Gisteren heeft de Europese Commissie zijn plannen bekend gemaakt om de reductie van CO2 werkelijkheid te maken.  Ondanks de negatieve geluiden hier en daar is het een mijlpaal te noemen dat een economische grootmacht als Europa erin zou slagen om hier allemaal aan mee te werken.  Ons land krijgt ook op een aantal vlakken enige verlichting zoals op het vlak van duurzame electriciteitsproductie, hier moet tegen 2020 13% gehaald worden(dwz 13% van de electriciteitsproductie op dat ogenblik moet duurzaam zijn).  Kijkende naar de consumptie van electriciteit zullen we er eerst met z’n allen voor moeten zorgen dat ons verbruik naar beneden gaat in plaats van de continue stijging die we nu kennen.  Als het verbruik jaarlijks blijft stijgen met 2 tot 3% dan zal de 13% in het gedrang komen of we moeten onze hele kustlijn vol windmolens zetten.  Sowieso zijn de geplande offshore windmolen parken risicovol daar niemand de lange termijn effecten kan voorspellen, er is gewoon geen ervaring.  Het minder verbruiken wordt dan ook veel belangrijker dan het bouwen van enkele windmolens, en hier wringt het schoentje.  Onze industrie heeft constant behoefte aan consumptie, liefst 24 uur per dag zodat de machines optimaal ingezet worden.  Tevens moet een bedrijf groeien anders wordt het afgestraft door de markt, kijk bijvoorbeeld naar Apple gisteren dat werd afgestraft door zijn mededeling voor het volgend kwartaal.  Met andere woorden ieder bedrijf gaat op zoek naar afzet en liefst zo veel mogelijk(en zo snel mogelijk).  Kijkende naar de groeilanden zoals India en China die zich in de 21^ste eeuw klaarmaken voor een gigantische sprong naar hetzelfde model, namelijk consumeren, is de ambitie van Europa niet groot genoeg om dit tegaan compenseren.  De groeilanden zeggen(terecht) dat wij(de Westerse wereld) hun geen lessen moeten geven in zuinigheid, juist daarom moeten onze inspanning maximaal zijn willen wij deze landen ervan overtuigen om het consumptiemodel te laten vertragen naar een dragelijk niveau.  Het terugdringen van onze impact op het milieu(daarmee bedoel ik zaken zoals afval, water, vervuiling en energie) is een absolute topprioriteit en dit in percentages die vele malen hoger liggen dan 20%.  Voor Europa ziet de toekomst er wat dat betreft beter uit door de vergrijzing die eraan komt.  Jongeren consumeren nu eenmaal meer dan ouderen(door kinderen, grotere families, werk, etc…) De vergrijzing kan een goede garantie worden in het behalen van een kleinere impact op het milieu.  Hiervoor zullen we echter ook een nieuw economisch model moeten vinden dat aangepast is aan enerzijds een stabiele consumptie(geen groei) en een lagere impact op het milieu.  Wat doe ik zelf?  Op dit ogenblik werk ik aan verschillende projecten in duurzame productie waarvan ik de eerste wil zien draaien in 2009/2010.  De komende vijf jaar hoop ik samen met een team van mensen en bedrijven in België voor een 150 MW aan duurzame electriciteit te bouwen wat goed is voor de levering van electriciteit voor een 200.000 gezinnen.  Dat dit niet zonder slag of stoot zal gaan spreekt vanzelf maar het eerste project van 10 MW zit in de pijplijn.

Dit weekend werd door de federale regulator CREG bevestigd dat de electricteits-en gasprijzen dit jaar fors zullen stijgen in België.  Deze reactie en de timing ervan is geen toeval, na de boodschap van de oude dame dat zij haar tarieven niet wilt laten stijgen dit jaar wordt nu bewezen dat de werkelijkheid enigszins anders is.
Positief is dat nu duidelijk wordt wat de stijging zal zijn, in ieder geval met de elementen die vandaag gekend zijn, en waar deze door veroorzaakt worden(in ieder geval voor een deel).  De analyse van de CREG is vrij volledig maar wellicht dient men te kijken naar de verschillende onderdelen en er een gewicht aan te geven.
De grootste oorzaak van deze ongecontroleerde stijging is de beperkte macht van de  Creg die door het Hof van beroep zogoed als vleugellam is gemaakt.  De Creg heeft de laatste jaren geprobeerd om op een correcte en objectieve manier controle uit te oefenen op de transporttarieven voor energie in dit land.  Dit was volgens mij ook hun grootste toegevoegde waarde daar alle andere delen van de energieketen zogoed als buiten hun macht vallen.  Het wegvallen van hun macht over de tarieven voor transport en distributie zorgen nu voor een plotse felle stijging die moeilijk te verklaren is.  Onze tarieven voor transport zijn al zogoed als de hoogste in Europa wanneer je alle parameters meeneemt zoals investering in de netten versus bevolkingsdichtheid, verbruik en grote van het land.  Het probleem van de Creg ligt eigenlijk veel dieper, de verdeling van de bevoegheden van energie over vier regulatoren heeft ervoor gezorgd dat de macht te verdeeld is zodat geen één veel kan doen.  De Creg zal hopelijk door de uiteindelijke regering zijn macht krijgen zodat ze in alle elementen van de energieketen controle kan uitoefenen.
Het ontbreken van bijvoorbeeld enige concurrentie op de groothandelsmarkt voor electriciteit(hiermee bedoel ik dat de groothandelsmarkt in de Benelux door één partij wordt gedomineerd) heeft ervoor gezorgd dat de marge tussen aan- en verkoopprijs bepaald wordt door te weinig partijen.  Het is onder andere hier dat de uiteindelijke regering en de regulatoren moeten en kunnen ingrijpen, men kan hier de dominante partij(en) verplichten om zijn geproduceerde electriciteit via vpp’s aan te bieden aan de markt, dit volume moet voldoende groot zijn.  De helft is een minimum omdat zo ook de dominante marktpartij mee op de markt gaat aankopen.  Het ideale scenario zou eigenlijk zijn dat alle output van de afgeschreven en oude centrales via een neutrale procedure(vpp’s gecontroleerd door de regulatoren) in de markt te brengen.  
Later meer over de stappen die men kan nemen.

Blijkbaar wordt 2008 een jaar zonder prijsstijgingen als we de oude dame mogen geloven, na de grote stijgingen in 2007 werden er gisteren verklaringen gegeven door de dominante marktpartij dat zij haar raad van bestuur gaat vragen om deze bevriezing.  Is het echt een bevriezing van de tarieven? Dit lijkt mij weinig waarschijnlijk daar de prijzen die in België gebruikt worden hoofdzakelijk bestaan uit tarieven die gekoppeld zijn aan een index.  Mocht er bijvoorbeeld een crisis uitbreken in het Midden Oosten en de olieprijs en dus de gasprijs(die gekoppeld is aan olieprijs) met 30% stijgen dan gaan wij dit ook zien.  De mededeling is er dus één zonder risico daar dit via de index aan de klant kan worden doorgerekend.

De oude dame onder leiding van de country manager Belgium van Suez weet vandaag te melden dat als ze binnen de 12 tot 14 maanden niet weten wat de regering beslist over het langer open houden van de centrales zij zelf zullen beslissen om de centrales te sluiten.  Wat dit betreft ligt de bal in ieder geval in het kamp van de federale regering die tot nader order beslist heeft dat alle centrales gesloten worden tussen 2015 en 2025.  Gezien de ommezwaai in vele landen in West-Europa zal deze beslissing nog vaak besproken worden de komende tijd.  Dit hangt vooral af van de definitieve regering en welke partijen erin zullen zetelen.  Belangrijker is dat als men mocht beslissen om deze kerncentrales langer open te houden dit heel veel geld kan opbrengen voor de Belgische staat en voor een betere liberalisering op voorwaarde dat men de output herverdeeld via een normaal marktproces.  Men begint zelfs te spreken bij de eigenaar van deze centrales van het “Borssele scenario” waar men tegen extra investeringen de komende twintig jaar in Nederland een bepaalde investering moet doen.  Dit scenario is echter maar voor een klein deel te gebruiken voor België, dit onder andere daar anders als in Nederland waar Essent en Delta maar een deel van het productiepark hebben is de positie van de oude dame in België die van grote dominantie.  Men zal dus ook een marktmechanisme dienen te introduceren via bijvoorbeeld een veiling zodat de dominantie zo snel mogelijk onder de 50% komt en liefst onder de 35%.  Daarbovenop is geweten dat de betaling voor het langer open houden van Borssele onvoldoende is gebleken en het bedrag te laag.  Daar de kerncentrales voor Suez de grote “cash cow” zijn zullen zij de laatste zijn om deze centrales te willen sluiten.

Het aantal geïntresseerden om Distrigas te verwerven is groot,  tegen eind deze maand moeten alle voorstellen binnen zijn bij de eigenaar.  Blijkbaar gaat de voorkeur uit naar een swap overeenkomst.  De kans dat één van de Nederlandse energiebedrijven Distrigas kunnen verwerven lijkt op het eerste zicht niet zo groot.  Daar de oude dame reeds een zeer groot marktaandeel heeft in Nederland qua electriciteitsproductie valt dit onderdeel al  buiten de mogelijkheden.  Netwerken zijn ook niet de verhandelen(verboden door Nederlandse regel-en wetgeving) dus blijven klantenbestanden over.  Niet eenvoudig om een verhouding te maken tussen een bedrijf als Distrigas dat hoofdzakelijk groothandelaar is in gas en een retailer.  De voorkeur zal waarschijnlijk gaan naar die partij die bijvoorbeeld een groothandelspositie heeft in een land waar Electrabel nog weinig actief is, bijvoorbeeld Duitsland, Rusland of Italië.  In ieder geval zijn de meeste Brusselse advocaten kantoren deze maand druk in de weer voor al die verschillende geïntresseerden en/of consortia.  Daar naast Nuon en Essent er geen noemenswaardige nieuwkomers zijn in België zal de positie van beiden dus vooral één van het status quo blijven.

Het is te begrijpen dat men de weg zoekt van de minste weerstand om mensen te helpen, het stookoliefonds is er één van.  Op zich een goed idee om mensen die het moeilijk hebben om hun stookolie te betalen gedeeltelijk te compenseren.  Alleen gaat men voorbij aan de vaak structurele problemen, degene die hulp nodig hebben wonen ook vaak in slecht geïsoleerde huizen of hebben zeer oude ketels die een slecht rendement hebben.  Dus zou men degene die hulp vragen ook een gratis energie audit moeten geven om zo te bepalen hoe we hun energiefactuur structureel naar beneden krijgen, anders blijven we dweilen met de kraan open.  Hetzelfde is ook al vaak gebeurd in het onderwijs waar heel veel gebouwen stokoud zijn en dus bijgevolg veel meer stookolie verbruiken dan nodig is.  Gelukkig wordt er nu werk gemaakt van een gedeeltelijke inhaalbeweging door de bevoegde minister.
De vraag die we moeten stellen hoe komt het dat onze energie zo duur is en dan vooral stookolie, benzine en diesel?  Heel eenvoudig door dezelfde overheid die al decennia lang massaal taksen op deze brandstoffen heffen.  Globaal mag je toch gemakkelijk tweederden rekenen aan taksen.  Op zich is er iets voor te zeggen om de prijs voldoende hoog te houden zodat men zich bewust is van zijn verbruik, het probleem ligt hem vooral in het gebruik van de taksen voor andere doeleinden.  Men heeft decennia lang de opbrengsten van energie in de algemene middelen onder gebracht zonder er rekening mee te houden dat we dienen te investeren in de volgende generatie van brandstoffen en het terugdringen van ons verbruik.  Men kan niet ongestraft tientallen jaren zogoed als niks investeren en dan gaan klagen dat de prijzen in de hoogte schieten.  Men weet al sinds vele jaren dat de olievoorraden snel aan het slinken zijn en nog steeds is men niet voldoende aan het investeren in onderzoek en ontwikkeling.  
Verder las ik dat de nieuwe minister ook denkt om de gas- en electriciteitsprijzen opnieuw te plafonneren, het geheugen is kort.  Ongeveer drie jaar geleden heeft men dit ook een tijdje gedaan met het zogoed als failliet van alle alternatieve leveranciers in België.  Men vergeet dat alle nieuwe leveranciers direct of indirect hun gas en electriciteit moeten kopen bij de oude dame en deze dus de aankoopprijs kan bepalen voor de ganse markt.  Als men dus van overheidswege dan de verkoopprijs gaat begrenzen dan heeft de dominante marktpartij een perfect zicht op de marge die de nieuwe spelers nog kunnen maken.  Met andere woorden, je legt eigenlijk de volledige interne werking van je bedrijf op straat.  Mocht men toch beslissen om opnieuw deze kapitale fout te maken dan vrees ik dat de weinige leveranciers die er nog zijn er wat België betreft mee ophouden, in ieder geval naar de consumenten markt toe.  
Gezien de structurele verbeteringen qua marktwerking nog uitblijven totdat er een definitieve regering is is de verleiding blijkbaar groot om tijdelijk de markt opnieuw te monopoliseren.  Benieuwd wat Europa hiervan zegt!