De tegenaanval door de Commissievoorzitter is ingezet.  Deze week heeft hij in verschillende reacties duidelijk gemaakt dat men moet blijven kijken naar de inhoud en niet naar de vormgeving.  Hierin heeft hij gelijk, het lezen van het rapport lijkt me ook een eerst gegeven om te kunnen oordelen over de voorgestelde oplossingen.
Hier raakt hij echter aan wellicht een eerste onhandigheid van communicatie, indien men wilt dat mensen niet enigszins emotioneel reageren zou men eerst uitgebreid de verschillende partijen de tijd moeten geven om het rapport te lezen zodat men in ieder geval onderbouwd kritiek kan geven, vervolgens kan men dan in de media toelichting geven.  Alle reacties lezende kun je afleiden dat dit niet gebeurd is.  Gezien de gevoeligheid van dit onderwerp en de beslissing van de vorige paarse regering in 2003 om de kernuitstap vast te leggen had men eerst alle partners op voorhand een copy van het rapport moeten geven.  Hier loopt men dan natuurlijk het risico dat één van die partijen eerst naar de media loopt maar dat moet men er dan maar bijnemen.  Het bespreken van onze energiestrategie voor de komende 25 jaar vergt een brede consensus over de grenzen hen en dus dient men informatie te delen.
In mijn vele ontmoetingen merk ik dat zowel voor- als tegenstanders bang zijn voor een verdere bespreking van mogelijke oplossingen voor onze energiebehoeften.  De echte argumenten blijven steeds meer achterwege en men valt terug op schaken en bepalen van de stappen die de tegenpartij kan nemen.  Deze potentiële loopgravenoorlog mag en kan niet tel ang duren.  De komende verkiezingen kunnen wat betreft het energievraagstuk niet te snel komen zodat de partijen dwars van eigen belang kunnen denken in het belang van het land, de sector en de klanten.
Een bijkomende uitdaging is de ondanks terecht opflakkerende bezorgdheid voor ons milieu en hoe we kunnen zorgen dat de vervuilende onderdelen zoals transport, mens en energie hun steentje bijdragen.  In een komende oplossing voor onze energiebehoeften voor de komende 25 jaar dient mee te worden opgenomen hoe we hieraan een oplossing kunnen geven en wat de investeringen zullen zijn in mens en middelen om dit te realiseren.

Deze week ontstond er enige duidelijkheid over de impact van het veranderen van het weekendtarief per 1 januari 2007.  Eerder dit jaar was de beslissing genomen dat het ganse weekend als nachttarief wordt omgezet.  Deze beslissing werd jammer genoeg éénzijdig genomen met weliswaar de juiste motivatie om enerzijds het verbruik beter te gaan spreiden en anderzijds de factuur voor het gemiddelde huishouden te verlichten.
In de media werd deze week duidelijk dat men de impact van deze beslissing niet voldoende heeft bestudeerd.  De sector werd eerder dit jaar geconfronteerd met deze beslissing en kon ze alleen maar gaan uitrekenen en wat de impact zou zijn.
Het werd al snel duidelijk dat de cijfers zwaar rood lieten zien en meetings werden dan ook belegd tussen de sector en de politieke verantwoordelijken.  Het werd vanuit de sector duidelijk gemaakt wat het resultaat was en dat het vooral wederom de nog jonge liberalisering zou zijn die hier de dupe van werd.  De weinige nieuwe leveranciers die actief zijn in het gezinnen segment zagen hun al rode cijfers nog roder worden.  Ook bij de netbeheerders klonk het gemor en zij maakten dit ook duidelijk.  Zoals reeds eerder gezegd zijn de electriciteitsprijzen voor gezinnen al lang niet meer representatief voor de echte kost op de groothandelsmarkt.  Onze bedrijven die vlot 20-25% meer betalen voor hun electriciteit hebben hierover de laatste tijd genoeg over geschreven in de media.  Men schijnt nog altijd niet te begrijpen dat energie een schaars goed aan het worden is en dat daar bovenop alle historische productie hoofdzakelijk in handen is van één buitenlands privé bedrijf. 
Sinds de opening van de markt in Vlaanderen op 1 juli 2003 zijn er verschillende keren beslissingen genomen die de marktwerking danig hebben verstoord, één van de zaken waar ikzelf van dichtbij kennis heb gemaakt was de constant veranderende wetgeving aangaande groene stroom.  Nog geen vier maanden na de introductie van het product groene stroom in Vlaanderen werden de subsidie voorwaarden drastisch gewijzigd door het afschaffen van de vrijstelling van betaling van distributiekost.  De lobby machine van de netwerkbedrijven had zijn werk snel gedaan en men was direct overstag gegaan.  De finale uitkomst van deze snelle beslissing ligt nu bij de Raad van State die in zijn wijsheid al twee keer een voorlopige schorsing had uitgesproken in het nadeel van deze beslissing.  Een finale uitspraak zal hopelijk deze situatie definitief uitklaren.
Waar bijvoorbeeld nog veel ruimte voor verbetering is van het tarief zijn de distributietarieven of netwerktarieven voor het gebruik van het lokale net.  Deze week werd duidelijk onze tarieven bij de hoogste van Europa horen en eigenlijk als men de omrekening maakt per inwoner per vierkante kilometer onze tarieven door het dak schieten.  Wetende dat onze bevolkingsdichtheid bij de hoogste in de wereld is wil dit zeggen dat men per aansluiting aanzienlijk minder meters moet trekken.  Zelfs bij een halvering van het tarief zou dit nog voldoende zijn om een efficient netwerk te beheren.  Nieuwe investeringen kunnen dan voor de termijn van de afschrijving aan een iets hoger tarief geïntegreerd worden.  Een tijdje terug is al eens voorgesteld om één netwerkbeheerder te maken aan één tarief.  Dit zou in ieder geval de efficientie zeker verhogen en de berekening van een correctie kostprijs transparanter maken voor de federale regulator.  De wil om dit te doen is echter zeer beperkt gezien de hoeveelheid intercommunales en het aantal zitpenningen.  Hetzelfde geldt natuurlijk voor het terugbrengen van het aantal regulatoren.
De juiste prijsbepaling voor een eenheid energie is iets wat gevoelig blijft in vele landen en men ziet dan ook de constante interventie op alle niveau’s en mensen met goed bedoelde ideeën.  Door het ontbreken van enige concurrentie op productievlak en de internationale druk op de grondstoffen is de hele liberalisering onder druk komen te staan.  Het oprichten van een sterke Europese regulator dringt zich op om deze neerwaartse trend om te buigen.

De laatste dagen sijpelde het voorlopige nog niet definitieve rapport naar buiten en werd er vooral uitgekeken naar de voor mij op voorhand liggende inhoud dat België de nucleaire optie open moet houden.
De bevoegde minister maakte snel duidelijk dat pas midden volgend jaar de definitieve conclusies over dit rapport klaar zullen zijn.  Dit zal dan op de tafel liggen bij de volgende regeringsonderhandelingen in juni/juli 2007.  De voor- en tegenstanders hebben allen hun argumenten en eigenlijk zie ik aan beide zijden het gelijk.  In dit verhaal is er geen goed of slecht op dit ogenblik maar eerder slecht en slecht.  De beslissing om door te gaan of nieuwe kerncentrales te bouwen maakt niemand blij maar is eerder een gevolg dat de mogelijke alternatieven gewoon geen garanties bieden.  
Belangrijker is wellicht het voorbereiden van een toekomst zonder kerncentrales daar de meeste experts zeggen dat binnen grofweg zestig jaar de uranium voorraden tot een minimum zullen geslonken zijn.  Tot dan zijn er dus twee mogelijkheden, we gaan verder of niet.
Waar wellicht te weinig bij wordt stilgestaan is dat deze centrales vroeg of laat toch dienen te worden vervangen door nieuwe al dan niet kerncentrales en er hiervoor veel extra geld(lees subsidies) beschikbaar zal moeten zijn.  Geld dat er vandaag gewoon niet is. 
Een tweede belangrijk feit is dat wij in België nu niet profiteren van een lagere electriciteitsprijs daar wij in het verleden allemaal teveel hebben betaald.  De versnelde afschrijving van de kerncentrales zorgt ervoor dat deze vandaag monster winsten genereren.(300 tot 400%)  Indien men zou beslissen om deze centrales toch open te houden dan dient men er in ieder geval voor te zorgen dat deze winsten in België blijven en voor een stuk terug via subsidies in nieuwe centrales wordt geïnvesteerd.  Het betalen van een correcte prijs voor energie is geen probleem zolang de NV België hiervan ook gedeeltelijk de voordelen ziet.  Het is zelfs aangewezen om de prijzen gewoon over te laten aan marktwerking in plaats van te vragen om de prijzen laag te houden want hier gaat men de gebruiker in feite ontmoedigen om minder te gaan verbruiken.  Wanneer de verbruiker weet dat de prijs en de marges gebruikt worden om in nieuwe schone vormen van energie te investeren zal hij deze ondersteunen.  Dit zou transparant moeten gebeuren zodat ieder jaar de gemeenschap kan zien hoeveel er dankzij hun geïnvesteerd wordt.
Verder blijft het toch ietswat ongelukkig dat de commissie een glans van partijdigheid heeft daar zij genieten van financiële ondersteuning vanuit de sector.  Dat men dan kan aangevallen worden is volkomen terecht en had wellicht kunnen voorkomen worden door experts in een commissie te brengen vanuit het buitenland die geen bindingen hebben met één of andere belangen partij.  Hopelijk zal men blijven praten over de inhoud van dit dossier en niet over de ideologische standpunten die in het licht van de nakende verkiezingen nooit ver weg zijn.  

Vorige week werd nog eens bevestigd in de Belgische krant De Tijd dat de wereld de komende 25 jaar nog veel dient te investeren om de vraag naar electriciteit/energie te kunnen volgen.   20.000 miljard dollar was het bedrag dat werd vernoemd wat wellicht een ongrijpbaar getal lijkt.  Meer dan de helft van dit getal komt op rekening van drie landen die de laatste jaren een sterke groei doormaken, zijnde China, India en Brazilië.  
Dit duizelingwekkende bedrag houdt dan nog geen rekening met de kosten die verbonden zijn aan het milieu en de investeringen om naar meer duurzame vormen te gaan.  Nochtans wordt stilaan duidelijk dat we niet verder kunnen met ons huidig energieverbruik en de impact die het heeft op onze omgeving.
Als men alleen al een klein land als België neemt dan blijkt dat we ongeveer met een factor drie minder moeten gaan consumeren willen we de juiste verhouding bereiken.  Daar het aantasten van welvaart politiek gezien bijna onmogelijk is zonder daarvoor de gevolgen te dragen bij de verkiezingen zullen we innovatie nog veel meer moeten doorvoeren.  Slimme manieren om minder en beter te verbruiken. 
Vooral de vervanging van onze oude technologieën met nieuwe lijkt me één van de grootste uitdagingen om hier ineens te kiezen voor duurzame oplossingen.  De verleiding om bijvoorbeeld steenkool centrales te bouwen omdat de grondstof relatief goedkoop is en voldoende voorradig stemt tot nadenken.  Onze bedrijven hebben veel energie nodig om te kunnen functioneren en ook een stabiele electriciteitsprijs en vragen terecht om zekerheid.
De vragen van de industrie ziet men nu bijna wekelijks in de kranten waar zij roepen om maatregelen anders dreigt delokalisatie naar landen die het tot nu toe minder nauw nemen met het milieu.  Dit dient zeker te voorkomen te worden en stelt zich natuurlijk de vraag hoe dan wel?
Een positieve ontwikkeling kan zijn dat bedrijven mee gaan investeren in productie zodat ze zelf kunnen meedenken over welke grondstof het beste is en ook mee verantwoordelijk zijn voor de maatschappelijke kost en opbrengst.  Voor bedrijven is het vooral een kwestie van stabiliteit en zekerheid en men ziet ook werkgevers organisaties zich mengen in het debat.
Enkele weken geleden heb ik de veel besproken film gezien van Al Gore waar op een simpele wijze en vooral een opeenvolging van data duidelijk werd weergegeven dat maatregelen zich opdringen.  Daar hijzelf acht jaar lang vice-president van de VS is geweest is het toch wel een beetje wrang dat juist de VS de Kyoto akkoorden niet heeft bekrachtigd.  Dit maakt voor mij de boodschapper toch wat aan geloofwaardigheid inboeten maar dat neemt niet weg dat de film/documentaire de moete waard is.
Wat vooral bijbleef was niet zozeer de toename van uitstoot en andere milieu effecten maar vooral de explosieve groei van de mensheid.  Dit werd in de film niet in vraag gesteld en men ging vooral in dat we de technologie hebben om het milieu te ontlasten.  Kijkende naar de investeringen en vraag naar meer energie de komende 25 jaar per inwoner lijkt me het nadenken over onze ontwikkeling als ras ook van belang en niet alleen maar het zoeken van technologische oplossingen.  Sinds de 2^de wereldoorlog is de bevolking met 300% gestegen van 2 naar 6 miljard mensen.  Wellicht is het zoeken naar technologieën een deel van de oplossing maar zou deze in hand dienen te gaan met het terugbrengen het aantal mensen.
China was trouwens één van de eerste landen die dit heeft ingezien maar wel telaat, dit bracht de politiek ertoe om draconische maatregelen te nemen met zaken zoals 1 kind per gezin.  In heel het debat over de impact van het menselijk ras op het milieu zou de groei van het aantal mensen ook een plaats dienen te krijgen als deel van het vraagstuk.

Van de week was het zover, de Nederlandse 1ste kamer heeft zijn wijs oordeel geveld over de wet die het mogelijk moet maken om het netwerk te splitsen van de andere activiteiten in een energiebedrijf.  Dat Nederland voorop loopt in Europa weten de meesten wel al, de meeste grote landen op het continent denken op dit ogenblik zelfs niet aan splitsing laat staan er een wet doorvoeren.
Uiteindelijk heeft tijd ervoor gezorgd dat de leeuw uiteindelijk een muis bleek te zijn en op het eerste gezicht de Nederlandse politiek bakzeil heeft gehaald.  Denk zelf dat iedereen na de goedkeuring in de tweede kamer nog eens in de spiegel heeft gekeken en plots besefte dat de eerste zijn niet betekent dat je gaat winnen.  De aanstaande verkiezingen gaven waarschijnlijk het laatste zetje daar geen één partij zich nog wilt branden, zo zag men ook een bijna unanieme eensgezindheid met de moties die de eerste kamer bovenop de wet heeft gegoten.
Hiermee lijkt de splitsing wel definitief begraven en dit in ieder geval totdat op Europees niveau er een algemene richtlijn komt die voor alle landen gelijk is en ingaat op hetzelfde ogenblik.
Terugkijkende op deze “Belgische” oplossing kan men wel stellen dat dit de bedrijven in kwestie veel geld en tijd heeft gekost daar men enkele jaren veel energie heeft verbrand om dit proberen tegen te houden met hun argumenten.  De top van ieder energiebedrijf had er een hoofdtaak aan en wat erger is geweest het heeft de betrokken bedrijven een tijdlang tot een stilstand gebracht gezien de omvang van wat er zou kunnen gebeuren.  Het is duidelijk dat zowel de bedrijven als uiteindelijk de klant hiervan de dupe zijn geworden en de politiek erboven op ook een zeer slechte beurt mee maakt qua geloofwaardigheid.  De heisa die de afgelopen jaren tussen de politiek en de bedrijven is ontstaan is dus volledig onnodig geweest.
Iets meer dan een jaar geleden heb ik de destijds betrokken minister Brinkhorst nog de vraag gesteld of men dit niet in een Europese context moest zien waarop hij het argument weg wuifde en zei dat men geen excuses moest zoeken want dat hij wel wist wat goed was voor de burger en vaderland. 
Luisteren naar die burger is dan wellicht aangewezen.

Last weekend we encountered that little events can create large changes.  In the Northern part of Germany a large cruise ship came down the river which forced the high voltage grid operator to shut down a high voltage line across the river.
This event caused an unbalance on the grid as demand and supply were not the same anymore.  As a logical consequence the grid started looking for alternative power streams across the grid.  As most national grids have cross border connections other countries felt this immediately.  Light in certain areas was automatically dimmed down to prevent national break down of the entire grids.
Looking at the response of governments and media we see a traditional reaction of “this is because of the liberalization” or “this is because we have a European grid network”.  Both reasons are not correct as the action taken by the German grid operator to shut down a high voltage line because of a passing ship have of course nothing to do with a market being open or not.  If the same grid operator would have acted in a monopoly environment the result would have been the same.  The physical flow of electricity does not think in markets but in the law of physics.
Having cross border connections as we know today is actually a consequence of this historical monopoly.  In the past national grid operators (read governments) built cross border connections in case a country would have the need for extra power or to assist in other emergencies.  As such we do not have a European high voltage grid today; I would even say we do not even have a European overlay network that can work separately from the national grids.
If we really want to prevent simple small events like in Germany this weekend to happen we have to built a new European high voltage overlay grid that is centrally managed.  This is a first step to improve quality and efficiency.
Having such a European overlay grid would enable a central party to focus on more exact proposals on how much reserve capacity we need and as important where we need it!
Besides this we need to have a more central approach for the entire energy market as only Europe is capable of making a strong enough strategy towards outside forces.  The crisis earlier this year with Russian gas has also proven this.  

The creation of a European regulator would in addition also help to work out the same rules for all countries.  
Hopefully the experts will be able the next coming days to convince political decision makers on were the focus should go to and how we can built solutions for our current and future problems.