Wellicht domineert dit onderwerp op het ogenblik maar het wordt dan ook het grootste “energie”dossier van dit jaar(en komende jaren).  De politieke verantwoordelijken zoals vice-premier Reynders, minister Magnette en vele andere spreken nu vrijuit over een mogelijke verlenging van de nucleaire centrales in ruil voor een vergoeding.  Deze kost kan gezien worden als een licentiekost zoals we deze in de mobiele sector hebben gekend alleen gaat deze vergelijking maar voor een deel op. Daar het hier gaat om reeds afgeschreven centrales zijn de toekomstige winsten/marges veel groter dan bij een nieuw te bouwen centrale(of mobiel netwerk).  De kosten voor het langer openhouden van deze centrales zijn wel aanzienlijk maar liggen vele malen lager onder deze van nieuwbouw.(Gemakkelijk factor 10 als men ook het niet moeten ontmantelen meerekent)  Deze toekomstige investeringen om de centrales langer te kunnen openhouden worden trouwens weer afgeschreven wat dan weer doorwerkt op de te betalen belasting en dit is ook een voordeel voor de eigenaar van deze centrales.  Deze week heb ik nog wel aantal telefoons gehad uit zowel de politieke als media hoek en merk ik dat de kennis zeker nog kan vergroot worden en de focus(en invalshoeken) ook nog moet bepaald worden. De vraag wat de huidige eigenaar aan extra winst zou maken in de toekomst als de centrales langer openblijven is misschien interessant maar niet relevant. Een getal dat gemakkelijk kan variëren tussen de 10 en 55 miljard Euro daar heeft niemand wat aan(hangt af van lengte verlenging, blijven alle centrales langer open of slechts een deel, wat zijn de toekomstige energieprijzen, etc.…)
Het is onmogelijk en zelfs niet wenselijk om te proberen om tot een faire vergoeding te komen met de huidige eigenaar daar de toekomst niet vast staat.  Wat wel vaststaat, is dat als de regering toch gaat proberen om er snel een totaal bedrag op te kleven ze geen goede zaak doet qua financiën(lees men haalt er niet uit wat er in zit) en men doet niks voor de liberalisering en dus stimulering van nieuwe investeringen. Minister Magnette heeft deze week ook al gezegd dat de staat kan fungeren als unieke aankoper van de opgewekte stroom uit deze centrales en deze dan vervolgens via een transparant mechanisme terug verkopen(veilingen, ppa, etc.), dit lijkt mij inderdaad een veel betere oplossing.

Een ander voordeel van deze werkwijze is dat alle marktpartijen energie kunnen kopen(lees basislast stroom/base load) en zodoende hun concurrentiële positie kunnen verbeteren.  Voor de eigenaar heeft dit systeem ook als voordeel dat ze exact weten wat ze krijgen voor hun opgewekte stroom en dus ook hun winstmarges kennen.  Dat deze theoretisch minder zullen zijn dan vandaag is juist maar het is beter dan niks want de centrales zijn nu voorzien om te sluiten na 40 jaar dienst.  De andere voordelen voor de eigenaar heb ik reeds vernoemd maar hier nog even voor de goede orde enkele van de belangrijkste, geen sluiting geen ontmantelkosten, geen sluiting geen sociaal passief(lees personeelskost), geen sluiting beter portfolio effect op hun ganse productieportfolio, geen sluiting geeft ook een behoud van de opgebouwde kennis in de organisatie van kernenergie, etc.
Wellicht kan de regering een hybride oplossing nastreven met een deel in voorschot te krijgen(om het budget nu in evenwicht te brengen) en dan over te gaan naar het systeem van unieke aankoper(en de voorschotten hierin te verwerken).

Deze week zei het VBO dat de Belgische ondernemingen verwachten dat indien de overheid geld krijgt voor het langer openhouden van de nucleaire centrales een deel van de opbrengst naar de grote ondernemingen dienen te gaan.  Hun argument is dat de competitiviteit van hun ondernemingen in het gedrang komt door de kost van groene stroom.  Hoewel het correct is dat de subsidiering van groene stroom via de KWh prijs de energiekost aanzienlijk opdrijft is de kost voor de grote bedrijven toch geplafonneerd. Een belangrijke argument is echter dat alle landen in Europa(en ook de VS) zich hebben verbonden om de CO2 uitstoot en het aandeel groene stroom fors uit te bouwen en deze zijn in Europa beter gekend als 20(minder C02)/20(% groene stroom) tegen 2020.  Dit wil dus zeggen dat alle landen deze “kost” zullen moeten dragen en dus ook hun burgers en ondernemingen. De competitiviteit wordt dus niet slechter omdat België en zijn regio’s investeren in groene stroom.  In mijn vorig artikel stond trouwens ook wat China gaat investeren het komende decennium dus zelfs onze concurrentiepositie met de zogenaamde BRIC landen wat betreft onze energiekost wordt niet slechter door een verduurzaming van ons energiepark. Dat wij met de VS op kop de grootste vervuilers zijn van de 20^ste eeuw geeft ons trouwens ook de grootste maatschappelijke verantwoordelijkheid(lees lead by example). Dat neemt niet weg dat we moeten waken over de juiste kost voor een optimale verduurzaming, en hier ziet men toch excessen. Deze week was ik bijvoorbeeld bij de Vlaamse administratie die instaat voor het toewijzen van de ecologiepremie(premie op de investering), deze wisten ons te zeggen dat dit jaar bijna alle premies naar zonnepanelen projecten gaat(90%) en zogoed als alle andere duurzame projecten, biomassa installaties, geen ondersteuning kunnen krijgen. Dat dit niet wenselijk is hoeft geen toelichting, op een moment dat zonnepanelen “cowboys”,(daarmee bedoel ik sommigen en niet iedereen) de opgewekte energie “gratis” weggeven als ze zonnepanelen op uw dak leggen weet men dat er iets niet klopt. Nu heeft de Vlaamse regering dat enigszins over zichzelf hen geroepen door de directe subsidiering van zonnepanelen projecten per volgend jaar te verlagen van 450 naar 350 €/MWh en is er een soort gold rush ontstaan naar het einde van het jaar toe. De administratie zal hier dan ook wijzigingen in gaan aanbrengen(de ecologiepremie) zodat ook andere goede projecten kunnen rekenen op ondersteuning op hun investeringen. Extra wrang is trouwens ook dat voor bijvoorbeeld biomassa installaties men meer eigen middelen(lees kapitaal) moet inbrengen naar bv. 30% in plaats van minder dan 20% voor zonnepanelenprojecten. Hierdoor worden ze dus vandaag dubbel gestraft.  Hiermee wil ik niet zeggen dat zonnepanelen projecten geen waarde hebben, integendeel, maar dit mag niet ten koste gaan van andere duurzame productievormen.

Deze week werd er een overeenkomst gesloten tussen de Nederlandse en Chinese regering om de komende jaren samen te gaan werken op het vlak van duurzame energie en dan vooral op het vlak van ontwikkeling.  China heeft een ambitieuze investeringsstrategie die de komende 20 jaar oploopt tot 440 miljard Euro per jaar.  Dit getal zou nog verder oplopen tot 500 miljard Euro per jaar als men de kolencentrales begint te sluiten en duurzamer gaat bouwen.  Duizelingwekkende getallen waar wederom de Europese aanpak, als die al bestaat, alleen maar van kan dromen.  Het falen van Europa om een gemeenschappelijk investeringsbeleid uit te werken zorgt ervoor dat de wedren al op voorhand een verloren zaak lijkt.  Als men bijvoorbeeld ziet hoe verschillend landen als Nederland, Duitsland of België omgaan met de ondersteuning van duurzame ontwikkeling dan weet men genoeg.  Het is een raadsel dat bijvoorbeeld Nederland niet kiest voor eenzelfde systeem als België(het certificaten systeem dat een waarde per MWh geeft aan groene stroom en betaald wordt via iedere verbruikte KWh).  Als men kijkt naar de Nederlandse SDE regeling die centraal(vanuit Den Haag) gestuurd wordt en men dus voor iedere technologie een budget voorziet dan is dit eigenlijk een anti investeringsbeleid.  Men kan op een bepaald ogenblik zijn investeringsdossier indienen en dan komt er een soort loterij.  Er is dus geen enkele zekerheid dat als je een goed project ontwikkeld hebt je ook subsidie zal krijgen en men eigenlijk dus niet kan spreken van een economisch duurzaam model.  Geen enkele onderneming kan hierop uitgebouwd worden of men moet bijvoorbeeld direct over de grenzen hen gaan.  Maar China heeft het begrepen en hebben een gelijkaardig systeem(als Duitsland, België met gegarandeerde afname tegen afgesproken prijs voor op voorhand gekende termijnen van 15 tot 20 jaar) waar men zeker is dat wanneer een project vergund wordt men ook in aanmerking komt voor ondersteuning.  Wat de Chinezen zoals steeds zeer goed doen is hun eigen industrie promoten.  De komende jaren komt er jaarlijks zo’n 10 GW(GigaWatt) aan windenergie bij tot 2020 en tot nu toe zijn deze molens allemaal made in China.  Grote Westerse fabrikanten als Vestas hebben tot nu toe nog geen molen verkocht en dat is toch opvallend.  Voor mij wilt dit ook zeggen dat hun onderscheidend vermogen wellicht niet groot genoeg is buiten natuurlijk de enigszins ontransparante regel- en wetgeving in China.  Het feit dat hun transportnet verouderd is lossen ze tussen 2011 en 2015 op!   Het is toch enigszins grappig dat een Nederlandse minister een akkoord afsluit met China terwijl ze in eigen land vooral een non beleid hebben.  Daar zullen de Chinezen echt van onder de indruk zijn.  Deze week sprak ik nog met beleidsmakers hierover en zij gaven zelf toe dat het moeilijk zal zijn om op korte termijn een doorbraak in Nederland te creëren.  Europa zou hier toch veel actiever moeten worden door bijvoorbeeld een onderzoek te doen naar duurzame ontwikkeling(en stimulering) per land om dan een “ranking” te publiceren en adviezen te geven aan die lidstaten die geen goed stimulerend beleid hebben.

Deze week is het duidelijker geworden dat de federale regering de bedoeling heeft om zijn tekorten aan te zuiveren met o.a. een bijdrage van de nucleaire exploitant(en).  Bij een eventuele verlenging is het billijk om een vergoeding te vragen voor een vergunning/licentie.  De hoogte hiervan zal later vastgesteld worden maar de regering dient te begrijpen dat men de mogelijke inkomsten uit een dergelijke vergunning niet volledig in de algemene middelen kan steken.  De sector zal hoe dan ook moeten innoveren en investeren in de vervanging van ons nucleair park.  Hopelijk is men niet vergeten wat de UMTS vergunningen eind jaren 90 tot gevolg hebben gehad(het failliet van een sector en de dood van innovatie voor jaren omdat men op drie maanden meer dan 100 miljard Euro uit de sector gehaald hebben).  Er zou een minimum van 25% opnieuw in de sector dienen geïnvesteerd te worden zodat investeringen gestimuleerd worden.  De vervanging van onze “oude” centrales naar nieuwe vormen van energieproductie, waaronder mogelijke wijzigingen zoals slimme netwerken in combinatie met decentrale productie, maken het noodzakelijk dat we ook onderzoek gaan doen in wat de beste oplossing is voor België qua elektriciteitsproductie. Ook dienen we te beseffen dat de afhankelijkheid van gas niet wenselijk is daar deze in de toekomst niet zeker is.  De gasbel van Slochteren in Nederland is niet oneindig en het alternatief uit Rusland heeft aangetoond gevaren in te houden.  In mijn contacten met beleidsmakers in de Benelux merk ik wel dat men in Nederland al verder staat qua toekomstige innovaties van slimme steden die minder afhankelijk willen worden van centrale productie. De waarheid dient te zeggen dat men in Nederland vele miljarden int door de verkoop van hun nationale energiebedrijven.  Deze verkoop gaan ze zich nog betreuren in de toekomst als ze net als wij in België wakker worden op een dag en zien dat ze hun energiehuishouding niet meer in de hand hebben. Maar het is toch positief dat de aandeelhouders van deze Nederlandse energiebedrijven toch een deel opnieuw gaan investeren in de energiesector en/of innovatie.  Steden als Amsterdam staan al ver in hun voorbereiding met de oprichting van aparte energie initiatieven. De paradox van de Belgische regering om geld te vragen voor een verlenging van het nucleair park kan ervoor zorgen dat het status quo behouden blijft als men niet de ruimte maakt voor nieuwe concepten en zo nieuwe spelers in de markt gaat ondersteunen.  Ook in Vlaanderen hebben de beleidsmakers gezegd dat ze meer concurrentie willen maar dan dienen ze te begrijpen dat de deur moet worden opengemaakt en hiervoor zijn er middelen en beleid nodig.