook zwaar ingezet op de productie van zonnecellen(o.a. eigen zonnecellen fabriek Solland in Heerlen) en toebehoren. Vooral dat laatste is zeker vooruitstrevend te noemen en heeft naar de toekomst toe nog veel potentie. Deze week sprak ik met een collega bij een ander energiebedrijf in de Benelux en zij wisten mij te vertellen dat ze in het kader van klantretentie(lees proberen de klanten te binden) overwegen om ook een combinatie aan te gaan met een installateur in zonne-energie. Op het eerste gezicht is dat nieuw in de Benelux maar dit heeft wel potentie. In Frankrijk doet Poweo dit al meer dan één jaar met succes in voornamelijk Zuid-Frankrijk. Zij hebben als energieleverancier een aparte tak uitgebreid binnen de groep van installatiebedrijven en bieden zo combinaties aan. Buiten hun klassieke aanbieding van zonnepanelen installaties bieden ze hun elektriciteits-en gas product aan als leverancier. Dit soort “koppelverkoop” zal zeker door de regulatoren onder de loep genomen worden maar mits de juiste insteek zal dit toegelaten kunnen worden. Zodra Nederland mee op de ontwikkeling van zonne-energie voor gezinnen gaat inspelen kan dit van belang worden voor leveranciers die in beide landen actief zijn. Door dit concept eerst in Vlaanderen te testen kan dit dus snel in andere aangrenzende gebieden aangeboden worden wanneer dit zou aanslaan.