As Belgium has been in an iron grip of election fever for almost the entire year we have seen that the liberalization has come to a full stand still. The decision makers were not able to implement new necessary regulation to support the next steps in the different parts of the value chain.
In production nothing major came on line, only some small production units were started as most of them were so called “green” production.  Therefore we saw even only two weeks ago massive import from the Netherlands and France when on one day Belgium needed at a peak 14000 MW, due to mostly cold weather.  The risk of a major problem with the grid and as such the availability of power is getting bigger.  As there is no vision on the ideal production mix for Belgium nobody knows what to do, one wants to build a coal plant, other ones are building big gas fired plants, and others again are saying we need to invest in decentralized small co-gen units.  It is amazing that something as important as energy to run our civilization is left without careful planning by all parties involved.  What we have seen for example in the States, were numerous gas plants were build in the ’90s without a clear overview, which has resulted in a large loss of investments as a lot of those plants have become to expensive to run.
Gas actually should not be used to massively to produce base load electricity or even peak; gas is a scarce resource and much needed for heating and cooking.  One of the reasons why gas plants are build is they are relatively cheap, fast to build and they are more efficient when compared with coal.  Governments have to realize that private owned energy companies are going to choose the short term less risky alternative rather than taking elements they control less such as new technologies, energy efficiency, regulatory limitations and political acceptance.  Different than for example telecom energy companies invest little to nothing in R&D and innovation.  This industry is still run more or less on the same way over the last fifty years.  This is also caused by the historical monopolies that are still mostly in place all over Europe today.  Having worked myself for a Dutch energy company over the last five years I have seen the reluctance to innovate and for example to invest in R&D.  The management even stated that it was not their role to do so; recently they are changing their ideas.  In case we want to insure that we build the next generation energy solutions all companies active in the energy sector will have to start thinking out of the box and accept that R&D is essential in every part of the value chain.
As for 2008 it is not clear yet if a new government will take the lead in defining the much needed next steps for an efficient liberalization.  Nevertheless the energy question will get more attention as prices will continue to rise to a level were real solutions are needed.  Looking back at the end of last year I see that the messages for this year are similar and confirm higher prices over the months to come.

Deze week hebben we een voorlopige regering mogen verwelkomen en zo ook een nieuwe minister van Energie.  Het positieve is wel dat energie blijkbaar op de agenda staat en er zelfs zaken gezegd worden als het bevorderen van de liberalisering.  Verder is het ook positief dat er uberhaupt een nieuwe minister van energie komt na het ontbreken van één de laatste jaren op federaal vlak.  Dhr. Marc Verwilgen is erin geslaagd om in vier jaar geen één, u leest dit goed, maatregel te nemen om de liberalisering te bevorderen, erger nog door niks te doen is de liberalisering de laatste vier jaar achteruit gegaan.  De dominantie en winsten van de oude dame zijn hand in hand omhoog gegaan, de records volgen zich in snel tempo op terwijl de bedrijven kreunen onder stijgingen van tientallen percenten.  
Deze week werd ook nog melding gemaakt dat Dhr. Verwilgen twee studies had laten uitvoeren om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor een eventuele verlenging van de levensduur van de nucleaire centrales.  Hier brak mijn klomp toch wel een beetje, ik heb zelf de minister de voorstudies gegeven van mijn idee om ervoor te zorgen dat als de centrales langer open blijven dit voor de Belgische staat een mogelijke bron van inkomsten zou genereren van vele miljarden Euro’s.   Toch eigenaardig dat de minister een studie opnieuw laat uitvoeren van iets wat hij al heeft gekregen, of moest de uitkomst een andere worden?  
Gezien deze voorlopige regering een heel korte looptijd heeft is het wellicht aangewezen om te wachten totdat de definitieve regering er komt.  Ben ondertussen de tel kwijt wat het aantal energieministers betreft, op zes jaar tijd heb ik de volgende federale ministers gesproken, Deleuze, Moerman, Daems, Vande Lanotte, Verwilgen en wellicht nog één of twee andere die ik hier vergeet.  Buiten de grote wisseling van het aantal ministers is het eigenlijk nog erger gesteld met de kabinetsmedewerkers zelf.  Het verloop op dit kabinet is zo groot dat meer dan twee meetings met dezelfde persoon de laatste zes jaar nog niet is gebeurd.  
Dit zal de komende maanden wellicht niet anders zijn.  Het blijft wel positief dat energie zo centraal komt te staan, wat dat betreft kan energie niet duur genoeg worden.  Hoe duurder het wordt hoe belangrijker de oplossingen worden.
Zelf ga ik deze week even de tijd nemen om mijn goede voornemens voor 2008 op papier te zetten en deze zal ik graag met jullie delen.

Het is weer even geleden dat ik de huidige dominante marktpartij nog eens oude dame heb genoemd.  Iets meer dan twee jaar geleden kwamen enkele mensen die werken bij het bewuste bedrijf mij nog vragen of ik deze term niet meer wou gebruiken.  Enigszins correct eigenlijk want de oude dame slaagt eigenlijk op de grootmoeder van alle bedrijven in België het inmiddels minder bekende Societé General dat eind jaren tachtig wel aan de wieg heeft gestaan van de historische vergissing om van enkele regionale energiebedrijven één energiebedrijf te maken en deze dan te verkopen aan een Frans nutsbedrijf.  Het resultaat zien we vandaag, onze ganse energiehuishouding in handen van één buitenlands privé bedrijf.  Althans voorlopig nog want met de fusie van Gaz de France en Suez komt er een nieuwe baas binnen gerold.  En niet van de minste, president Sarkozy wordt de referentie aandeelhouder(lees de Franse staat) van de nieuwe energiegroep Gaz de France/Suez, zo worden ze in een klap het zusterbedrijf van EDF daar ze beide dezelfde aandeelhouder hebben die het meeste aandelen bezit in beide bedrijven.  Het blijft toch verbazend dat de anders zo alerte Europese Commissie dit laat gebeuren op een moment dat er hard geroepen wordt dat de energieliberalisering grotendeels dode letter is gebleken.  
Deze week stond er in de meeste Belgische kranten een reclame van de “oude dame” waar zij in probeert om duidelijk te maken dat de huidige perceptie die er heerst niet de juiste is.  Zowat iedere dag ging men in op een ander thema om met feiten duidelijk te maken dat dit bedrijf in alles de beste is of toch bij de top zit in Europa.  
Eén van de advertenties ging over groene stroom en hoeveel zij er wel van produceren, zonder op de cijfers in te gaan die wel correct zullen zijn gingen ze wel heel snel voorbij aan de positie in België ten opzichte van de rest van de wereld wat betreft hun groene stroom productie.  Heel trots werd er verkondigd dat ze de grootste producent zijn van groene stroom in België, niet echt moeilijk daar ze ook in het verleden de enige monopolist waren.  Een tamelijk goedkoop argument waar de neutrale organizaties à la BBL of Greenpeace niet echt zullen intrappen.  Het probleem van perceptie is trouwens dat reclame hier vaak het omgekeerde effect heeft daar je gaat uitvergroten.  Als men onterecht van je iets denkt en je gaat dan vervolgens door middel van eigen betaalde reklame dit argument proberen te ontkrachten loop je een heel groot risico dat na de advertentiecampagne de perceptie nog vergroot is.  Het enige wat echt helpt is dat neutrale organizaties en/of de media in het algemeen anders over je beginnen te schrijven.  Met andere woorden dat je je ook echt anders gaat gedragen.  Reclame heeft een specifiek doel, namelijk verkopen, of het nu je imago is of je product.  Als antwoord op een perceptie is dit medium niet echt geschikt of men moet dit heel lang volhouden.  De consument is gewoon te slim geworden om nog te geloven in een boodschap geschreven door de belanghebbende.  
De cijfers die de afgelopen dagen werden gebruikt kunnen sterk zijn op het moment dat je positie in eigen land of marktsegment geloofwaardig is, dit is voor de oude dame onmogelijk.  Zolang ze blijft vasthouden aan hun dominante marktpositie in België zal de perceptie de werkelijkheid blijven overtreffen ook al doet dit bedrijf in het buitenland mooie dingen wat groei betreft.  Niemand houdt ervan gedomineerd te worden, of het nu door een dictator is of een marktpartij die bijna heel de markt zijn wil kan opleggen of toch de perceptie dit bevestigd.  
Het beste wat een dominante marktpartij kan doen is een laag profiel houden en gewoon communiceren als je iets te vertellen hebt waar je klant iets aan heeft, een goede aanbieding, een verhaal over een werknemer die iets uitzonderlijk doet, etc…  Voor de rest is niet communiceren soms het beste.  Zwijgen is niet voor niks goud.

De Nederlandse minister Van der Hoeven wist vorige week te melden dat er mogelijks 20€ korting komt door een terugbetaling/verlaging van de kosten voor het electriciteitsnet.  Men spreekt hier van te grote winsten voor de netbedrijven waar ze op zich wel een punt heeft.  Kijkende naar elk monopolie kan men hier wel iets voor zeggen en kunnen we alleen maar blij zijn met zoveel scherpte voor goede prijzen.
Het is dan ook jammer dat men “vergeet” dat er een product is in Nederland dat al veertig jaar te duur wordt verkocht, GAS!  Het komt daar uit eigen bodem en men betaald vandaag gewoon de marktprijs, sterker nog de gasprijs is gekoppeld aan de olieprijs.  Het enige wat deze twee grondstoffen gemeen hebben is dat ze tegenwoordig in KWh worden uitgedrukt, dit is natuurlijk wat kort door de bocht maar toch.  Iedereen is het er al lang overeens dat de koppeling niet logisch is en dat deze dient afgeschaft te worden.
Het gaat hier dus gewoon om een platte belasting die men heeft verborgen in een produkt van eigen bodem.  Nu zou dit zo erg niet geweest zijn mocht men net zoals in Noorwegen deze “lotto” inkomsten(inkomsten dankzij dom geluk) opzij zetten voor een toekomst zonder deze inkomsten of toch een groot deel ervan.  Nu gaan ze in de algemene middelen als deel van het budget waardoor er een structureel onevenwicht ontstaat naar de toekomst toe.  Hoe gaat men deze miljarden compenseren als ze binnen twintig jaar voor een groot stuk gaan wegvallen? 

Kijkende naar de gemiddelde factuur van een gezin ziet men ook dat de gasfactuur twee tot drie maal zo hoog is als de electriciteitsfactuur en is het vooral voor gas dat de gezinnen in de problemen komen.  Een korting van de gasfactuur met 10 tot 20% kan perfect met het beschermen van de winstmarges van het staatsbedrijf Gasunie.  
En maar klagen over de leveranciers in Nederland en hun “hoge” winsten.

Vandaag werd het nogmaals duidelijk dat men zowel warm als koud blaast wat betreft de energiemarkt en zijn liberalisering.  De harde woorden van de huidige ontslagnemende regering en zijn ministers over de tariefstijgingen van de energieprijzen van de laatste maanden waren hoopvol dat er eindelijk iets ging gebeuren aan het monopolie. 
Men kan nu zien dat er een heel groot verschil zit tussen de woorden en daden, het behoud van Suez als aandeelhouder in de netwerken is een slechte zaak als men al zo dominant is in de andere delen van de energieketen. 
Dit debat dat vooral door landen als Duitsland en Frankrijk gestuurd wordt berust vooral op het eigen belang en vooral de bescherming van de nationale grootmachten zoals EON,RWE en EDF.  Voor België is het echter een mysterie daar het belang van de staat in de energiemaatschappij Suez zogoed als 0 is. 
Het uitblijven van een nieuwe federale regering is een echte zegen voor het status quo en dus voor het in stand houden van de huidige gesloten energiemarkt.  Kijkende naar de recente gebeurtenissen is er jammer genoeg de komende zes maanden weinig beterschap te verwachten voor de klanten in België.