Terugblikken op het voorbije jaar is zeker nuttig om te zien wat de toekomst ons zou kunnen brengen.  Het woord zou is belangrijk daar niemand de toekomst kan voorspellen.  De onheilsberichten die ons dezer dagen bereiken over 2009 zijn enigszins hilarisch als tragisch.  De grafieken die ons haarfijn voorspellen wat de olieprijs gaat doen zijn gebaseerd op de beste inschattingen die we kunnen doen en gaan uit van een olieprijs die terug stijgt naar 80 dollar.  Zelf heb ik een iets andere mening daar het nog maar enkele maanden geleden is dat de olieprijs bijna naar 150 dollar ging.  Dat hij vandaag minder dan 45 dollar kost is al evenmin een betrouwbare barometer voor de toekomst.  Zowel de enorme stijging als de recente daling van de olieprijs was voor een heel groot deel speculatief.  Het enige wat men kan zeggen dat de geschiedenis zich steeds herhaald en er dus geen enkele reden is om aan te nemen dat speculatie morgen niet meer zal bestaan.  Zodra de economie weer aantrekt kan de olieprijs vlot terug naar 150 dollar gaan want fundamenteel is er niks veranderd. De BRIC landen zorgen voor een toenemende vraag naar olie.  Zelf geloof ik eerder dat de olieprijs voor 2015 boven de 200 dollar zal staan daar er een nieuwe factor tevoorschijn zal komen.  Deze van het reële tekort. Tot nu toe ging de prijs vooral omhoog omdat er gespeculeerd werd op een mogelijk toekomstige onevenwicht tussen vraag en aanbod(lees meer vraag dan aanbod).  Zodra we het punt bereiken dat er een tekort is aan olie zal er nog meer speculatie zijn over een mogelijke plafond prijs voor olie.  Is een olieprijs van meer dan 200 dollar slecht?  Op korte termijn zal dit zeker drukken op bepaalde delen van onze economie maar het zal ook de innovatie in de hand werken voor andere bronnen te zoeken om onze energievoorziening veilig te stellen.  Wanneer we erin slagen om minder afhankelijk te worden van import van fossiele brandstoffen zal onze economie er zelfs sterker uitkomen.  Denk dat het huidig nakend probleem tussen Rusland en de Oekraïne daar weer een goed voorbeeld van is.  Het is ook een bewijs dat het streven naar eigen energiebronnen gewoon een zaak is van goed bestuur.  2009 kan weleens een startschot zijn voor innovatie en de basis leggen voor een gezondere economie.

Deze week kwam het nieuws dat Suez een swap overeenkomst voor productie heeft bereikt met Eon.  De timing van deze memorandum(definitieve overeenkomst wordt verwacht tegen midden volgend jaar) is wellicht toeval maar toch…
Minister van Quickenborne heeft net gesproken over een mogelijke heffing van 750 miljoen Euro daar GDF/Suez te dominant blijft.  Dat de dominantie van één partij met 8 percent afneemt qua productie is zeker positief te noemen en is een stapje in de goede richting.  Het verandert echter niks aan de dominantie van GDF/Suez, je hoeft echt niet 100% van een markt te bezitten om hem te kunnen controleren.  Vanaf 35% kan men de markt “beïnvloeden”(lees mogelijkheid tot manipulatie) daar men steeds leidend is als de markt beweegt. 
Het heffen van een mogelijke dominantie taks is op zich niet verkeerd zolang het maar niet de enige maatregel is.  We hebben in België ook veel nieuwe productie nodig en daar zijn ook stimuli voor nodig die vandaag ontbreken(behalve voor duurzame en wkk).
Of deze broodnodige maatregelen er nu snel gaan komen is zeer twijfelachtig daar onze federale regering net gevallen is(of bijna).  Het is voor een ondernemer met hart voor het land onbegrijpelijk dat men zo speelt met het land op een moment dat wij de investeringen moeten stimuleren.  De media en oppositie zijn zeker zwanger gezien hun collectieve hysterie, men schreeuwt voor bloed en bieden nul alternatief.  Voor mijzelf betekent dit gewoon dat ik in het buitenland aan buitenlandse energiebedrijven weer kan gaan uitleggen dat België geen bananenrepubliek is en het investeringsklimaat op politieke steun kan rekenen(wat enigszins hilarisch is).  Terugkomend op de gebeurtenissen van de week had ik ook een interessant gesprek met een regelgever, hij bevestigde ook dat er nu dringend iets moet gaan gebeuren om nieuwe productie te bouwen.  We hadden het ook nog over een mogelijk idee om een gemeenschappelijk initiatief te starten om een beleid en advies uit te werken over het netwerk van morgen.  Inclusief vraagstukken als decentrale opwek, slimme meters, kostprijs, etc.…  Mijn voorstel is om dit samen met de regelgever in Nederland(de DTE) te initiëren en dan ook de netwerkbedrijven(van beide landen) uit te nodigen om dit initiatief samen uit te werken. Hoewel hij het een interessant idee vindt vreest hij ook dat grensoverschrijdende initiatieven op veel weerstand kunnen rekenen, leve Europa!  We hebben afgesproken om na de kerstvakantie hierover terug van gedachte te wisselen en eventueel stappen te ondernemen.

Zowel op tv als in de kranten wordt er veel gesproken over de mogelijkheden van zonne-energie als voorziening voor onze elektriciteitsbehoeften.  In Panorama sprak een Duits parlementslid dat het best mogelijk is om al onze energiebehoeften uit zonne-energie te halen en dat energiebedrijven het best geen nieuwe grootschalige centrales bouwen.  Het programma van Panorama leek mij enigszins gedateerd daar Duitsland onlangs de (geld)kraan voor zonne-energie gedeeltelijk heeft dichtgedraaid, hetzelfde geldt trouwens voor Spanje.  Hoe komt dit?  Het relatieve succes van nieuwe installaties in beide landen heeft ervoor gezorgd dat men zich vragen is gaan stellen over de kostprijs van deze technologie. De enorme subsidie stromen zijn vandaag inderdaad een garantie voor falen, deze installaties zijn voor 70 tot 90% afhankelijk van subsidie als hun voornaamste inkomstenbron.  Ook bij ons beginnen netwerkbedrijven al te roepen dat ze het moeilijk krijgen om deze installaties te blijven aansluiten daar het bestaande netwerk gebouwd is met een andere distributie van elektriciteit voor ogen.  Ons huidig netwerk is gemaakt om in één richting te gaan(als een waterval) en niet geschikt voor decentrale opwek die in alle richtingen gaat.  Kijkende naar de lessen van Duitsland en Spanje denk ik dat men moet zorgen dat de ondersteunende subsidie maatregelen niet wijzigen maar tegelijkertijd het systeem betaalbaar houden door de schaalgrote van de projecten te beperken.  Als bovengrens kan men per individueel project bijvoorbeeld 5 MW hanteren en ook een plafond per bedrijf installeren(bijvoorbeeld niet meer dan 10 MW per bedrijf per jaar). Met de huidige “crisis” in gedachte zullen de verschillende overheden de geldkraan open moeten houden voor de duurzame ontwikkeling maar ook het systeem betaalbaar houden, men zou ervoor kunnen kiezen om de kost van deze ontwikkelingen niet op een individuele netwerkbeheerder te laten vallen maar de kost over alle gebruikers te spreiden(zoals dit ook gebeurd met andere duurzame productie vormen). Indien men naar een ideaal beleid wil komen zal men toch meer Europees moeten gaan samenwerken om bijvoorbeeld grootschalige zonne-energie projecten(boven 5 MW) in het zonnige zuiden te bouwen.

Deze week klinken er positieve berichten over een mogelijke daling van de energieprijs of toch een deel ervan, nl. de elektriciteitsprijs of toch het “commodity” gedeelte.  De netwerkbeheerder Eandis haastte zich snel door te zeggen dat hun distributietarieven ook met een twee percent zouden gaan zakken.  Over de zuivere intercommunales wordt niet gesproken, gaan deze dan stijgen?  De daling van de energieprijs is trouwens nog geen zekerheid daar er in het verleden tussen de praktijk en de aankondiging wel eens verschillen waren.  Wat vooral opvalt, is dat men tegelijkertijd zegt dat in de Benelux de gasprijs fors gaat stijgen, en dit zowel voor het product als voor de netwerkkost. Dat de gasprijs voor de consumenten nu zou gaan stijgen doet wel enigszins mijn wenkbrauwen fronsen als men de kostprijs van de laatste zes maanden neemt.  Als men deze hanteert zou de gasprijs moeten dalen.  Wat wel kan zijn dat een deel van de verhoging uit het verleden(lees van de laatste drie jaar) nog moet doorgerekend worden maar dan zou de regulator hier toch moeten ingrijpen. Met ingrijpen bedoel ik een controle uitvoeren op de prijszetting van de “commodity” kost.
Als men kijkt naar de actuele groothandelsprijs van elektriciteit dan ziet men dat deze mee daalt met deze olieprijs(voor een deel) en werkt deze eigenlijk negatief voor onze prijs in de toekomst. Waarom?  Net zoals bij de exploratie van olie- en gasvelden moet de prijs voldoende hoog zijn om nieuwe investeringen te waarborgen.  De huidige lage olieprijs kan ervoor zorgen dat we binnen twee tot drie jaar een fellere stijging kunnen verwachten als de vraag en de emotie van de vraag terug aantrekt.  Met de emotie van de vraag bedoel ik de traders die gevoelig zijn aan markttendensen en als eerste de vraag terug zullen opschroeven als de markt begint te verbeteren. 
Voor onze elektriciteitsproductie geldt dit evenzeer, wij hebben in België zowat het oudste productiepark van Noordwest Europa(vaste land) en we hebben ook een tekort aan productie. De huidige “lage” energieprijs begint nu al zijn effect te hebben daar men de huidige groothandelsprijs gebruikt om te berekenen wat het rendement is van nieuwe centrales.  Deze plannen gaan van twintig tot veertig jaar dus weegt een lagere prijs in het begin lang door(als men bijvoorbeeld de prijs met 2% per jaar laat stijgen).  Zowel voor grote productie maar ook voor kleinschalige duurzame productie zijn het moeilijke tijden.  Een paar weken geleden zagen we al de grote problemen bij C-power(offshore) die geen(goedkoop) geld meer vindt, nu hoor ik ook van andere projecten dergelijke problemen met vertraging of uitstel tot gevolg.  Specifiek voor België is dit extra moeilijk daar wij meer dan andere landen behoefte hebben aan nieuwe productie.