Archive for September, 2007

Meer concurrentie op komst?

Sunday, September 30th, 2007

Deze week was te horen dat er meer leveranciers op komst zijn in Vlaanderen.  Op zich goed nieuws alleen kan men zich afvragen waarom nu?  De voorwaarden om electriciteit aan de consumenten te gaan leveren zijn op dit ogenblik moeilijker dan ooit en zeker niet rendabel te noemen.  Het bedrijf Reibel zou groene stroom uit het buitenland gaan aanbieden en dit tegen een concurrentiële prijs.  Dit laatste is toch eerder twijfelachtig want stroom importeren is gewoon niet erg rendabel op dit ogenblik voor dergelijk kleine speler.  Vanuit het noorden al helemaal niet want daar is de stroom duurder.  Vanuit het zuiden zou kunnen maar dan moet men toch al rechtstreekse contracten van producenten kunnen kopen.  
De tweede reden waarom de timing om Vlaamse consumenten te gaan overtuigen om naar een nieuwe leverancier te gaan maakt het nog moeilijker, namelijk dat deze markt al bijna drie jaar op sterven na dood is.  De grote vrijheid die de standaard leveranciers hebben gehad om zonder veel inspanning alle klanten snel te switchen heeft ervoor gezorgd dat deze markt volledig op slot zit.  Dit kun je gemakkelijk afleiden uit de statistieken op de vreg website.  Sinds midden 2004 zijn de marktaandelen van Nuon en Essent, de enige twee nieuwkomers in het consumenten segment, bijna volledig status quo gebleven.  
De verklaring van bedrijven als Lampiris en Reibel om dan toch maar te beginnen op de Vlaamse markt ligt volgens mij eerder in strategische redenen, de Belgische markt zal de komende tijd in de belangstelling staan door de fusie van Suez en Gaz de France.  Hierdoor zijn er wellicht wat kruimels te vinden als de “big boys” gaan binnenkomen zoals EON, RWE, ENEL en soortgenoten.  De ruilhandel van eigendommen die nu worden voorbereid, de verkoop van Distrigas en de verkoop van electriciteit centrales/capaciteit(30%) zijn een echt lokmiddel.  
Na het uitvoeren van ettelijke haalbaarheidsstudies in verschillende landen zoals Frankrijk, Spanje, België en Nederland staan vele lichten op rood.  Voor al deze landen geldt eigenlijk dezelfde conclusie wat betreft de consumentenmarkt, economisch niet haalbaar op dit ogenblik.  De juiste sleutels zijn wellicht wel te vinden maar daarvoor zal er vanuit Europa een krachtdadig, éénduidig regelgevend beleid moeten komen.  De individuele lidstaten zijn hier niet toe in staat gebleken.
Mits een goede mix van investeren in eigen productie(en opslag voor gas), focus op sourcing, low cost IT systemen en focussen op een niche markt is het wellicht mogelijk om ook op te treden als leverancier.

Liberalisering wordt op gang getrokken

Saturday, September 22nd, 2007

Deze week was het zover, de Commissie gaat werk maken van een echte start van de liberalisering in de energiemarkt.  Na de overwinning op Microsoft beseft de Commissie dat zij mits gefundeerde redenen wel degelijk wapens heeft om bedrijven ertoe te dwingen mee te werken.  Deze overwinning is dan ook vooral symbolisch belangrijk.
De eerste reactie vanuit de grote twee(lees Duitsland en Frankrijk) begint stilaan voorspelbaar te worden.  Het blijft steeds een probleem of het nu telecom, spoor, post of energie is dat de overheid aan beide kanten wilt staan.  Als wetgever moet zij de markt liberaliseren waarin zij zelf in de pot zit.  Een markt liberaliseren betekent ook dat een overheid zich terugtrekt uit deze markten of in ieder geval op dat deel dat echt wordt vrijgemaakt.  Het behoud van de netten in handen van de staat is op zich geen slecht idee op voorwaarde dat zij dan wel met gereguleerde tarieven werken.  En dit zonder verborgen belastingen, taksen of andere spitsvondigheden.
Wat de Commissie zou kunnen doen is wat zij van de week heeft voorgesteld met betrekking tot landen die de integratie tussen netwerken en productie wel behouden; zoals Gazprom, deze worden dan verboden om hier bedrijven te kopen.
Eenzelfde regel zou de Commissie tijdelijk kunnen opleggen aan die bedrijven en/of landen die de spelregels van de liberalisering niet volgen.  Als bedrijven zich hier schuldig aan maken dan mogen zij geen activiteiten ontplooien in andere landen.  Op hun beurt mogen bedrijven die de regels wel juist implementeren wel activiteiten opstarten in andere landen.
Een ander voorbeeld van het verleden is het zogenaamde gouden aandeel waar in Frankrijk en België sprake van zou zijn.  Deze dient de Commissie eigenlijk te verbieden daar zij niet passen in een vrije markt.  Wellicht wel als tijdelijke maatregel totdat zij vindt dat er voldoende concurrentie is gekomen.  Het gouden aandeel ruikt anders teveel naar staatsinmenging.

Water versus gas, de perceptie van een prijsverhoging

Friday, September 14th, 2007

Vandaag werd onze beurs weer wat lichter, het is duidelijk dat onze nutsvoorzieningen de trend van inflatie niet echt volgen of toch vooral een snellere.  De prijsstijging van SPE/Luminus was in ieder geval nieuws ook al was hij nog op het eerste zicht bescheiden.  Een stijging van 6% van de gasprijs is in vergelijking met de aangekondigde prijsstijging van 18% van Electrabel qua communicatie beter te verkopen.  Wat men al vergeten is dat SPE/Luminus nog niet zolang geleden al een prijsstijging heeft doorgevoerd.  
De tweede prijsstijging is een stuk drastischer, namelijk ons gebruik van water zal de komende jaren fors duurder worden.  Er is zelfs sprake dat in sommige gemeenten de prijs tot 66% gaat stijgen.  De reden is op zich plausibel, namelijk ons rioleringsnetwerk moet dringend gemoderniseerd worden.  Op de meeste plaatsen wordt regenwater nog altijd niet gescheiden van afvalwater.  Zelfs rioleringen die vandaag nog de grond ingaan worden nog steeds niet voorzien hiervan.
De redenering om dit dan te gaan financieren met een verhoging van de waterprijs is echter niet direct vanzelfsprekend.  De waterbedrijven hebben een natuurlijk monopolie en dient er dus een goed onderzoek te komen naar de motivatie hiervan en tevens naar het kijken van financierings alternatieven.  Wellicht schuilt een deel van de oplossing erin om hun dividenden van andere zaken te gebruiken om zo deze investering te dragen.
De geschatte investering van 6 tot 7 miljard Euro is een raming en dit kan dus gemakkelijk nog een stuk hoger uitvallen.  De opmerking van de Serv is dan ook zeer relevant dat een dergelijk gevoelig dossier minstens evenveel aandacht verdiend als het energiedossier.  De dossiers hebben trouwens wel enige parallelen gezien de gevoeligheid, deels dezelfde aandeelhouders, dezelfde scheidsrechter(de staat) en de gebruikers.  
Gezien de vereniging van steden zelf belanghebbende partij is denk ik dat het in hun voordeel is dat een neutrale macht hun conclusies bevestigd(en in het belang van de klant natuurlijk).
Wat ten laatste opviel was de serene wijze van communicatie over de prijsverhogingen, wellicht voor water een gevolg dat het toch een monopolie en de burger dit accepteert en in het geval van SPE/Luminus zij hebben geleerd van het debacle van eind juni.  
Wat vandaag ook opviel was het bericht dat het bouwproject van de eeuw in Antwerpen dreigt een dwerg te baren, de bestelling is nog niet geplaatst maar men gaat al rijvakken schrappen.  De wereld op zijn kop, de reden hiervan is simpel, men heeft een maximum prijs afgesproken met de enige overgebleven kandidaat alvorens de bestelling te plaatsen.  Dit betekent dat wanneer de bestelling moet besproken worden en de prijs van bijvoorbeeld grondstoffen duurder is geworden men voor dezelfde prijs dus minder kan bouwen.  
Ondanks de verkeersellende die we iedere dag zien vergroten is het wellicht toch aangewezen om de procedure opnieuw te beginnen of in ieder geval ervoor te zorgen dat we de komende vijftig jaar voldoende capaciteit gaan hebben.

De niet geconsumeerde fusie tussen Essent en Nuon.

Sunday, September 9th, 2007

Afgelopen vrijdag werd het dan bevestigd, Essent en Nuon blazen de fusie af.
In eerste instantie een slag voor degene die zich iedere dag aktief bezig hielden met deze fusie, die zich in kamertjes afzonderden met de beste intenties.  Erger is het nog gesteld voor degene die de bedrijven reeds verlaten hebben omdat ze niet waren uitgekozen in de nieuwe management structuur.  Zelf ken ik er enkelen die inmiddels al werken in andere sectoren en dit als een moeilijke tijd hebben ervaren.  Er is voor deze mensen eigenlijk geen excuus mogelijk waarom de fusie niet is doorgegaan.  Ten laatste zijn er nog de mensen die zijn gebleven ook al waren ze bedankt voor hun huidige functie in afwachting van de fusie, voor deze mensen is het vandaag nog moeilijker.  Wat moet je doen?  De appel doorslikken, vergeten en vergeven.  Het lijkt me voor de managers die al was verteld dat ze op zoek moesten naar een andere functie binnen(of buiten) het bedrijf eigenlijk dat er maar één keuze is.  Doorgaan met de route die ze zijn ingegaan en hopelijk binnen het bedrijf een leuke nieuwe uitdaging te vinden.
Zelf heb ik in de telecom sector dit soort zaken ook gezien, dan kreeg je zaken zoals het LIFO(last in first out) principe over je heen, niks persoonlijk natuurlijk, of beter eigenlijk niks menselijks!  
Deze week vroegen enkele mensen uit het buitenland aan mij of de fusie nu zou doorgaan of niet, ik zei hen dat de fusie zal doorgaan is het niet tussen beide bedrijven dan zullen ze binnen de twee jaar wel met iemand anders fusioneren.  De beslissing van de Nederlandse regering om het netwerk af te scheiden van de energiebedrijven heeft een zeer grote impact op de zelfstandigheid van deze bedrijven.  Het risico volle gedeelte namelijk productie, groothandel en klanten zal door hun aandeelhouders steeds meer aanzien worden als moeilijk en niet doorzichtig.  
Ook al ben ik al een jaar weg bij Essent toch ben ik nog begaan met het lot van mijn voormalige collega’s die zich toch rot moeten voelen dezer dagen.  
Het lijkt me wel logisch dat er nu een periode van windstilte zal komen zodat de interne organisaties hiervan kunnen herstellen alvorens toch opnieuw op zoek te gaan naar een geschikte partner.  
De andere redenen van waarom niet zijn eigenlijk niet meer belangrijk maar ik zou bij een volgende poging tot fusie toch iets omzichtiger omgaan met mensen als je niet zeker bent dat een fusie doorgaat.  De kracht van iedere organizatie is gebouwd op zijn mensen.

Verwachtingen in de markt

Friday, September 7th, 2007

Deze week is terecht veel gesproken over de komende fusie tussen Suez en Gaz de France.  De verloofden hebben ook gesproken met onze ontslagnemende minister van energie Verwilgen over de overeenkomsten die ze hadden afgesloten in het verleden genaamd Pax Electrica.(deel 1 en 2) 
De minister bevestigde dat de maatregelen zullen leiden tot meer concurrentie wat toch enigszins dient bewezen te worden.  De 30% nucleaire capaciteit(lees output) die verkocht/geswapt dient te worden zou één van de breekijzers moeten worden.  
Hier wringt het spreekwoordelijke schoentje, Van de 30% waar sprake van is wordt blijkbaar al 15% aan SPE/Centrica gegeven.  Deze 15% zal naar mijn bescheiden mening vooral dienen om het bedrijf rendabeler te laten worden want SPE heeft de laatste jaren vooral rode cijfers laten zien.  
Daar SPE via Luminus zelf ook standaardleverancier is in de gebieden van de zuivere intercommunales kunnen zij deze extra capaciteit ook zeer goed gebruiken om zo hun behoeften te dekken, namelijk klantenverbruik versus eigen productie.
De kans dat zij zo nog capaciteit zullen overhebben om meer concurrentie te creëeren in de groothandelsmarkt is eerder marginaal te noemen.  Het is juist daar dat echte concurrentie nodig is met aanbieders die naast de dominante marktpartij ook voldoende stroom(en gas) kunnen aanbieden zodat er een constante prijsdruk ontstaat.  
De tweede 15% nucleaire capaciteit zal waarschijnlijk geruild worden met een buitenlandse partij en naar ik lees en verneem bij voorkeur in een land waar de dominante marktpartij interesse in heeft.  Met andere woorden er wordt dus geen rekening gehouden met marktpartijen die al aanwezig zijn in België, deze komen vandaag vooral uit Nederland en daar is Suez al dominant aanwezig in productie, en zal men bijvoorbeeld kiezen voor een Duitse producent zoals Eon of RWE.  
Het schaakspel dient dus vooral de eigen belangen wat op zich zeer begrijpelijk is alleen niet echt bevordelijk voor echte marktwerking.
Een van de reacties kwam van Dhr. Etienne Schouppe die zegt dat er meer dan “drie” concurrenten nodig zijn, dit is volgens mij de enige juiste conclusie.
Een ander argument waar steeds mee gewerkt wordt is werkgelegenheid, een snaar waar politici altijd gevoelig aan zijn.  En hier is geweldig nieuws, volgens de dominante marktpartij komen er de volgende vijf jaar in de energiesector 20.000 banen bij, waarvan een deel ter vervanging van mensen die op pensioen gaan of vertrekken.  Dit betekent meer dan een verdubbeling van de ganse energiesector, alle concurrenten meegerekend.  Een mirakel, dit kan alleen maar betekenen dat we ons verbruik in België gaan verdubbelen, onze bevolking gaat exploderen, we gaan op veroveringstocht voor meer grondgebied, of we hebben het ei van Columbus gevonden.  Hopelijk neemt iemand de moeite om even te vragen waar deze werkgelegenheid van gaat komen.  
In heel dit vraagstuk zal het belangrijk zijn om een goede oplossing te vinden tussen goede marktwerking en dan één die rekening houdt met alle belangen, of ze nu komen van de groot industrie, de politiek, de energiemaatschappijen en/of de burger.
Eén ding merk ik zelf wel in mijn voorbereidingen om nieuwe investeringen op te starten in de Belgische energiemarkt, de laatste weken heb ik veel telefoontjes gehad van mensen uit onze markt die op zoek zijn naar een nieuwe uitdaging, een project om mee aan te bouwen.  Dit wijst ook op enige zenuwachtigheid in de markt als mensen uit zichzelf beginnen te bellen.  Zodra ik meer nieuws heb zal ik de behoeften om samen te gaan bouwen aan een nieuw energiebedrijf ook op deze blog zetten en ook wat detail geven hoe het team er gaat uitzien.  Het spreekt vanzelf dat de meeste bedrijven die ik al heb mogen uitbouwen niet alleen door mijzelf zijn gebouwd maar vooral dankzij en met een team van specialisten.  Ik kijk er in ieder geval naar uit.  Het is sowieso ook leuk dat mensen aan je denken om een nieuw project te gaan bouwen, het geeft een project ook een vliegende start en een extra dynamiek.  Mij geeft het in ieder geval de kracht om dergelijke projecten uit de grond te stampen.

Suez en Gaz De France gaan fusioneren!

Monday, September 3rd, 2007

De Frans-Belgische nutsgroep Suez en het Franse energiebedrijf Gaz de France hebben vanochtend hun fusie aangekondigd.Beide bedrijven smelten samen tot de nieuwe entiteit GDF SUEZ.  Gisteravond werd al duidelijk dat de raden van bestuur vandaag naar buiten zouden komen met dit nieuws.  Is dit goed nieuws?        

Dat hangt vooral af van de voorwaarden die gekoppeld zijn aan een dergelijke fusie en wie de aandeelhouders zijn erna.  Het eerste is eigenlijk al eerder bekend gemaakt maar ik zal de voornaamste voorwaarden hier nog even herhalen;     

-  voor België dient Distrigas verkocht te worden aan derden, Suez/Electrabel zou dan klant worden bij Distrigas voor de eerste vijf jaar.  Het vijfde jaar zouden ze nog 20% afnemen van hun gasbehoeften(toch een 70TWh).  Dit wil dus zeggen dat de waarde van Distrigas degressief zal zijn en men zich kan afvragen of dit op lange termijn dan nog iets bijdraagt aan de liberalisering.  

-   Voor België dient hun belang in Fluxys naar een minderheidsbelang te gaan zonder nog een blokkeringsminderheid te hebben, belangrijk hier om op te merken is dat het bedrijf in twee zou opgesplitst worden met name een netwerkbedrijf en een handels/opslag bedrijf.  Deze laatste activiteit zou dan geen deel uit maken van deze vereiste.  Gevolg is wel dat er zo weinig zal veranderen aan de dominante positie daar de grote opslag mogelijkheden in dezelfde handen blijven.  Een gemiste kans om meer concurrentie te krijgen op de groothandelsmarkt en de kleinverbruikersmarkt.      

-  Verder zijn er in Frankrijk nog een aantal zaken waarvan GDF zich moet ontdoen.  

-  Ook dient GDF zijn belang in SPE te verkopen(25%) waarvan Centrica waarschijnlijk zijn voorkooprecht zal laten gelden, gezien de relatief kleine en kwetsbare positie van SPE in België met zijn voornamelijk gasgestookt productiepark is het vertrek van GDF slecht nieuws voor hen.  Hun concurrentie positie zal hierdoor nog meer verzwakken en hun voormalige aandeelhouder gaat trouwen met hun grootste concurrent.  Deze komt dus ook met alle interne kennis van de toekomstige strategie van SPE/Centrica over en kan zodoende hier zijn strategie op aanpassen.Verder zijn er ook een aantal zaken die de ontslagnemende Belgische regering heeft “afgedwongen” blijkbaar, hoe hard deze zijn is twijfelachtig zeker gezien de laatste acht jaar van inactiviteit.  De belofte van de dominante partij dat zij capaciteit ter beschikking zal stellen aan 2 concurrenten doen bij mij de haren rijzen, zo zorgen ze zelf voor het instant houden van de gesloten markt.  Monopolie, duopolie of oligopolie het eindigt allemaal op hetzelfde: geen marktwerking.     

Het is te hopen dat de nieuwe regering op tijd zijn werk kan doen om deze fusie ook aan te wenden om verdere voorwaarden op te leggen en zich niet met kruimels laat wegsturen zoals tot nu toe het geval was.  De onlangs gepubliceerde ideëen van een rooms blauwe toekomstige regering hebben enkele goede elementen om de liberalisering vooruit te helpen alleen zijn ze nog niet uitgewerkt.Het andere vraagstuk, wie worden aandeelhouders is even verontrustend, na het grootste Europese energiebedrijf EDF komt nu de nieuwe combinatie op plaats twee.  Beide worden volledig gedomineerd door staatsbeslissingen van de Franse regering.  Alle belangrijke beslissingen zullen steeds op het kabinet van de president genomen worden en nergens anders.  Deze ontwikkeling staat toch wel haks op de ambitie van de Europese Commissie om de energiemarkt te liberaliseren, liberalisering betekend toch ook privatiseren en de voormalige molochen een maatje kleiner te maken zodat nieuwe concurrenten geboren worden.  De Commissie heeft zich tot nu toe te weinig laten zien in dit dossier en de gevolgen in Frankrijk en België zullen merkbaar zijn.  In Frankrijk kan men nu wel definitief een kruis maken over een geliberaliseerde markt.  De ganse markt wordt nu ingenomen door één controlerende aandeelhouder. Het lijkt me dat de Franse president zijn mosterd is gaan halen bij Poetin.                  

    

     

 

Suez and Gaz de France merge

Monday, September 3rd, 2007

The French-Belgium utility company Suez and the French energy company Gaz de France have announced this morning they want to merge and have reached a principal agreement on this.  They will merge into one company known as GDF Suez.
Last night it became clear that the board of directors of both companies would announce this today.  Is this good news?
This depends especially on the conditions that will be asked to allow such a merger and who are the shareholders afterwards.  The first has been already public info for quit some time and I will repeat some of the important consequences;
-         For Belgium Distrigas will have to sold to third parties, Suez/Electrabel would than stay customer of Distrigas for the first five years.  The fifth year they would reduce their off take to 20% of their needs (about 70TWh).  This means that the value of Distigas is digressing and one could argue if this on the long term will add anything to the liberalization.
-         For Belgium their share in Fluxys will have to be reduced towards a minority interest without blocking rights, important to notice here is that the company would be split in two parts, one being the network owner and one being the owner of the storage and trading capacities.  This last activity would not become part of the terms set by the Commission.  Consequence is that little will change as the dominant position on for example storage (and as such flexibility) will remain in the same hands.  We can regard this as a real mist opportunity to create more competition on the wholesale and retail market.
-         Also in France GDF will have to dispose of a number of activities.
-         GDF also has to sell their minority interest in SPE(25%) and probably Centrica will use its rights to buy these, looking at the relative small and vulnerable position of SPE in Belgium with its mainly gas fired plants the departure of GDF is bad news for them.  Their competitive position will even further weaken as their former shareholder marries their biggest competitor.  On top of that they will leave with all inside knowledge on the future strategy of SPE/Centrica and if necessary adapt to this.
Furthermore also the resigning Belgium government has “forced” a number of conditions, if they will be realized is doubtful when looking at the track record of the last eight years with mostly inactivity.  The promises of the dominant market party to make capacity available towards two competitors do not convince me, they actually make sure that everything stays the same namely a closed wholesale market.  Monopoly, duopoly or oligopoly all end to the same: no competition.
Let’s wait and see that the new government can do its work within time so they can use this merger to demand extra conditions and are not satisfied with petty cash.  The recently announced ideas consist of some good elements to assist the liberalization process but need to be worked out in detail.
The other question, who will be the shareholders is also discomforting, after the largest European energy company EDF they will be in number two place.  Both are fully dominated by state decisions of the French government.
All important decisions will be made in the cabinet of the president and nowhere else. This development seems to be the opposite of the ambition of the European Commission to liberalize the energy market, liberalization means also privatization, and make the former incumbents smaller so that new competitors are born.  The Commission has done to little in this case and the consequences for France and Belgium will be noticeable.  France can bury its ambitions to create a liberalized market.  The market will be totally dominated by one controlling shareholder; it looks like the French president has found his inspiration with Poetin.