Afgelopen donderdag was een speciale dag, NPG is in oprichting, een nieuw energiebedrijf dat investeert in groene stroom productie.  Samen met Jacques hebben we besloten om het bedrijf van start te laten gaan daar we al verschillende projecten in het vizier hebben en er veel interesse is vanuit de sector om ons financieel te ondersteunen.  De komende maanden en jaren zal ik hier zeker geregeld op terug komen.  Dezelfde dag werd ik het slachtoffer van een inbraak en werd mijn al enigszins versleten laptop gestolen, een groot verlies daar je altijd meer verliest dan je denkt maar een voldongen feit.  Verder had ik op het einde van deze dag ook nog een aangenaam diner met collega’s uit de energiesector waarvan één persoon een oud collega van Essent.  We zaten op één lijn over de meeste onderwerpen, de studie die ik ben begonnen over meer concurrentie in de productiemarkt te brengen ondersteunen zij, ons project NPG heeft ook hun interesse en we zagen ook wel mogelijkheden om in de toekomst wellicht nauw te gaan samenwerken.  Zelf verwacht ik dat het binnenkort duidelijk zal worden met wie ik op lange termijn ga samenwerken om grootschalige productie te bouwen en andere delen van de energieketen uit te bouwen.

Enigszins verrassend is de aktie van Testaankoop om alle leveranciers(degene die aktief zijn in het consumentensegment) voor de rechter te willen dagen.  Of ze dit effectief gaan doen weet ik niet maar volgens mij schieten ze met hun kruit op de verkeerde.  De leveranciers zijn verplicht alle taksen op hun factuur te vermelden en krijgen deze input van de wet- en/of regelgevers.  De onduidelijkheid die er vandaag heerst over het al dan niet terecht aanrekenen van de Eliataks is niet te wijten aan de leveranciers maar aan de wet- en regelgevers.  Enkele weken geleden deed ik het voorstel om de facturatie te scheiden en de commercïele leveranciers alleen nog het energie gedeelte te laten factureren en de rest door de netbeheerders te laten factureren.  Volgens mij had deze aktie voorkomen kunnen worden door beter met elkaar te communiceren en de juiste “schuldige” te vinden.   De Eliataks is altijd al een draak van een taks geweest want het doel waarvoor zij was ontstaan was niet relevant, met name het zogenaamde verlies compenseren voor de gemeentes bij de liberalisering.  

Weinig verrassend was het bericht dat Suez/Electrabel samen met Eon in België gaat onderzoeken of opslag van uitstoot door de kolencentrales mogelijk is door een proefinstallatie te bouwen.  De dominante marktpartij zorgt ervoor dat nieuwe spelers die ambities hebben in België zich vriendelijk verbinden met hun.  Als men kijkt naar vroegere initiatieven zoals de gascentrale op de BASF vestiging van RWE dan ziet men in praktijk ook dat men hier een “joint-venture” aangaat met de dominante marktpartij en dat deze de centrale eigenlijk in zijn portfolio heeft opgenomen.  Na de aankondiging van Gazprom dat zij interesse hebben/hadden in ondergrondse opslag van gas werd het een aantal maanden later ineens een “joint” effort met de dominante marktpartij en/of één van zijn dochters.  Hoe komt dit?  Vandaag is het eigenlijk heel moeilijk of in ieder geval meer risicovol om op eigen houtje in België grootschalige investeringen te doen.  Voor toekomstige projecten zou hier dan ook voor moeten gekozen worden om in joint-venture investeringen te doen met een maximum aan aandeelhouders maar dan zonder de dominante marktpartij.  Zeker voor grootschalige productie zoals kern- en kolencentrales waar een aantal landen zoals Finland, Duitsland en Roemenië ook op deze manier werken.  In ieder geval dient de dominantie te dalen naar een marktaandeel van minder dan 50%.

Deze week heeft de nieuwe voorzitter van het VBO zijn toekomstvisie voorgesteld.  In verschillende media stond het duurzame karakter centraal in zijn boodschap, de trend om op deze golf mee te gaan is populair en doch ook noodzakelijk.  Wat op zich een moeilijke opgave lijkt voor de grote bedrijven is om naar een lager verbruik te gaan van onze grondstoffen.  In België verbruiken de grootste 1500 bedrijven ongeveer 50% van het totale electriciteits- en gasverbruik(voor gas zelfs meer als men het verbruik  in de electriciteitscentrales meetelt).  Zonder hun nut in vraag te stellen zal men een oplossing moeten vinden voor dit enorme verbruik om tot een duurzame oplossing te kunnen komen.  Ook kunnen de grote bedrijven het voorbeeld geven door mee te investeren in duurzame vormen van energie die wel een hoger prijskaartje hebben.  In mijn gesprekken met de groot industrie in verschillende landen is de prijs toch de hoofdzorg en komt het milieu nog niet genoeg aan bod.  De boodschap van Dhr. Leysen zal zeker aan kracht winnen als het gevolgd wordt door daden.

Dat de subsidie stromen allerlei goede en minder goede lieden aantrekt is te verwachten alleen dienen we ervoor te waken dat ons subsidiesysteem betaalbaar blijft.  Als men weet dat nu reeds 10% van onze stroomkost bestaat uit de subsidiekost voor groene stroom dan kan men hier even bij stilstaan.  Het principe van subsidie voor duurzame vormen van productie is zeker een goed systeem totdat een industrie volwassen wordt.  De nieuwe decentrale opwek van deze groene stroom zorgt er al voor dat men anders gaat kijken naar ons netwerk en nieuwe investeringen in het net noodzakelijk zijn.  Men dient er wel voor te waken dat men in de regelgeving duidelijk maakt waarvoor deze subsidie dient en tot welk volume per project er kan gewerkt worden.  Om ervoor te zorgen dat er voldoende kansen geboden worden aan lokale initiatieven zou men de volledige subsidie kunnen laten gelden voor installaties tot 20 MW en dan naar beneden brengen tot 0 voor installaties groter dan 40 MW.  Voor productie eenheden met een output van meer dan 40 MW zou er toch een industriele logica moeten zijn als basis en niet één die gesubsidieerd is.  Indien men dit niet doet loopt men het risico dat na de subsidie periode partijen hun installaties verwaarlozen of zelfs ontmantelen.  Bijvoorbeeld de sinds dit jaar ontluikende projecten voor zonnepanelen zijn hier een goed voorbeeld van.  Hier zou men in het algemeen ook kunnen stellen dat projecten een maximum omvang dienen te hebben daar deze vorm van productie alleen kan bestaan dankzij de subsidie.  Een maximum van 2 MW per installatie lijkt meer dan voldoende met dan ook een aflopende subsidie tot 4 MW.  Dit klinkt niet veel maar de opwek via deze technologie is dan ook zeer klein, per 10.000m2(1 hectare!) halt men iets meer dan 1 MW productie en iets meer dan 1 GWh output.  De subsidie die gemakkelijk 90% van de inkomsten uitmaken(dwz dat de opwek maar goed is voor 10% van de inkomsten) maakt duidelijk dat deze vorm van productie eigenlijk meer een financieel product is dan een echte vorm van electriciteitsproductie.  De investeringen zijn trouwens ook enorm want voor een park van 10.000m2 kan u snel vier tot vijf miljoen € betalen.  De subsidie in bijvoorbeeld Vlaanderen is trouwens net genoeg om dergelijke projecten mogelijk te maken, hij is nu 450€ per MWh.  Het subsidieren van grootschalige projecten van meer dan 1 of 2 MW heeft dan ook niks duurzaam meer maar kenmerkt vooral een andere doelstelling, dewelke?  Deze vraag laat ik aan u.

De timing van mijn vorig artikel over de behoefte van een Smart grid(slim netwerk) is blijkbaar goed gekozen want dit weekend roept de grootste netwerkoperator in België dat zij de aanvragen voor aansluiting van nieuwe groene stroom productie niet meer kunnen garanderen.  Deze week zat ik trouwens zelf ook nog bij een regulator om dit aan te kaarten daar wij een investering aan het voorbereiden zijn om vijf windmolens te plaatsen.  Op zich is het verzoek van Eandis terecht als zij extra middelen nodig hebben om een modern netwerk te bouwen.  De financiering ervan is echter een andere vraag, zoals steeds wordt direct uitgegaan dat de meerkost van dit nieuwe netwerk op de verbruiker zal worden afgewend.  Dit zal zeker voor een deel zo zijn maar er wordt toch wel snel voorbijgegaan aan de huidige financiele slagkracht van dergelijke bedrijven.  De zeer goed gevulde kassen zouden eerst geoptimaliseerd kunnen worden, vervolgens kan men ook zien of er niet kan gekozen worden voor een zogenaamde “sale and lease back” constructie om zo de eigendommen ten gelde te maken en ten derde kan men ook geld lenen om deze investeringen te doen en die voor een deel terug te betalen door een lager dividend voor de aandeelhouders te hanteren.  De goedkeuring van de bouw van een smart grid lijkt me logisch, alvorens echter groen licht te geven dienen de netwerkbedrijven doorgelicht te worden zodat hun huidige financiele slagkracht exact in beeld wordt gebracht alvorens de rekening weer naar de klant te sturen.

Deze week ben ik even langs de windbeurs/congres gegaan in Brussel en heb daar met enkele sectorgenoten gesproken.  Wat mij opviel was de klaagzang van projectontwikkelaars dat het verkrijgen van toegang tot het netwerk lang duurt en zelfs moeilijk wordt.  Het blijkt dat er op dit ogenblik vele projecten in aanvraag zijn, het verzoek aan de netbeheerders blijkt verre van vlekkeloos te verlopen.  Zelf heb ik vorige week ook het nieuws gekregen dat de aansluiting van een nieuw windmolenpark ineens moeilijk zou worden.  Zes maanden geleden zei dezelfde netbeheerder nog dat dit geen probleem zou zijn.  De lokale netbeheerder moet sowieso navragen bij de hoogspanningsbeheerder Elia of er voldoende capaciteit is als je nieuwe productie gaat bouwen.  Het gaat hier over een park van 10 MW, wat op zich niet groot is.  Blijkbaar zijn er in de regio nog enkele andere nieuwe parken gepland en zou dit reeds problemen geven.  De objectieven om tegen 2020 13% groene stroom productie te hebben in België lopen vandaag al gevaar.  Trouwens de huidige 3% moet ook met een korrel zout genomen worden want daar zit ook bijstook in, meestal zijn dit “oude” kolencentrales die ook biomassa bijstoken en deze zouden eigenlijk niet mee in aanmerking mogen genomen worden.  Dat er nog honderden kleine installaties de komende tien jaar gaan gebouwd worden is duidelijk, de behoefte aan een aangepast netwerk dat hiermee kan omgaan ook.  Het ontwerpen van een zogenaamd “smartgrid” dat moeiteloos met decentrale opwek kan omgaan is noodzakelijk.  Hiervoor zal ik contact opnemen de regelgever en de politiek gezien het vandaag al een probleem is.  Ook moet men de procedure aanpakken want die kost nu teveel tijd, een jaar is niks om vergunningen en aansluiting aan te vragen.  Dit zou binnen een termijn van drie maanden moeten rond zijn.  Het beste is een apart “loket” voor dergelijke aanvragen te openen, een “single point of contact” vanuit de wet- en regelgever.