In de media werd gisteren en vandaag uitvoerig melding gemaakt dat de Europese Commissie een onderzoek start naar exclusieve afnamecontracten met industriele verbruikers voor lange termijn.  
Enige jaren geleden introduceerde de regelgever bij de opening van de markt een voorwaarde aan de dominante marktpartij(en) dat ze geen lange termijn contracten meer mochten opsluiten.  Blijkbaar hebben ze dit niet lang genoeg doorgezet.  De paradox van dit alles is dat de grootverbruikers juist aandringen op lange termijn zekerheid(qua prijs) en dus zelf vragende partij zijn.
De oplossing ligt hier wederom in om verschillende zaken te introduceren en niet één maatregel zoals een paar jaar geleden.  Men dient inderdaad dominante marktpartijen te weerhouden van het afsluiten van lange termijn contracten met grootverbruikers.  Aan de andere kant dient men rekening te houden met de noodzaak van dergelijke contracten voor bedrijven waar de energiekost een belangrijk parameter is.
Hiervoor zou men kunnen toelaten dat nieuwe en/of niet dominante marktpartijen/leveranciers wel lange termijn contracten mogen afsluiten en dus zo sneller in volume kunnen groeien.  De vraag is dan waar kunnen zij hun product gaan halen om aan de behoefte te voldoen van deze grootverbruikers?  
Ook hier zijn reeds oplossingen voor zoals het verplichten door de regelgever/mededingsauthoriteit van het organiseren van VPP’s waar de dominante producenten een aanzienlijk deel van hun productie aan kost + dienen te verkopen, hier zou men minstens in eerste instantie voor 25% van de capaciteit dienen te gaan.  Ook is het belangrijk dat er rekening wordt gehouden met de marktwerking, dit wil zeggen wanneer kunnen leverancier en grootverbruiker een contract met elkaar afsluiten, er dient dus een goede aansluiting te zijn tussen het moment dat grootverbruikers vrij komen en het moment waarop capaciteit ter beschikking komt.
Voor bijvoorbeeld gas zou dit ook kunnen door wederom de dominante marktpartijen uit te sluiten van lange termijn contracten met grootverbruikers, in markten zoals België en Frankrijk dient men zelfs nog een stap verder te gaan om de markt open te krijgen en de dominante marktpartijen te verbieden nog contracten af te sluiten met verbruikers tot hun marktaandeel onder de 50% is gedaald.  Ook voor gas kan er capaciteit verkocht worden via veilingsprincipes aan derden onder leiding van neutrale instanties.
Hopelijk zal de volgende regering die onder leiding van formateur Yves Leterme ook over het energievraagstuk zal praten begrijpen dat remedies uit het verleden niet gewerkt hebben en men de moed zal hebben om naar een totaal oplossing te werken.

Blijkbaar is Al Gore nog niet doorgedrongen tot in de huiskamer of toch niet tot in de portemonnee van ons ieder.  De 350 energie-audits die zijn uitgevoerd op een totaal van 2,5 miljoen gezinnen in Vlaanderen zijn een bewijs dat niemand wakker ligt van zijn energieverbruik en dus eigenlijk ook niet van zijn energierekening.
Energie is te goedkoop, als oplossing voor het uitblijven van de zeer noodzakelijke audits dient men deze te verplichten voor huizen vanaf een bepaald kadastraal inkomen.  De hoogte van het K.I. loopt meestal hand in hand met het verbruik, oude huizen uitgezonderd.  Verder kan men deze kosten verrekenen in het distributietarief zodat het individuele gezin niet geconfronteerd word in één keer met een factuur van 400 tot 500 €.  Buiten de bestaande fiscale aftrek, die ook aan de netbedrijven kan gegund worden, kan dan het restant van de kost over een tien jaar gespreid worden in het distributietarief.
Men dient echter ook te kijken naar de onderliggende reden van het volledig falen van een dergelijke maatregel, tot nu toe wordt er vooral ad hoc gewerkt wat energiebeleid betreft.  Men vergeet dat er een verband dient te zijn tussen een maatregel en het kader dat reeds bestaat.  Het bouwen van een masterplan is dan ook noodzakelijk om tot een totaal oplossing te komen voor een duurzame(en vooral economisch en ecologisch) huishouding waarin alle onderdelen worden opgenomen.
In dit masterplan wordt het verband tussen productie van electriciteit, de opslag van gas, de groothandelsmarkt, de netwerken, de energiehuishouding(zaken zoals audits) de data-flow, de regelgeving, de wetgeving, de regulatoren en de klanten in kaart gebracht.  Voor al deze onderdelen worden oplossingen beschreven die binnen het onderdeel een optimale werking nastreven maar die tevens rekening houden met de onderlinge optimalizering tussen de verschillende onderdelen.
Binnenkort zal ik voor ieder onderdeel een aantal voorbeelden geven van mogelijke optimaliseringen en het onderling verband ertussen.

De nota van Yves Leterme bepaald deze keer een aantal duidelijke krachtlijnen om nu eindelijk iets te doen aan de dominantie van de historische monopolist.  Gezien ik de volledige nota nog niet hebben kunnen doornemen weet ik niet ofdat er voldoende maatregelen worden genomen.  Het introduceren van een derde producent op de markt is zeker positief maar niet voldoende.  Een oligopolie van drie spelers brengt hetzelfde als de huidige situatie met twee spelers.  
Het herverdelen van een deel van de kernoutput is zeker een goed idee om zou moeten werken volgens het bekende veilingsprincipe(VPP, Virtual Power Plant).
Het feit dat er overwogen wordt om een aantal kerncentrales langer open te houden en de winsten aan te wenden om investeringen in duurzame vormen van energie te stimuleren is een positieve evolutie.  Gezien ikzelf ook betrokken ben in de methode en berekening van dergelijke mogelijkheid weet ik dat deze mogelijke oplossing een grote doorbraak kan betekenen voor de betaalbaarheid van het subsidiesysteem.
Wat ik nog niet terugvindt in de eerste gepubliceerde teksten is een structurele aanpak van ieder deel van de keten, zijnde transport, opslag, trading, productie, klantinformatie, werkmiddelen voor de regulatoren en marktwerking.
Wellicht staat dit in de details van het rapport.

Blijkbaar is de wisseling van de wacht in de Vlaamse regering niet onopgemerkt voorbijgegaan aan de in het verleden geïntroduceerde taks ter compensatie van het verlies van inkomsten van de Vlaamse gemeenten.
Wellicht herinneren sommigen het zich nog maar in 2003 waren er hevige reacties vanuit het bedrijfsleven op deze taks en vond men ook dat de timing zeer slecht was daar op dat ogenblik de markt open ging voor consumenten.  Leuke boodschap was dat, beste burger de markt is morgen open en het eerste wat we doen is de prijs verhogen met een taks.
Vooral de reden hiervoor was op z’n minst twijfelachtig, de gemeenten klagen nu al enkele jaren steen en been dat hun inkomsten gedaald zijn door de liberalisering.
Een volgens mij foute conclusie daar de winsten van netwerkbeheerders in vele landen nog steeds vet te noemen is.  Dat de netwerkbeheerders slecht onderhandeld hebben met de voormalige monopolist voor de liberalisering lijkt me meer waarschijnlijk.  
Vorige week nog kwam de Nederlandse regulator DTE met de opvallende mededeling dat de netbeheerders de laatste jaren onbehoorlijke winsten hadden gemaakt en zodoende de komende jaren een forse daling van de netwerkprijs kunnen verwachten.  Dit bewijst volgens mij dat ook in België regelgevers gesteund door de bevoegde ministers dergelijke onderzoeken dienen te plegen.

Vorige week had ik het geluk om even in Zuid-Frankrijk te vertoeven onder andere, wat mij opviel was de overdaad aan zon in verhouding met ons bedroevend weertje in België.  Kijkende naar de daken van vele villa’s in het zonnige zuiden vroeg ik mij af waarom geen één een zonneboiler op het dak had.  Ga je naar landen zoals Griekenland en Spanje dan valt dit veel meer op.  Lokaal sprak ik met een eigenaar van een bouwbedrijf en vroeg hem waarom dit niet werd gebruikt.  Hij zei me dat niemand wakker ligt van dit vraagstuk en er ook geen ondersteuning was vanuit de overheid.  
Eventjes kreeg ik het gevoel van die verkoper die in de Sahara van het vliegtuig komt om paraplu’s te verkopen en het eerste wat hij doet is bellen naar zijn baas om te zeggen dat er een enorme markt moet zijn want niemand heeft er één.
De redenen waarom het evidente niet gebeurd zijn soms niet gemakkelijk te achterhalen, neem aan dat een stukje laksheid er ook wel voor iets zal tussen zitten.   S’morgens riskeerde ik mijn leven voor het halen van een vers stokbrood daar voetpaden tevens overbodig zijn.  Voor alles neemt men daar de wagen, de mensen keken naar mij alsof ik een zwerver was op zoek naar onderdak.  
Neemt niet weg dat ik iedereen in de vakantieperiode heel veel vakantieplezier wens!

Vorige week had ik het genoegen om op bezoek te gaan bij een ondernemer die met succes zijn bedrijvigheid heeft omgevormd.  De man sprak met een kennis en passie die je alleen vindt bij mensen die door te werken resultaat willen boeken.
Dit bedrijf had vroeger als hoofdactiviteit het maken van veevoeder uit dierlijk afval.  De verschillende voedselcrisissen hadden hem diep geraakt en hij heeft toen besloten om met dit afval iets anders te gaan doen.  Vandaag gaat hij in het najaar zijn nieuwe energiecentrale opstarten die voor vele duizenden gezinnen/bedrijven groen stroom zal produceren.  Wat mij opviel was het grote contrast tussen de passie en de wil van deze ondernemer die heel zijn leven al werkte met deze producten en dit in schril contrast met de “snelle” jongens die geld ruiken van het nieuwe “eco” gevoel.
De initiatieven voor nieuwe biofuel electriciteitscentrales te bouwen zijn talrijk, sommigen spreken al van de bouw van tientallen centrales die honderden MW’en gaan opwekken.  De gevolgen op de internationale markten zijn al voelbaar, de wedloop naar biofuels zoals palmolie zorgen ervoor dat ons voedsel duurder wordt en dat de natuur nogmaals wordt benadeeld.  De zoektocht naar brandstof begint stillaan onze voedselketen te onderbreken, het gebruiken van afval, dierlijk of plantaardig, kan nuttig zijn maar het gebruiken van voedsel om energie op te wekken gaat hopelijk gestopt worden door de politiek.
Het zijn vooral de arme landen in Afrika en Azië die massaal overschakelen op het produceren van deze biobrandstoffen zonder genoeg na te denken over de gevolgen voor hun lokale flora en fauna.  Het feit dat men dan vervolgens deze brandstoffen gaat subsidiëren waardoor de prijs nog meer stijgt geeft een pervers effect.
Het introduceren van een certificaten systeem om aan te tonen dat de biobrandstof lokaal wordt gemaakt zonder het milieu aan te tasten is zeker geen overbodige luxe die voor alle landen moet gaan gelden. 
Tevens zou men nog meer dan vroeger de nadruk moeten leggen op kleinschalige productie ten voordele van nieuwe marktpartijen zoals het bedrijf wat ik vorige week heb mogen bezoeken.  In mijn huidige voorbereiding om een nieuw energiebedrijf te beginnen in het najaar zijn dit soort bezoeken van belang om de juiste balans te vinden in de uitbouw van een onderneming.  
Eén van de mogelijke aktiepunten voor een volgende regering kan er uit bestaan om bedrijven te motiveren om decentrale energie op te wekken zodat men minder afhankelijk word van enkele grote centrales die eigendom zijn van internationale energiebedrijven.

De zomermaanden luiden meestal een relatief kalme periode in energielandschap.  Gelukkig zou ik bijna zeggen want de laatste weken is er voldoend tumult geweest in de markt.  De laatste twee weken mocht ik steeds commentaar geven op het laatste nieuws in energieland.  Gezien mijn toekomstige ambities in de Belgische energiesector is het positief dat er over gesproken word, als ondernemer probeer ik de beleidsmakers duidelijk te maken dat het vandaag niet vanzelfsprekend is om een nieuw energiebedrijf/leverancier te beginnen.  De voorwaarden en/of spelregels zijn teveel in het voordeel van één marktpartij en de ondersteuning voor de nieuwkomers ontbreken volledig.
Op dit ogenblik praat ik met de meeste betrokken partijen, of het nu de beleidsmakers, regelgevers, financiers en/of collega leveranciers zijn en de meeste wachten af tot betere tijden.  De fusie tussen Essent en Nuon is in de Benelux één van die spraakmakers.  Vorige week werd ook ineens gezegd dat de fusie tussen Suez en Gaz de France voor de Franse regering geen probleem was, een enigszins verrassende uitspraak zeker als je de Europese Commissie tegelijkertijd Frankrijk hoort veroordelen voor zijn protectionisme.  Wat dat betreft niks nieuws onder de zon.
De interesse vanuit het buitenland om in België nieuwe energieprojecten te beginnen wordt weer groter hoewel daar vandaag nog geen inhoudelijke reden voor is die dit rechtvaardigd.  De obstakels zijn niet kleiner geworden en ik adviseer dan ook menig bedrijf om eerst goed onderzoek te plegen alvorens in België te beginnen.